کاریز یزد

کاريز قلب کوير است و يزد ،شهر ديرينه تاريخ،شهری که هزاران سال ست نقاش طبیعت بردامن کوير رفو کرده است
ملزومات کسب برند جهانی شهر پایتخت کتاب چیست؟
 
 
 

شهر یزد این روزها برای کسب عناوین مختلفی همچون شهر نمونه گردشگری اسلامی، شهر خلاق و به‌تازگی «شهر پایتخت کتاب» وارد گود شده است که البته در همگی این موضوعات نیز حرف‏‏هایی برای گفتن دارد، چرا که شهر یزد پیشینه فرهنگی و معنوی غنی دارد. 


به گزارش یزدی نیوز،به همین منظور نیز نشست همفکری فعالان فرهنگی حوزه کتاب و کتابخوانی با موضوع «یزد، پایتخت کتاب ایران» با حضور فعالان حوزه فرهنگ در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برگزار شد.
صاحبان و کارشناسان مسائل فرهنگی استان در این نشست گردهم آمدند تا با طرح ایده‏‏های خود، شرایط انتخاب یزد به عنوان شهر پایتخت کتاب که برند شاخصی از سوی سازمان یونسکو است و هنوز هیچ شهری از کشورمان موفق به دریافت آن نشده است، را ارائه کنند.
از جمله طرح‏‏های پیشنهادی صاحب‎‎نظران فرهنگی در این نشست، برگزاری نمایشگاه‎‎های کتاب در بافت تاریخی یزد، ترویج گپ و گفت‎‎و‎‎گوهای خانوادگی در حوزه کتاب و طرح یزد به عنوان «شهر دوست‏دار کتاب»بود.

یزد، شایسته کسب برند شهر پایتخت کتاب
یکی از پژوهشگران یزدی گفت که شهر یزد به دلیل غنای فرهنگی و تاریخی، توانایی نامزد شدن به عنوان شهر پایتخت کتاب را دارد، چرا که جایگاه یزد از بعد نسخ خطی در رتبه چهارم کشور است.
«حسین مسرت» ادامه داد: در قرون هفتم و هشتم هجری قمری حدود ۵۰ مدرسه دینی علمی و کتابخانه در یزد وجود داشته که نشانه پیشینه علم و فرهنگ در این دیار است.
وی همچنین اظهار کرد: حتی به دنبال حمله مغولان به کشورمان، دانشمندان زیادی به این شهر پناه آوردند و از این رو این دیار به دارالعلم لقب گرفته است.
مسرت از دیگر شاخص‌های یزد در این زمنیه به کتابخانه وزیری یزد با ۲۲۰ هزار جلد کتاب چاپی و ۴۶۰۰ جلد کتاب خطی و کتابخانه دستمالچی با ۲۲۰ هزار جلد کتاب چاپی و ۲۰۰ جلد کتاب خطی اشاره کرد.
وی ادامه داد: درخشش دانش‎‎آموزان استان در کسب رتبه اول پذیرش در کنکور سراسری در ۲۱ سال متوالی نیز نشان از دانش، هوش و نبوغ جوانان این دیار دارد و همه این ظرفیت‎ها، موید شایستگی یزد برای کسب برند شهر پایتخت کتاب است.

ادامه مطلب |  

 

حسین مسرّت

خوش تر آن باشد که سرّ دلبران

گفته آید در حدیث دیگران

      نزدیک به بیست سال از زمانی که استاد فرّخ امیر فریار در کوپۀ قطاری که شرکت کنندگان در مجمع بزرگداشت عطار نیشابوری را از تهران به سوی نیشابور می برد می گذرد؛ آن روز استاد فریار با همان سادگی و صداقتی که امروزه هم دارد، در جمع پنج نفری اعضای کوپه گفت:  با همکاری دوستان همراه و همفکر ، نشریه ای را در باب نقد کتاب و کتابشناسی  و حوزه های وابسته  بنیان گذاشته است. او که خود از سالیان دور در نقد و معرّفی کتاب دستی داشت و آثارش را با امضای ف.ا.فریار می نوشت و نامور بود ، از امید و آرزوهایش برای برپایی چنین نشریه ای گفت و بعد با همان صمیمّیت کتابداران راستین و دلسوز، نشانی همۀ ما را گرفت که نشریه را برایمان بفرستد.این جانب که بارها چنین تجربه هایی را آموخته و در راستی چنین قول هایی شک کرده بود، این بار هم به همان نگاه به او نگریست ، بویژه آنکه در آن جمع از همه جوانتر بودم و با اینکه  استاد فریار آثار مرا در مجلّۀ آینده و چند جای دیگر خوانده بود و تا خود را معرّفی کردم ، با حافظۀ قوی که داشت مرا شناخت ،امّا باز مردّد بودم.

ادامه مطلب |  
نكوداشت استاد غلامحسين اميرخاني، پدر خوشنويسي معاصر ايران
 
 

سرويس فرهنگي،‌ هنري: مراسم بزرگداشت استاد غلامحسين اميرخاني عضو پيوسته فرهنگستان هنر و پدر خوشنويسي معاصر ايران، ديشب در انجمن آثار و مفاخر فرهنگي برگزار شد. 

به گزارش خبرنگار ما،‌ دكتر مهدي محقق رئيس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي در اين مراسم گفت: موضوع خط از قديم‌الايام مسأله مهمي بوده است.

از گذشته خط هخامنشيان و خط كتاب مقدس و اوستا در زمان ساسانيان كه خط پهلوي بود وجود داشت و بعد از آن دگرگوني ايجاد شد و خط كوفي پديد آمد و پس از آن خط عربي كه اين انتقال باعث رفع نواقص بسياري در خط پهلوي شد.

زبان فارسي، خط نبود، بلكه هنر بود. خطوط مختلفي از يكديگر منشعب شدند و هنرمندي در اين مسير متبلور شد. ما اين هنر را بايد گرامي بداريم چرا كه از حرف‌شناسي خارج و به هنر تبديل شد و حتي براي برخي از فقها به عنوان يك تفريح دانسته شد چنانكه سنايي حكيم فرمود، به هنگام تفريح به ثلث و نسخ و رقاع مي‌پرداختم. اين تبلور خوشنويسي، تاكنون ادامه يافته و به استاد اميرخاني به عنوان بقيه‌الماضين و سلف‌الباقين رسيده و ما مفتخر هستيم كه عشري از اعشار ايشان را بازگو مي‌كنيم.

