کاریز یزد

به شاعرمعاصری برخوردم

که شعرهایش بوی کهنگی می داد

ودیوان شاعری کهن راگشودم

که شعرهایش ازآن همه دورانهابود

در كشاكش روزگار چيرگي جنبه‌هاي منفي صنعت و ماشين كه عاطفه و احساس و نيكي‌ها در لابلاي چرخهاي صنعت خرد و نابود شده و در بازار مكاره فروش شرف و هميت و غيرت و انسانيت و در كوير خشك و سوزان بي‌دردي و خود پسندي پيدا شدن گوهر جوانكمردي و مهر و وفا و روييدن بذرهاي عطوفت و محبت، واقعا نعمتي دست نيافتني است . چوان پيدا شدن دانه‌اي ارزن در ريگزاران كوير لوت و يا يافت شدن دري شاهوار در اقيانوس بيكران. ‏
اما ديري است در بيخ گوش ما اين اتفاق افتاده و ما بي‌خبريم و آن گاه خبر مب‌شويم كه او نيز قطره‌اي با اقيانوس پيوسته است و ديگر دست نايافتني.
آري از وجود نازينين و كريمانه زنده ياد دكتر مجتبي كاشاني  است . فردي كه تا پارسال براي بسياري ناآشنا و براي دردمندان جنوب خراسان آشنا بود.
در يادماني كه در سال پيش در روز 11/11/83 برگزار شد و از جنس محفلهاي رايج امروزه نبود ، تني چند از دوستان و ياران او با همگامي خانه صنعت و معدن يزد دست همت به كمر زده و در ستايش رادمردي‌هاي او گفتند و گفتند و گفتند و حسرت بر دل  ناغافلاني چون بنده و اشك ماتم در چشمان جمعي ديگر نشاندند.
شنيديم كه خانم دكتر عقيلي از انسانيت و مردمداري او گفت ، آقاي دكتر نواب پور از مديريت هوشمند و دل‌مداري او گفت، مهندس فنايي نكته‌اي پند آموز را گوشزد كرد، و استانداريزد اشاره‌اي به خلق خوش او داشت  و تني چند ديگر سفره دلشان را گشودند . باشد كه با تداوم اين نكود داشت‌ها، اين باور در جامعه ما جاري شود كه مردم ما قدردان و قدرشناس انسان‌هاي والا و ارجمند در جامعه هستند . اميد كه ما هم پيرو فضيلت ها و انسانيت ها باشيم. تا جامعه‌اي انسان مدار را تجربه كنيم و بدانيم كه: " زنده و جاويد ماند هر كه نكو نام زيست".
حسين مسرت ‏

بیست سالی بود که مرتب ضرورت نمایشگاه دایمی کتاب یزد را باتوجه به علمی بودن یزد گوشزد می کردم وبا بی تفاوتی روبرو می شدم وبگذریم از اینکه یکی از اقایان درسال ۱۳۷۵ این طرح رابا وامی کلان گرفت ومعلوم نشد چه شد .اما اکنون که به همت اداره کل ارشادیزد وپیگیری شرکت تعاونی ناشران یزد در محل حسینیه ناظم التجار درخیابان سلمان پا گرفته  امیدوارم سالهای سال پابرجا باشد.

دیروز که رفتم خیلی سوت وکور بود یا مردم خبر ندارند وخوب تبلیغ نشده ویا حوصله ای نیست.

دوست خوبم پیام شمس الدینی که هم شاعری خوش ذوق وهم نویسنده ای خوشفکراست اکنون ساکن تهران شده وبه یاد وطن "پاره های یزدشناسی" راراه انداخته امید که درتهران بواسطه دسترسی به منابع خوب بتواند یاور همشهریانش باشد.زیراپیش ازاین درپرگار توانمندیهای اورادیده بودیم.

فرهنگ يزد

فصلنامه فرهنگي، پژوهشي

سال ششم شماره 22-23، بهار و تابستان 1384
ادامه مطلب

بخوان بخوان

به نام عشق بخوان

که زیباترین سرود آفرینش است

بخوان بخوان

به نام مهربخوان

که گویاترین ترانه هستی است

آن روز که برلبانت نام مقدس عشق ترنم داشت

تودرگوش باد چه گفتی؟

که سالهاست نسیم بوی عطر تورا دارد

وبرلبان چکاوکان عاشق نام تو زمزمه می شود

                           زمستان۱۳۸۳

وعشق آغازهمه خوبیهاست

وعشق آغازهمه زیباییهاست

بگذارباعشق اغازشود

صبح امیدی که بارقه آن دیری است

درآسمان تیره دلها دمیده است

کویرمن ای آرام جان

بی توآرامی نباشد

صدقدم گامی نباشد

درمیان موجهای حایل

وشبهای تار

باوجودتووانبوه حضورت

صددهن کامی نباشد

گرچه بی جاست

غنودن درکنار پهنه لرزان ساحل

چون تودریایی

مراباکی زطوفان

وهجوم موج و

"گردابی چنین هایل"

نباشد

اینجانب به طور جدی از سال ۱۳۵۷ تاکنون مشغول گردآوری شرح حال ، اسناد و اشعار فرخی یزدی هستم و تاکنون به غیر از اشعاری که از وی در طوفان چاپ شده نزدیک به ۵۰۰ بیت جدید در نشریات گوناگون و دست نوشته ها شناسایی کرده ام که بخشی در چاپهای قبلی دیوان فرخی چاپ کرده ام و بقیه نیز قرار است در ویرایش سوم دیوان وی چاپ شود.

