کاریز یزد

  کتاب برای اهل کتاب چونان فرزند دلبند و ناز پرورده  است، که از گاه خرید تا آوردنش به خانه، چون کودکی گریز پا او را در بغل می گیرد تا از چشم ناپاک به دور باشد. و چون به خانه آمد، چشم و دل اهل خانه روشن می شود به ویژه آن که اهل خانه نیز اهل کتاب باشند وگرنه آنجا هم باید از چشم نااهل دور داشت.
کتاب برای دوستدار کتاب به مانند گل برای باغبان است که همیشه او را نگهبان است و تیمارش می دارد. و کتاب برای بسیاری از اهل قلم و پژوهش به سان فرزند یک دانه و دردانه است که ممکن است به اندک بادی بیمار شود. دوستی را می شناسم که کتابهایش را پس از خریدن، نخست با نایلون جلد می کند و به آرامی آن را در قفسه می نهد و برای دور ماندن از میکروب وگرد و خاک، بر روی تمام قفسه هایش پرده می کشد.
بی گمان عزیزترین کتاب، کتابی است که پس از سالها جستجو در شهرها و کتابخانه های گوناگون فراچنگ می آید. هنوز که هنوز است او از پس سی سال در آرزوی دست یابی به کتابهای مرجع و پایه روز شماری می کنم.
و دردناک ترین خبر برای اندیشمندان، سوختن کتابخانه ها، موریانه خوردن کتابها به ویژه کتابهای منحصر به فرد خطی است، کتابهای خطی میراث تمدن بشری است. یا چونان چشم خود آن را نگهبان باشید یا به کتابخانه های بزرگ بسپارید.

                 چند ماه بعد

                                                                                      30/1/1385                                                              

ايرج افشار محقق، ايران شناس و کتابشناس ايرانی روز چهارشنبه به دعوت انتشارات "فرزان روز" درباره انقلاب مشروطه سخن گفت و تاکيد کرد که اشکال عمده در تاريخ مشروطيت ما، به غير از مسائل خود مشروطه نبودن کتابهای صحيح و اصيل است. پيش از شروع سخنرانی علی دهباشی سردبير مجله بخارا در سخنانی زندگينامه فشرده ای از دکتر افشار ارائه داد و سپس وی در سخنانی موجز و مختصر سه موضوع را درباره انقلاب مشروطه مطرح کرد. يعنی مجالس مشروطيت، کتابها و تواريخ مشروطه و اسناد و مدارک مربوط به مشروطيت.  افشار به مجالس مشروطه بيشتر از اين ديدگاه پرداخت که چه دوره هايی از مجلس دچار وقفه يا تعطيل بوده است. اين بخش جالب ترين بخش سخنان آقای افشار بود. او گفت مجلس اول بدون اشکال و خونريزی به وجود آمد ولی هنوز دوران زندگی خود را به پايان نبرده بود که به سبب درگيری با محمد عليشاه به توپ بسته شد و بين آن و مجلس بعدی فاصله افتاد.سخنران که پيشتر نيز ياد آور شده بود محضر عده ای از رجال مشروطه را درک کرده و با آنها درباره انقلاب مشروطه صحبت کرده است، در اينجا يادآور شد که چند بار از سيد حسن تقی زاده شنيده است که می گفت: "اگر ما با محمد عليشاه راه آمده بوديم و جوانی نکرده بوديم معلوم نبود به سرنوشت های بعدی دچار شويم." وی افزود به هر حال بين مجلس اول و دوم دوازده ماه و بيست روز فاصله افتاد و در زمان مجلس دوم هم در واقع شاهی وجود نداشت که موجب درگيری تازه ای شود. چون احمد شاه در سنين کودکی بود و عضدالملک – نايب السلطنه – هم که شخص سليم النفسی بود زود مرد. "پس از او دچار يک تحصيلکرده اکسفورد به نام ناصرالملک شديم که مستبد ترين مستبدها بود. او بيشتر ميل داشت در اروپا زندگی کند و در ايران صاحب مقام باشد. با بختياری ها ساخت و مدت چند سال بختياری ها در حقيقت همه کاره مملکت بودند."