سپس دكتر محمد سلحشور استاد خوشنويسي گفت: اين استاد، بعد از انقلاب در شوراي عالي با راي اكثريت انتخاب شد. يك روز نشد كه ايشان ديرتر از ساعت 8 به سر كار بيايد. همه بچه‌ها انضباط را از او ياد گرفتند. روي گشاده ايشان در مديريت بود كه باعث شكوفايي هر چه بيشتر اين انجمن شد.

امروز بايد گفت اگر چه در گذشته از بين بانوان معدود خوشنويساني داشتيم ولي امروز به مدد مديريت ايشان 1200 خوشنويس زن ممتاز تربيت كرده‌ايم كه اغلب با واسطه ‌يا بي‌واسطه شاگرد ايشان بوده‌اند.

بنابراين گزارش دكتر اسلامي ندوشن در اين محفل گفت؛ ارتباط من با ايشان به اين علت است كه دو كتاب من را به طرز بسيار زيبايي خوشنويسي كرده‌اند. سابقه دوستي من با ايشان به 25 سال پيش بر مي‌گردد. در سال 68 سالي كه بخش فرهنگي سازمان يونسكو آن را سال فردوسي اعلام كرد، رساله‌اي را انتظار داشتيم از شاهنامه فردوسي كه اين مهم را ايشان پس از 6 ماه با عنوان «سرو سايه فكن» خوشنويسي كردند. من خوشحال بودم كه دو كتابم به بهترين نحو به چاپ رسيده است. ديگر علت ارتباط ما، علاقه من به خوشنويسي است كه كلام را به زيبايي خط آراسته مي‌كند. شايد در بين خطوط رايج در جهان بيش از دو سه زبان نيستند كه در آن‌ها خط به عنوان هنر انگاشته مي‌شود. يكي شايد زبان چيني‌ها بود كه خوشنويسي هم داشت. خط براي اداي مطلب است كه ولي زيبايي با خوشنويسي صد چندان مي‌شود.

ارتباط كلمه و خوشنويسي و خصوصيات انساني آنگونه است كه اين كلمات از اعضاي بدن انسان به صورت زيبا شناختي مقتبس شده است. اينكه دال دهان باشد و زلف بيانگر زلف باشد و اينگونه است كه زيبايي انسان به خط وارد مي‌شود.

ادامه مطلب |  
بازار کتاب در هفته‌ گذشته و با دورخیز کتابفروشی‌ها برای دریافت چاپ‌های جدید کتاب‌های محبوب و انتظار برای دریافت کتاب‌های جدید و نوبرانه روزهای گرمی را پشت سر گذاشت. چاپ كتاب جدید احمد شاملو با عنوان «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» در روزهای اخیر بازار را تحت‌تاثیر قرار داده است و در بیشتر كتابفروشی‌های پایتخت جزو پرفروش‌ها بوده است. شاید انتشار چاپ دوم این کتاب را باید یكی از مهم‌ترین رویدادهای هفته گذشته دانست. 
در این میان کتاب «بی‌شعوری» با انتشار چاپ بیستم و استمرار درخواست علاقه‌مندان همچنان یکی از محبوب‌ترین کتاب‌های بازار باقی مانده است. داستان «ته خیار» نوشته هوشنگ مرادی‌کرمانی هم از آن كتاب‌های پرطرفداری است كه در بیشتر كتابفروشی‌ها جزو صدرنشینان فروش به‌شمار می‌آید. در این گزارش روایت چند كتابفروشی معتبر پایتخت از پرفروش‌هایشان را به نقل از «ایلنا» منتشر كرده‌ایم.
کتابفروشی نشر چشمه: «تسوکورو تازاکی بی‌رنگ و سال‌های زیارتش» به‌عنوان تازه‌ترین اثر هاروکی موراکامی در صدر فهرست پرفروش‌ها‌ی این فروشگاه قرار دارد، طوری که حتی «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ»، «بیشعوری» و «ته خیار» را به رتبه‌های بعدی جدول فرستاده است. «شاگرد قصاب» پاتریک مک‌کیب هم که به تازگی با ترجمه پیمان خاکسار توسط نشر چشمه منتشر شده رتبه دوم را در میزان استقبال در این کتابفروشی داشته است. «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ»، «بیشعوری» و «ته خیار» هم به ترتیب در رتبه‌های سه تا پنج این جدول جای گرفته‌اند.
کتابفروشی نشر ثالث: «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» در این کتابفروشی‌ هم جزو پنج کتاب اول مورد استقبال واقع شده است. البته‌ رتبه اول جدول در اختیار «کتاب کوچک معصومیت و امید» نوشته سیدعلی صالحی است. رمان «مردی با کبوتر» رومن گاری و «نظام اشیا» ژان بودریار هم به ترتیب دومین و سومین کتاب پرفروش کتابفروشی نشر ثالث هستند. «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» اینجا هم در لیست پرفروش‌ها دیده می‌‌شود و در جایگاه چهارم جدول پرمخاطب‌ها ایستاده است. در جایگاه پنجم هم «ظهور ژاپن مدرن» نوشته ویلیام جی. بیزلی قرار دارد.
کتابفروشی نشر افق: دو کتاب «من او» و «ارمیا»ی رضا امیرخانی در صدر کتاب‌های پرفروش کتابفروشی نشر افق ایستاده‌اند. پس از این دو کتاب داستان «منگی» اصغر نوری قرار دارد. «به انتخاب مترجم» که مجموعه‌ای است از داستان‌های نویسندگان انگلیسی زبان با انتخاب و ترجمه احمد اخوت و «ماجرای عجیب سگی در شب» مارک هادون هم در جایگاه چهارم و پنجم این فهرست قرار دارند.
کتابفروشی نشر بیدگل: «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» در این فروشگاه هم جزو کتاب‌های محبوب است و رتبه اول پرفروش‌های نشر بیدگل را به خود اختصاص داده است. «سیاست ادبیات: تزهایی درباره‌ نوشتار» به قلم فرید قدمی و «از سینما تِک پاریس تا کانونِ فیلمِ تِهران» فرخ غفاری و پرویز جاهد هم دومین و سومین کتاب پرمخاطب این فروشگاه هستند. «ته خیار» اینجا هم در لیست پرفروش‌ها دیده می‌شود و در رتبه چهارم قرار دارد. پنجمین کتاب پرفروش کتابفروشی نشر بیدگل در این هفته «کتاب اعتیاد» نوشته شهریار وقفی‌پور است. شهرکتاب الف: رمان «اولیس جویس» هری بلامایزر با ترجمه منوچهر بدیعی پرفروش‌ترین کتاب شهرکتاب الف بوده و «ته‌ خیار» و «بی‌شعوری» در پشت سر آن قرار دارند. همچنین«ریحانه دختر نرگس» نوشته جواد ماه‌زاده چهارمین و تازه‌ترین اثر از سری «تجربه هنر و زندگی» نشر گمان به نام «دروغ، اراده آزاد» پنجمین رتبه فروش در این شهرکتاب را به خود اختصاص داده‌اند.
کتابفروشی نشر رود: «اولیس جویس» در این کتابفروشی‌ هم با اقبال خوبی مواجه شده و رتبه اول را در فروش دارد. بعد از آن «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» و «زندگی در شب» نوشته دنیس لیهان در جایگاه دوم و سوم ایستاده‌اند. نام گلی امامی هم با کتاب «برخورد کوتاه یا دشمن» در لیست پرفروش‌های کتابفروشی نشر رود به چشم می‌خورد و باز هم «ته خیار» به‌عنوان یک کتاب پر مخاطب خودش را معرفی کرده است. شهرکتاب تهرانپارس: لیست پرفروش‌ها اینجا کمی متفاوت است و ظاهرا «عقاید یک دلقک» هاینریش بل با ترجمه محمد اسماعیل‌زاده همچنان در این فروشگاه مشتری‌های زیادی دارد. «شفای زندگی» گیتی خوشدل دومین کتابی است که این هفته در شهرکتاب تهرانپارس فروش خوبی داشته است. دو رمان عامه‌پسند «طلایه» نوشته نگاه عدل‌پرور و «بانی عشق» مریم اولیایی هم در رتبه‌های سوم و چهارم قرار دارند. البته کتاب‌های فاخر هم از قافله پرفروش‌های این فروشگاه جا نمانده‌اند و «بار هستی» میلان کوندرا با ترجمه پرویز همایون‌پور در جایگاه پنجم کتاب‌های پرفروش شهرکتاب تهرانپارس ایستاده است.