همچنین با دست یابی به اسناد و کتابهای جدید زندگی او را بررسی کرده و در کتاب جدید خود به نام "پیشوای ازادی" چاپ نموده ام .

از همشهریان و دوستداران فرخی یزدی در یزد و ایران و گوشه کنار گیتی در خواست دارم بر بنده منت نهاده و چنانچه عکس ، سند ویا شعری از او در دست دارند ، برای تکمیل و ویرایش بعدی دو کتاب " دیوان فرخی یزدی" و "پیشوای ازادی " مرحمت نمایند.

                                                                                                             با سپاس فراوان

  خوشبختانه به همت وحمایت اداره کل فرهنگ وارشادیزد درسال جاری بیش از۱۵ کتاب درباره یزد چاپ شده که فهرستی ازآنها رادرمقاله بانگ چاوش آورده  ام.به تازگی کتابهای نجوم المسرد-روستای مابنیز-چاپ شده است .همت وپشتکارجناب مدرسی درتعلیقات کتاب نجوم المسرد ستودنی است.نیزباید ازتلاش آقای بشکانی درگردآوری کتاب بنیز قدردانی نمود .کاش دیگر قلمزنان یزد هم دست به چنین کارهای ماندگاری بزنند تایزدوفرهنگ یزد بیشازاین نمایاندهوشناسانده شود.هنوزبسیاری ازشهرهای یزدفرهنگ عامیانه آن چاپ نشده است.

    اخیراهم سازمان مدیریت یزد کتاب سالنامه آماری استان یزد را چاپ کرده که بسیار برای برنامه ریزان استان میتواند سودمندباشد.

   برخی از دوستان همکاری مراباخاتم یزد دلیلی بروابستگی به این روزنامه میدانند درحالی که تنها دلیل همکاری من براساس میزان علاقمندی آن روزنامه به مسایل تاریخی فرهنگی واجتماعی یزداست واین همکاری تازمانی ادامه خواهدداشت که آن نشریه پایبند به اصول اولیه خود باشد .حقیر همیشه دوستدارسربلندی نشریات یزد هستم کمااینکه درسال جاری نوشته هایی ازمن درندای یزد،پیمان یزد -نسیم یزد-وفصلنامه فرهنگ یزد چاپ شده است.

چاوش : افسانه نوري ، مجيد جواديان ، يزد: اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان يزد + لاله كوير ، 1384 ، رقعي ، 288ص.
سال 1384 را مي توان پربارترين سال اداره كل فرهنگ وارشاد اسلامي يزد از نظر چاپ كتاب دانست ، دراين سال ، كتابهاي زير به كوشش و يا حمايت اين اداره به چاپ رسيده است:
1- روشن تر از روشن 2- شعر روستا 3- شعر كوير 4- تذكره شعراي اردكان 5- فرهنگ پاك 6- چاوش 7- آمد عشق 8- كلك آشنا 9- نجوم السرد بذكر علماي يزد 10- زن ، شعر ، زندگي 11- بستان نياز و گلستان راز 12- دو شماره فصلنامه‏ فرهنگ يزد 13- روياي نوراني و چهار عنوان ديگر درباره دفاع مقدس 
كتابهاي زير نيز تا پايان سال جاري چاپ خواهند شد: 1- رهاورد ديدار با دكتر اسلامي ندوشن 2- يادنامه شهيد صدوقي جلد دوم 3-  روستاي ما بنيز 4- الگويي براي فرهنگ عاميانه 5- هفده عنوان كتاب تاليف كنگره سرداران شهيد 6- شماره جديد فصلنامه فرهنگ يزد.
اما چاوش ، دستاورد نخستين همايش چاوش خواني در استان يزد است كه به همت آن اداره و با همكاري انجمن شعر و ادب و انجمن موسيقي يزد برگزار شده است.
از پيشينه چاوش خواني در يزد ، آگاهي درستي در دست نيست ، اما بي گمان مي بايد پس از گرايش مردم اين دیار  در سده دهم به مكتب تشيع و حركت كاروانهاي زيارتي به عتبات و مشهد باشد. آن گاه كه كاروان مشتاقان راهي كوي حسين (ع) و كوي رضا (ع) مي شدند و چاوش خوانان در بدرقه آنان از سر سوز اشعاري را مي خواندند كه گوياي دلدادگي آنان بود. دير زماني است اين سنت ديرينه بويژه در شهرهاي بزرگ از ياد رفته . اما كماكان در برخي شهرها و روستاهاي استان يزد اجرا مي شود. ‏
برگزاري اين همايش شايد تلنگري باشد بر احياي اين سنت نيك از ياد رفته .
كتاب به همت گردآورندگان آن در چندين بخش سامان يافته است.
الف - همصدا با چاوش خوانان - فهرستي از نام ، مشخصات ، عكس و اشعار چاوش خواناني است كه در اين همايش هنر نمايي كرده اند.
ب - داوران ويژه همايش - متن سخنراني خوب هوشنگ جاويد و دكتر اردشير صالحپور درباره هنر چاوشي است.
پ - اشعار رسيده - كوشش گردآورندگان در ضبط صحيح اشعار و ماندگاري آن شايسته تقدير است.
ت - سخنرانان ويژه همايش
ث - چاوش خواني ، ريشه و باورها - مقاله ارزشمند سيدجواد رفاهی پيشينه و اهميت چاوش خواني است و چه خوب بود اين گفتار در آغاز كتاب مي آمد. احياي سنت چاوش خواني. ارجگذاري بر كوشش چاوش خوانان . گردآوري اشعاري كه آنان بهره مي برند. ‏