  ثواب ساخت ورزشگاه کمتر از مسجد نيست
حسين مسرت
در کند و کاو متون کهن و اسناد تاريخي يزد به نام صدها نيکوکار و دهش مند يزدي بر مي خوريم که صدها بناي سود رسان همگاني را وقف بر مردم نموده اند. هنوز بر سر دهها آب انبار يزد که روزگاري سقاي تشنه کامان کوير بود، نام خيرمندان و الا تباري ديده مي شود که براي خشنودي خدا و در جهت آسايش مردمان اين بنا را وقف نموده اند، همچنين است ساخت دهها مسجد، حسينيه و حتي سقاخانه.
حدود سال 1377 و همزمان با تغيير و تحولاتي که در جهت فعاليت بيشتر اداره کل نوسازي مدارس روي داد، نهضت فرهنگي خوبي در جهت ترغيب و تشويق نيکوکاران با عنوان خيرين مدرسه ساز براي جايگزين ساخت مدرسه به جاي ساخت مسجد راه افتاد، طراحان اين انديشه نيک، نه منکر وجود مسجد و حسنيه در محل بودند نه منکر ساخت ديگر بناهاي مذهبي، آنها اين باور زيبا را در بين مردم نيک انديش جاي انداختند که ثواب ساخت مدرسه کم از مسجد نيست، که دانش اندوزي و علم آموزي هم چنانکه پيامبر فرموده از بايسته هاي زندگي مسلمانان است .
اما عليرغم کوششها و رهنمودهايي که تاکنون شده هنور در بسياري از محلات يزد شاهد ساخت مسجد و حسينيه جديد در چند قدمي مسجد آبرومند و خوب سابق هستيم. مثلا در صد قدمي منزل نگارنده واقع در کوي شهيد مطهري (خيابان سلمان فارسي) از هر سوي که حرکت کني يک مسجد و حسينيه آبرومند و بزرگ ديده مي شود که در شمال، مسجد تقويه و حسينيه ابوالفضل و مسجد ولي عصر، در غرب مسجد و حسينيه سلسبيل، در جنوب غربي، مسجد حاجي صالح، حسينيه خلف خانعلي و بيت العباس، در جنوب مسجد مکتب امام و در شرق، حسينيه چهارده معصوم و مسجد ابوالفضل ديده مي شود.
به همين معيار در دويست قدمي منزل، دو برابر اين مسجد و حسينيه وجود دارد. اما در شعاع چند کيلومتري منزل تنها دو مکان ورزشي ديده مي شود. ورزشگاه قدس در محله آبشور و ورزشگاه شهيد صدوقي در خيابان کاشاني.
چه کسي است که نداند امروزه ورزش مهمترين رکن سالم سازي جوامع است. جامعه سالم، معتاد و فاسد، گدا، دزد و ولگرد و بيکار ندارد، و از ناهنجاري هاي اجتماعي و فرهنگي در آن خبري نيست. وقتي کودک را از خردسالي با ورزش آشنا کرديم در نوجواني و جواني خود به دنبال آن خواهد رفت. آن گاه که اين جوان سالم خود راه مسجد و تهذيب نفس را پيدا خواهد کرد. از اين روست که ديده مي شود در محلاتي که مکانهاي ورزشي يا تفريحي ندارد، کودکان، نوجوانان و جوانان بر سر کوي و گذر نشسته و غير از مزاحمت و وقت گذراني هزاران انديشه پوچ و بنياد برانداز را در پيش خود طراحي و اجرا مي کنند. بگذاريد پاتوق بچه هاي محل در سالنهاي ورزشي باشد نه در خرابه ها و گوشه پارکهاي بدون وسايل تفريحي، هميشه گفته اند پيشگيري بهتر از درمان است .
از اينرو به متوليان فرهنگ استان يزد است که از راههاي سنجيده و نيکو، خيرمندان را تشويق به ساختن مکانهاي ورزشي بنماييم و در اين باور آنها بگنجانيم که ثواب ساخت باشگاههاي ورزشي نيز کم از ساخت مسجد نيست. البته شهرداري يزد و سازمان مسکن و شهرسازي هم مي توانند با در اختيار نهادن زمين مناسب به پيشبرد بهتر اين امر ياري رسانند.‏

نقل ازخاتم یزد