 
 

سر آغاز عکّاسی در قزوین

سرآغاز عکّاسی در قزوین : مهدی نور محمّدی، قزوین : سایه گستر ، 1390 ، وزیری ،328ص ، مصوّر.

      مهدی نور محمّدی با چاپ چند کتابی که تاکنون در بارۀ تاریخ ، فرهنگ ، ادب و بزرگان قزوین انجام داده است ، می رود تا به یک قزوین شناسی ناب در پژوهش های معاصر ایران تبدیل گردد . تمرکز روی یک منطقه ، مزایایی دارد که دستاورد آن ،شناخت کامل منابع و مآخذ در بارۀ آن منطقۀ خاص و پیدایی بایستگی های پژوهش های انجام ناشده است . اگر هر ولایت و شهر ایران چنین پژ وهشگرانی داشت ( چنانکه سال ها زنده یاد ایرج افشار به پرورش چنین انسان هایی در ولایات می پرداخت)، می توان امید وار بود که در آینده ، منابع محلّی برای تدوین تاریخ عمومی در هر رشته فراهم شده است . چنانکه مثلأ اگر تاریخ عکّاسی تک تک شهر های ایران تدوین گردد ، راه را برای تدوین تاریخ عکّاسی ایران هموار خواهد کرد.

     کتاب نورمحمدی از این دست است . وی نه تنها تاریخ عکّاسی در  قزوین  را بررسی کرده است ، بلکه کتاب خود را به کتابی تاریخی تبد یل کرده است که هم برای شناخت رجال و آثار تاریخی سودمند بوده و هم برای تدوین تاریخ قزوین منبعی قابل اعتنا واتکاست.

       کتاب نامبره  در چهار فصل : پیشینۀ عکّاسی در قزوین ، عکّاسان پیشگام قزوین ، بناهای تاریخ و رجال قزوین سامان یافته و در آغاز دو یاداشت از زنده یادان ایرج افشار و محمّد رسول دریاگشت دارد.

 

دكتر نسرين شايگان

      در سالهايي که دکتر محمد علي اسلامي ندوشن در دانشکده ادبيات دانشگاه تهران دروس «نقد ادبي» و «ادبيات تطبيقي» را تدريس مي‌کرد، کلاسهايش با استقبال کم‌نظير دانشجويان برگزار مي‌شد. حال و هواي کلاسهاي او را دانشجويانش براي ما تعريف مي‌کردند. در آن دوران به‌رغم فضاي حاکم بر محافل روشنفکري، زاويه نگاه او با سايرين تفاوتهايي داشت که نسل امروز از آن مطلع نيست. آن زمان گرايشهاي مختلفي در محافل ادبي و روشنفکري وجود داشت. مطالعه در بين دانشجويان يک علاقه عمومي بود. ساعات زيادي از وقت دانشجويان صرف مطالعه آثار مختلف مي‌شد. کتابها دست به دست مي‌شد. بعضي عنوانها و اسامي بيشتر طرفدار داشتند، بعضي کمتر

       اما مقالات و کتابهاي دکتر اسلامي ندوشن هميشه مورد توجه بود. به خصوص که نثر و قلم روان او کشش خاصي ايجاد مي‌کرد. اينک از آن زمان بيش از چهل سال مي‌گذرد و کتابي با عنوان «در آئينه روزها» به همت جمعي از نويسندگان تهراني و يزدي به زيور طبع آراسته شده است. کتاب شامل مقالات و مصاحبه‌هايي است که به مناسبت بزرگداشت او در زادگاهش چاپ شده. باعث دلگرمي است که مجدداً در کتابي وزين به آثار و افکار او پرداخته‌اند. قبلاً هم جمعي از نويسندگان چنين اقدام باشکوهي انجام داده بودند که گوياي اهميت جايگاه فرهنگي او در جامعه ماست.

ادامه مطلب |  

نوشته : حسین مسرت

باقر خان سعد السّلطنه ، حاکم قزوین در عصر ناصری: مهدی نورمحمّدی ، تهران : سخن ، 1393، وزیری ، 290 ص.

      باقرخان سعدالسّلطنه علی‌رغم بی سوادی بواسطۀ وابستگی که به ابراهیم امین السّلطان  و پسرش علی اصغرخان اتابک داشت ، یکی از بزرگان دربار ناصرالدین‌شاه قاجار بود که مسئولیت های مهمّی را در دورۀ او برعهده داشت. وی از سال 1296 تا 1314 قمری به تناوب  مشاغل مهمّی را در شهر قزوین عهده دار بود و همین امر نورمحمّدی پژوهشگر و قزوین شناس را برآن داشت تا در قالب نگارش زندگی نامه سعدّالسلطنه و واکاوی در زندگی و آثار او بویژه بخشی که مربوط به شهر قزوین می شود، گوشه‌ها وزوایای مهمّی از تاریخ این کهن شهر را بازگوید .چنانکه پیش می‌رود نورمحمّدی تا چند صباح دیگر یک باستانی پاریزی در تاریخ قزوین می شود، زیرا که در این چند ساله کتاب‌های گوناگون و با موضوعات گونه‌گونی را در بارۀ قزوین پژوهش و گردآوری کرده است.

      کتاب نامبرده به غیر از پژوهش‌های ژرف و ریزبینانه در آثار و بناهای تاریخی بنیان شده توسّط سعد السّلطنه و نقش او در رخدادهای تاریخی قزوین، حاوی شمار زیادی اسناد و عکس‌های گویایی است که کتاب را بیش از پیش خواندنی کرده است.

 

از اول دی ماه تاکنون تقریبا هفته ای پنح مطلب در کاریز درج شده است.

از اول بهمن تقریبا هرروز کاریز یزد صاحب مطلب خواهد بود

 

نوشته : حسین مسرّت

تئاتر و سینما در قزوین: مهدی نورمحمّدی ، قزوین : سایه گستر ، 1390 ، وزیری 336ص، مصوّر.

        اگربگوییم نخستین کتاب در زمینۀ سینما در شهرستان است، سخنی به گزافه نگفته ایم، زیرا که مثلأ در زمینۀ تاریخ سینمای ایران، تعداد کتاب های آن به شمار انگشتان یک دست هم نمی رسد. چند کتاب از جمال امید ومسعود مهرابی وعبدالحمید شعاعی ،همۀ دارایی تاریخ سینمای ایران است، امّا در زمینه تاریخ تئاتر شهرستانها  وضع بهتر است ،زیرا تاکنون هفت عنوان کتاب چاپ شده است:«تاریخ تئاتر اصفهان»، نوشتۀ ناصر کوشان( نشر آتروپات، 1379)« تاریخچۀ تئاتراصفهان» ،نوشتۀ بدر السّادات عیوقی( نشر عیوقی،1386)، چهار کتاب در زمینۀ تاریخ تئاتر گیلان، نوشته آقایان: علی حاج علی عسکری (؟) ، علی رضا پارسی(نشر دهسرا، 1387) فرامرز طالبی ( نشر ایلیا ، 1388)  و رضا میر معنوی( دهسرا ،1388) دیگر« تاریخچۀ تئاتر آذر بایجان» نوشتۀ صمد سرداری نیا ( آذربایجان ،1357) و یک کتاب دست نویس به نام « تئاتر در یزد »نوشتۀ علی اکبر شریعتی که قرار است در سال جاری« اندیشمندان یزد» چاپ کند.

گردآوری تاریخ تئاتر و سینما در هر شهر ، بی گزاف یکی از دشوار ترین پژوهش هاست .منابع مکتوب که اصلأ وجود ندارد ،به ناچار باید ته زیر زمین ها و خاکروبه ها دنبال اعلامیّه و اطّلاعیّه گشت و در کوچه پس کوچه ها سراغ پیران صحنۀ نمایش و آپاراتچی سینماها رفت واز حافظه اشان کمک گرفت و یا احتمالأ در آلبوم عکس های قدیمی رنگ و رو رفته گشت ؛یعنی همان کار طاقت فرسایی که نور محمّدی کرده است. که کاری است کارستان .وی کتاب را در شش فصل به ترتیب زیر سامان داده است:

نمایش در عصر صفوی ، تئاتر در دورۀ قاجار،تئاتر جدید، متن نمایش قدیمی ، نقش آفرینان و سینما در قزوین.

وبی گمان اگر اوبه چنین کاری دست نمی زد، بسیاری از آگاهی ها به زیر خاک می رفت و اسناد کاغذی وعکس ها هم به فراموشخانۀ تاریخ سپرده می شد.

این چهاردهمین کتاب نور محمّدی در زمینۀ تاریخ وفرهنگ قزوین است وبی گمان باید چشم براه آثار دیگری از او دربارۀ مینودر قزوین بود.

 
  • · شـازدة حمّام: محمّد حسـین پاپلی یزدی، مشهد: پاپلی و گوتنبــــرگ، با همکاری بنیــــــاد فرهنگی مهندسی حمید گرامی، وزیری، 512 ص، جلد سوم/ (ج اوّل و دوم، چاپ دهم).

   این دفتر در بر دارندة یادبودهای زندگی نویسنده از سال 1346 تا 1353 ش از مهاجرت به مشهد و تحصیل در آن دیار است.

 

  • شــــال سبز: مهدی قانعی، تبریز: یاس نبی، وزیــــری، 400 ص.

   زندگی نامة شهدای سادات بافق.

 

  • · شب­های بی­مهتاب: اشرف السّادات (محبوبه) حسن پور، یزد: اندیشمندان یزد، رقعی، 146 ص.

   مجموعة اشعار سنّتی و نو به همراه اشـــعاری در سوک علیرضــــا لشکری، قهرمان جود جوانان ایـــــــران و فرزند سراینده.

 

  • · شخصیّت در ادبیّات کودک و نوجوان: آسیة ذبیح نیا عمران و منوچهر اکبری، یزد: هومان، وزیری، 306 ص.

   در پنج فصل به ادبیّــــــات، قصّه، داســــتان، تعریف انواع شخصیّت در ادبیّات و بررسی شخصیّت کودک و نوجوان پرداخته است.

 

  • شرح پریشانی: گزیده و نگاهی اجمالی به مثنوی های وحشی بافقی: یوسف علی میر شکّاک، تهران: امیر کبیر، جیبی، رقعی، 136 ص.

  از سلسلة کتاب های گزیده داستان های منظوم فارسی است.

 

  • · شرح پریشــــانی: غلامرضا محمّدی، قم : ائمّه، خشتی، 60 ص، مصوّر رنگی.

نگاهی گذرا به زندگی و آثار کمال الدّین وحشی بافقی.

 

  • شرح و تحلیل دیوان حسین مضطر زاده: حسین مطهّری، پایان نامة کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی یزد، استاد راهنما: سید حسین شهاب رضوی، رحلی، 230 ص.

  مضطر زاده از شعرای عصر قاجار و پهلوی اوّل در یزد است. سه بخش دوم دیوان موضوع کار بوده است.

 

  • · شرح و تحلیل دیوان حسین مضطرزاده: فرهاد مزیدی، پایان نامة کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی یزد، استاد راهنما: هادی حیدرنیا، رحلی، 191 ص.

  سه بخش نخست دیوان مضطرزاده موضوع کار بوده است.

 

  •  
ادامه مطلب |  

 

«پوست‌نوشت‌های قرآنی یزد: بازمانده از حدود سده سوم و چهارم هجری قمری (یافت شده در یزد)»، عنوانی گویا برای کتابی نفیس است که به اهتمام رسول جعفریان و نادر مطلّبی کاشانی توسط مؤسسه «آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث» به چاپ رسیده است.


به گزارش ایبنا این کتاب تصویر رنگی 16 پوست‌نوشت به صورت پشت و رو از هفت قرآن کریم را در خود جا داده است. کاغذ آن گلاسه مرغوب و در ابعاد 30 × 30 است. در صفحه اول از معرفی هر پوست‌نوشت، ابتدا تصویر رنگی آن پیش از مرمت به چشم می‌خورد. سپس با دقت‌ نظر گردآورنده، برای آن‌که خوانندگان اطلاعاتی جامع و کلی از کتاب به دست آورند، آیه‌های روی هرپوست‌نوشته، میانگین ضخامت پوست، سویه پوست، اندازه نوشته و تعداد سطرها به زبان‌های فارسی و انگلیسی دیده می‌شود. روبه‌روی این اطلاعات نیز همه آیات مندرج روی پوست‌نوشته درج شده است. در صفحه دوم هم تصویری بزرگتر از پوست‌نوشت وجود دارد.

 

اگرچه این کتاب، تخصصی و نفیس است اما هنگام مطالعه و تورق آن، خواننده با ابهام‌ها و سؤال‌هایی که جای توضیح آن‌ها در اثر خالی است مواجه می‌شود. بر همین اساس به گفت‌وگو با نادر مطلّبی کاشانی نشستیم.

این محقق که پوست‌نوشته‌ها را مورد بررسی قرار داده است، درباره این که چرا تاریخچه به‌دست‌آوردن پوست‌نوشت‌ها و اطلاعاتی کامل از آن‌ها در کتاب نیامده است، گفت: کتاب حالت کاتالوگ دارد؛ چیزی که بیشتر در فرنگ مرسوم است. از این رو توضیحات اضافی را در کتاب نیاورده‌ایم. قرار بود همراه کتاب، مجموعه مقاله‌هایی درباره آن‌ها منتشر شود که به دلیل آماده نبودن برخی مقاله‌ها، این کار به بعد موکول شد. این نوشتارها ارزش این مجموعه را به لحاظ علمی، خط‌شناسی، تزیینات، مرمت و آفت‌زدایی و جنس پوست‌نوشته‌ها  ــ که مرکز تحقیقات ژنتیک در مورد آن تحقیق کرده است ــ نشان خواهد داد. امیدواریم در سلسله نشست‌هایی که به یاد مرحوم ایرج افشار در سال آینده برگزار می‌شود، در اوایل سال آینده این نشست برگزار و این مجموعه منتشر شود.

به گفته کاشانی، در سال‌های اخیر تعداد پوست‌نوشته‌های جعلی و قلابی بسیاری نوشته شده است اما این سندها، اصالت دارند.
 
این نسخه‌شناس با اشاره به سابقه دیرینِ یکی از روش‌های نگهداری پوست‌نوشت و اوراقی که کلام قرآن روی آن‌ها نوشته می‌شده است، توضیح داد: در گذشته و تا سال‌ها پیش، اوراق قرآنی، کتاب مقدس، اوراق ادعیه و ... را داخل آب روان می‌ریختند یا آن‌ها را در سوراخی جای می‌دادند. این یک سنت بود. همچنین پشت مساجد جامع، اتاقکی می‌ساختند و مردم این کاغذها را آن‌جا می‌گذاشتند تا زیر دست‌ و پا نباشد و به آن‌ها هتک حرمت نشود. در مجموعه‌ای که به من دادند، یک گونی پُر از کاغذهای مختلف بود. در هنگام بررسی محتویات آن گونی، این پوست‌‌نوشت‌ها را دیدم.

ادامه مطلب |  

یززد؛شهر دوستدار کتاب می شود

 

ننشست همفکری فعالان فرهنگی حوزه کتاب و کتابخوانی با موضوع "یزد،پایتخت کتاب ایران"در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد برگزار شد. 

به گزارش یزدی نیوز،اسدالله شکرانه مدیر فرهنگسرای آذر یزدی با اشاره به اینکه یزد شهر فرهنگی و تاریخی در کشور محسوب می شود،اظهارداشت:این استان از صاحبان برجسته فکری ومشاهیر ارزشمندی بهره می برده که باید بیش از این به آنها توجه کرد.

وی گفت:بعد از ظهور اسلام تعاملات فرهنگی خاصی در این استان رواج داشته است که قابل تامل برای همه فعالان حوزه فرهنگی و پژوهشگران است.

وی مفاخر اندیشمندی همچون؛ایرج افشار،مهدی آذر یزدی و اسلامی ندوشن را از برجسته ترین فعالان یزدی حوزه کتاب نام برد و پیشنهاد داد که با همگاری میراث فرهنگی و دیگر نهاد های اجرایی موزه کتاب در یزد تاسیس شود.

وی برگزاری برخی نمایشگاههای کتاب در بافت تاریخی یزدو ترویج گپ و گفتگوهای خانوادگی در حوزه کتاب را برای ترویج فرهنگ کتاب در میان جامعه یزدی موثر دانست و در عین حال گفت که برنامه ریزان فرهنگی نیز باید توجه بیشتری به بافت سنتی و مدرن شهری داشته باشند.

این نویسنده همچنین خواهان توجه و مشارکت جدی مدیریت شهری در اجرای برنامه های فرهنگی شد و گفت:نگاه استانی باید باتوجه پیشینه و دیرینه فرهنگی استان تغییر یابد.

رقیه دوست فاطمی ها شاعر و فعال حوزه فرهنگی هم در این نشست پیشنهاد داد که یزد بعنوان شهر دوستدار کتاب در کشور معرفی شود.

وی که حائزرتبه های بین المللی در جشنواره های قصه گویی است،تصریح کرد:استان یزد با برند مهدی آذر یزدی که بعنوان پدر ادبیات کودک و نوجوان محسوب می شود می تواندبا برنامه ریزی موثر در حوزه کودکان بخوبی ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی را در سطح استان گستر ش دهد.

وی همچنین پیشنهاد داد که تمامی کتابخانه های استان یزد که با توجه به سرانه فیزیکی در سطح کشور سرآمد هستند ایستگاه کتابخوانی کودک با موضوع آذر یزدی را برپا نمایند.

 

ادامه مطلب |  

حسین مسرّت

 

به مانند 15 سال گذشته، تازه­ های نشر و پژوهش استان یزد در سه زمینۀ "نشر یزد"، "دربارۀ یزد" و "نویسندگان شاخص یزدی در حوزه علوم انسانی" به خوانندگان معرّفی می­شوند. باید گفت دشواری­های تهیّه و ساماندهی این گفتار تنها با عشق و علاقه است که این گفتار سامان می­یابد وگرنه برخی از ناشران یزدی با نگارنده همکاری ندارند و حتّی جالب است با اینکه برخلاف عرف رایج معرّفی کتاب، نگارنده ناچار به خرید کتاب­های ناشران یزدی برای معرّفی می­شود، باز برخی ناشران، حتّی به این امر هم راضی نیستند، امّا در سوی دیگر بسیاری از ناشران همکاری خوبی با نگارنده دارند و به رایگان کتابشان را در اختیار می­گذارند که هماره نامشان آمده است و جای دارد که در اینجا هم یادی از آنان بشود: امیر سیدعلی زاده، اندیشمندان یزد، علم نوین، توز و قلم، آبگینه کویر، کودکان، یزدا، آرتاکاوا، طلوع فردا، پاپلی، شاهنده، معاونت برنامه­ریزی استانداری یزد و لالة کویر.

نگارنده علیرغم عدم همکاری دانشگاه یزد و دانشگاه آزاد اسلامی یزد که کماکان از سال 1388 تاکنون کتاب­های خود را به نگارنده نمی­دهند، برای تکمیل کتابشناسی یزد، اطّلاعات نشر آن مؤسسات را از کتابفروشی­ها و پایگاه­های کتاب به دست آورده است؛ بنابراین بودن نام کتابهایشان در این گفتار دلیل بر همکاری آنان نیست.

این گفتار با همکاری واحد نشر ادارة کل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد و با بهره­گیری از کتابخانۀ وزیری، کتابخانۀ شخصی نگارنده، پایگاه سیمرغ آستان قدس و همکاری خوب بسیاری از نویسندگان و ناشران یزدی تهّیه و تدوین می­شود و اگر کاستی­ای دارد، بواسطة عدم­همکاری برخی ناشران، بویژه دانشگاه یزد و دانشگاه آزاد اسلامی یزد است که اهمّیتی برای آن قائل نیستند.

معرّفی کتاب­ها به دلیل فراوانی آن به ناچار بسیار کوتاه است.

 

ادامه مطلب |  

 

 
 
 
 

خانه پدر ادبیات کودکان ایران هنوز بلاتکیف است. خانه‌ای که می‌توانست تبدیل به موزه شود، اکنون روز به روز به ویرانی نزدیک‌تر می‌شود.این خانه هنوز در فهرست میراث فرهنگی ایران ثبت نشده است. 
به گزارش یزدی نیوز T خانه آذر یزدی هنوز در فهرست میراث فرهنگی ایران به ثبت نرسیده است. مالک این خانه که از قضا پسر خوانده آذر یزدی است، هیچ گونه همکاری با سازمان میراث فرهنگی انجام نداده و ملک را به قیمتی بسیار بالا برای فروش گذاشته است.
 
دوستداران آذریزدی، که با کتاب قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب خاطره‌های بسیار دارند، می‌گویند که این خانه قابلیت تبدیل شدن به گنجینه (موزه) ادبیات کودک یزد دارد، با این وجود آنچه امروز شاهد آن هستیم، ویرانی روز به روز این خانه است.
 
حسین مسرت، پژوهشگر با بیان اینکه اقدامات ثبت در فهرست آثار ملی این خانه به دلیل نبود همکاری از سوی مالک آن پیش نمی‌رود. خانه با قیمتی بسیار بالاتر از عرف معمول خانه‌های یزد به فروش گذاشته شده است. به نظر می‌رسد که پسر خوانده آذر یزدی علاقه‌ای به صیانت از این خانه و تبدیل آن به موزه ندارد.
 
شرافت، رییس سازمان میراث فرهنگی یزد هم اگر چه گفته بود که قرار است این خانه در فهرست آثار ملی ایران قرار بگیرد اما تا کنون اتفاقی در این زمینه نیافتاده است.
 
ادامه مطلب |  
 
 
 

کمتر کسی است که کودکی‌اش با قصه‌های «مهدی آذر یزدی» گره نخورده باشد. مردی که پدر ادبیات نوین ایران خوانده می‌شود. 

به گزارش یزدی نیوز،. با این حال خانه او در بافت تاریخی یزد، شرایط مناسبی ندارد و فروش این خانه در روزهای اخیر سرنوشتی نامعلومی برای آن رقم زده است.

خانه مهدی آذر یزدی، نویسنده «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» این روزها از سوی فرزندخوانده‌اش برای فروش گذاشته شده است. فروش این خانه سرنوشت نامعلومی را برای آن رقم می‌زند. از سوی دیگر وضعیت کنونی این بنا هم مطلوب نیست. با اینکه قرار بود این خانه تبدیل به موزه کودک و ادبیات شود، اکنون مورد بی‌توجهی مسئولان مربوطه قرار گرفته است.

 
این بی توجهی در حالی است که مهدی آذر یزدی، پدر ادبیات نوین کودک و یکی از برجسته‌ترین نویسندگان ایران به شمار می‌رود. او هرگز ازدواج نکرده و هیچ‌گاه به کار دولتی مشغول نشد. معروف‌ترین اثر او مجموعه «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» نام دارد. او جایزه یونسکو و نیز جایزه سلطنتی کتاب سال را پیش از انقلاب 57 دریافت کرده بود و سه کتاب او توسط شورای کتاب کودک به‌عنوان کتاب برگزیده سال انتخاب شده بودند.
 
امیر ترقی نژاد، یکی از فعالان حوزه میراث فرهنگی به chn می‌گوید:« برخی از شنیده‌ها حاکی از آن است که بعد از گذشت 5سال از فوت اذر یزدی، فرزند خوانده این نویسنده شهیر  قصد دارد خانه این نویسنده که درمحله تاریخی خرمشاه قراردارد را به فروش برساند.»
 
ترقی‌نژاد پیش از این در دولت قبلی تلاش‌ و رای‌زنی هایی را برای به ثبت رسیدن این خانه در فهرست ملی انجام داده بود.
 
مهدی آذر یزدی، پدر ادبیات نوین کودک در خانه‌اش، خانه‌ای که به زودی به فروش می‌رسد و معلوم نیست که سرنوشت آن چه خواهد شد
 
 
 

 

ادامه مطلب |  

یزد- محمّد یاسین دهقان- خبرنگار همشهری: کمرنگ شدن جایگاه کتاب در سبد خانواده چند سالی است که برای مردم و حتی مسئولان هم عادی شده است و کسی در پی دلایل این اتفاق و حتی برداشتن موانع نیست تا مطالعه دوباره جایگاه خود را در خانواده بازیابد.

 

کتاب و کتابخوانی اگرچه ابزار مناسبی برای پر کردن اوقات فراغت به صورت مفید است همچنین کتاب می‌تواند با بازیافتن جایگاه خود در بین اعضای خانواده، نگرانی والدین را از وابستگی بیش از حد فرزندان به ابزار الکترونیکی و ارتباطات مجازی نوین که بعضا مشکلاتی را برای خانواده‌ها به دنبال داشته است، بکاهد.

در گفت‌وگویی با حسین مسرّت، نویسنده، پژوهشگر  و ناشر یزدی به بررسی دلایل پایین بودن سرانه مطالعه در استان یزد و راهکارهای پیشنهادی برای بازیافتن جایگاه کتاب در خانواده‌ها پرداختیم که با هم می‌خوانیم.

از نظر شما دلایل کاهش سرانه مطالعه در بین مردم یزد چیست؟

گرانی کتاب، کمبود کتاب های روز آمد(به روز) در  کتابخانه‌ها و کتابفروشی‌ها، بی انگیزگی شهروندان برای مطالعه و پیداشدن وسایل ارتباط گروهی مجازی و پایگاه‌های اطلاع رسانی مجازی فرصت کتابخوانی را از مردم گرفته است.

ادامه مطلب |  

 

سلسلة سادات عريضي، نسب خود را به علّي بن جعفرالصادق(ع)، مي رسانند كه پدرشان امام جعفر صادق (ع) روستايي را در مدينه به نام «عُريض»[2] بدو بخشيده و وي پس از سكونت در آنجا به «علي عُريضي» شهره گشت.

نامي ترين فرد اين خاندان در ايران، ابوجعفرمحمّدبن علي بن عبيدالله بن احمدبن عليّ بن امام جعفر صادق(ع) (در گذشتة427 ق) است كه در كتاب هاي تاريخي يزد به «امام زاده جعفر(ع)» موسوم گشته و آرامگاه او سده هاست كه زيارتگاه دوستداران خاندان پيامبر (ص) در يزد بوده و گنبد و بارگاهي باشكوه دارد.

دربارة سفر ايشان به يزد، كتاب هاي تاريخ يزد، سخنان گوناگوني دارند. امّا آنچه روشن است، اينكه : گويا وي در اواخر سدة چهارم قمري از راه بغداد و براي فرار از دست فرمانروايان ضدّ شيعي آن ديار، در لباس درويشان و گمنامان راهي كوير مركزي ايران شد و در شهر يزد، در كارگاه آهنگري به كار مشغول گرديد. تا اينكه امير اوجش، حاكم يزد بر اثر رؤياي صادقه پي به وجود ايشان در يزد مي برد و بر مراتبش مي افزايد و دختر خود را به پيوند او در مي آورد. از آن زمان وي در يزد ساكن شد و فرزنداني از خود به يادگار نهاد.

دستاورد اين پيوند، سه پسر و شايد چند دختر بودند. كه بنابر نوشتة كتاب هاي تاريخي به نام هاي محمّد، عبيدالله و علي بوده اند. كه فرزنداني از اين سه تن، جزء بزرگان و مشاهير ايران و يزد هستند و برخي در اين ديار آرميده اند و از آن پس، هزاران تن از اين نسل، در اين ديار پراكنده گشته اند. (نك : شيرسليميان : 28-21)

شرح نسب اين خاندان در دو كتاب مشهور جمال الدين احمد بن عنبه (ابن عنبه) ؛ به نام هاي : الفصول الفخريّه و عمدة الطالب في انساب آل ابوطالب به قرار زير آمده است :

علّي بن جعفر العريضي كه از علماي روزگار خود بود و تا زمان امام محمّدهادي(ع) زندگي مي كرد. داراي چهار پسر به نام هاي محمّد، احمد شعراني، حسن و جعفر الاصغر بودند.فرزندان محمّد، حسن، جعفر در سرزمين هاي ديگر اسلامي پراكنده گشتند و در اين جا تنها به نسل احمد شعراني، ساكن در ايران، اشاره مي شود كه داراي فرزنداني چند به نام هاي محمّد، حسين و عبيدالله بود. از نسل حسين، فرزنداني بوجود آمد كه در ابرقو ساكن هستند. از نسل عبيدالله بن احمد مي توان به افراد زير اشاره كرد :

 

ادامه مطلب |  

حسين مسرّت

حجّت­الاسلام و المسلمين حاج سيدعلي­محمّد وزيري يزدي (يزد 1273_ يزد 1356ش) از عالمان نامور، واقف كتابخانة وزيري يزد به آستان قدس رضوي و باني و باعث و مشوّق وقف بسياري از املاك، باغات و مستغلّات در حوزة يزد و كرمان از سوي نيكوكاران به آستان قدس است.

وزيري يزدي، فرزند سيدمهدي از احفاد ميرزاسيدمرتضي وزير و از سادات عريضي يزد به سال 1273ش درشهر يزد به دنيا آمد.(وزيري،19) دروس مقدّماتي فارسي و عربي را نزد پسر دايي خود معتمدالعلماء فراگرفت.(كاظميني3،1656) و آنگاه در مدارس علميّة مصلّي، شفيعيّه و خان يزد، تحصيلات خود را زير نظر علماي طراز اوّل يزد ادامه داد و پس از فراغت از تحصيل به وعظ و خطابه روي آورد.(جلاليان،106) و بواسطة صداي رسايي كه داشت، از مشهورترين وعّاظ يزد گرديد(انتظاري، سخنراني،54) مدّت زماني هم براي تبليغ به شهرهاي اصفهان، تهران، زاهدان، شيراز، قم و مشهد سفر كرد.(دعايي،122) در سفرهايي كه به عتبات عاليات و ديگر شهرهاي ايران داشت، موفّق به كسب اجازه از آيات عظام: سيدابوالحسن اصفهاني، حاج شيخ عبدالكريم حايري يزدي(مؤسّس حوزة علميّة قم) سيدمحمود شاهرودي، سيدمحسن حكيم، حاج سيدمحمّدتقي خوانساري، حاج آقا حسين بروجردي، حاج آقا حسين قمي، سيدابوالقاسم خوئي، امام خميني(ره)، حاج سيداحمد خوانساري، حاج سيدمحمّدهادي ميلاني و حاج سيد عبدالهادي شيرازي، در امور حسبيه(وجوه شرعي) و روايي گرديد. (جلاليان،106،  دعايي،122، قريشي، سيماي فضيلت، 266-257)

در همين سفرها بود كه وزيري از بيشتر علماء و دانشمندان، مراجع نامي و واعظان شهير ايران، دستخط و عكس به يادگار گرفت و بعدها آن را در مجموعه­اي 4جلدي به نام «مجمع الجواهر» سامان داد و در گنجينة مخطوطات كتابخانة وزيري به يادگار نهاد. (انتظاري، 74-73)

ادامه مطلب |  

حسین مسرت

چکیده:

آب انبار را می‌توان یکی از مهمترین و بزرگترین سازه‌های آبی کشور دانست که ابتکار بنیان آن را از ایرانیان می‌دانند و شهر یزد دارای بیشترین شمارگان آب‌انبار در ایران است.

واژگان کلیدی: آب، آب‌انبار، بادگیر، معماری، سازه.

 

مقدمه

معماری کویری، معماری تواضع و قناعت و فروتنی است. هر خشت، هر پی و هر دیوارش حامل و حاصل اندیشۀ انسان‌هایی است که در درازنای تاریخ آموخته‌اند که چگونه و چه سان باید در این گسترۀ خاک‌آلود زندگی کنند و حال که باید زیست، چگونه و با چه ابزاری می‌توان از این «خشکانه» جای، «ترانه» ساخت.

باشندگان یزد در پس تاریخ پرفراز و نشیب خود، مردمانی سخت‌کوش و آزموده بار آمده‌اند. و اگر بدین باور رسیده‌اند که آب چون، گوهری دردانه و یک دانه است، همچون گوهر نیز از آن نگهداری می‌کنند. از برای دسترسی به هر قطرۀ آب، هزاران قطرۀ عرق بر زمین می‌ریزند.

 به‌راستی که درختان این مرز و بوم با عرق باشندگانش آبیاری می‌شود. و بدین روی جای شگفتی نخواهد بود اگر دیده شود که چگونه بر این پهن دشت ریگ‌زار که خورشید، چون تیغی برنده، توان و تاب آدمی را می برد، می‌توان آبی نوشید به خنکی آب روان شده از کوهسارهای پوشیده از برف.

به‌راستی این چه داستانی است، این چه اندیشه‌ای است که می‌داند می‌توان در این آتشدان، نیز آب خنک ساخت، می‌توان با چند دانۀ خشت و آجر و مقداری ساروج و کمی ملات همت، آب‌انباری ساخت که در تابستان خشک و تفتیدۀ کویر «سقای تشنه کامان کویر» باشد.

ادامه مطلب |  

 

 

   محمدعلی اسلامی ندوشن در نخستین نشست درس‌گفتارهای «ناصر خسرو» در شهر كتاب كه با حضور غلامحسین ابراهیمی دینانی، مهدی محبتی و علی‌اصغر محمدخانی برگزار شد گفت: ناصرخسرو در عصری كه همه دچار مكر و تملق و خودفروشی بودند باز هم به آینده امیدوار بود. ناصر خسرو شبیه به هیچ‌كس نیست. او برای خودش خط معینی تعیین كرد و تا پایان عمر در همان خط زیست و زندگی كرد.

محمدعلی اسلامی ندوشن، نویسنده و پژوهشگر ادبیات گفت: باید ناصرخسرو و آثارش را زنده نگاه داشت، چرا كه او شبیه به هیچ‌كس نیست و در ادبیات فارسی دارای اهمیت زیادی است. ناصرخسرو برای خودش خط معینی تعیین كرد و تا پایان عمر در همان خط زیست و زندگی كرد. شبیه و نظیر ناصر خسرو در هیچ جای تاریخ ادبیات ما یافت نمی‌شود، به همین دلیل ما باید آثار او را به دقت بخوانیم. نكته مهمی كه در زندگی ناصرخسرو اهمیت دارد این است كه او در 40 سالگی تغییر روش داد. همواره این پرسش مطرح می‌شود كه چرا برخی بزرگان یكباره طرز زندگی خود را تغییر می‌دهند؟

وی ادامه داد: ناصر خسرو تا پیش از 40 سالگی زندگی معمولی و متعارفی مانند همه مردم داشت. در پاسخ به این پرسش باید گفت كه ژن ایرانی بودن و تمدن ایرانی كه از دوران هخامنشیان در او وجود داشت او را به تغییر روش ترغیب كرد. فراموش نكنیم ایران تنها كشوری است كه مسلمان شد و اما عرب نشد و گذشته خود را فراموش نكرد. در واقع ایران خصوصیات و ویژگی‌های خودش را با پوششی دیگر انتقال داد. ما برای این موضوع بیش از هر شاعر دیگری مدیون فردوسی هستیم.

 

ادامه مطلب |  
روزنامۀ اطلاعات چهارشنبه 10 دي 1393- 8 ربيع الاول 1436ـ 31 دسامبر 2014ـ شماره 25055

خاندان افشار
 
نوشته :علي اكبر جعفري ندوشن 
 

 ‏خبري آمد که خسرو افشاريزدي، نيز رخ در نقاب خاک کشيده است. او فرزند دکترمحمود افشاريزدي بود وپدر بزرگش مرحوم حاج محمد صادق افشار يزدي از اخلاف مستقيم خانداني بودند که در کتاب تذکره شعراي ايران (در ذيل نام دکتر افشار)آنها را بدين سان معرفي کرده‌اند:‏
‏«... خانواده افشار از خاندان‌هاي بزرگ و مشهور اين ناحيه هستند که به گواهي تاريخ عالم آراي عباسي،چند تن از سرداران و سرکردگان آنها در دوره پادشاهي شاه طهماسب و شاه عباس بزرگ،در شهر يزد حاکم و والي بوده‌اند و محله‌اي نيز در اين شهر به افراد اين خاندان اختصاص داشته....».‏
ادامه مطلب |  

حسین مسرّت

نخستین شمارة این نشریّه به نام « مجلّۀ باران بهار» با مدیری و سر دبیری میرزا حسن شکوهی در تاریخ 19 حمل 1299 ش، در چهار صفحه به وسیلة مطبعة مدرّسی و به طریقة سنگی در یزد چاپ شده است. سر مقالة این نشریّه که در ضمن، مبیّن هدف آن نیز هست، چنین آغاز می‌گردد:

« این نامه، تنها مرامش ارائة طریق و تهیّة وسایل آبادی و ترقّی این ولایت و تنویر افکار و نشر معارف و بیدار کردن احساساتی است که در زیر پرده های مغز به واسطة خواب‌های سنگین غفلت نموده است و می‌خواهد از ریزش قطرات باران تجدّد و حریّت، سیل‌های اتّحاد و اتّفاق جاری ساخته، خانه های فساد و نفاق را منهدم و گلستان مساوات و آسایش را که دیر زمانی است از خشکسال حوادث و استبداد پژمرده است، شاداب کرده، گل‌های مهر و گیاه محبّت را در گلخانة قلوب هموطنان عزیز خود برویاند و از نفوذ و سرایت تلخه‌هایی که پیوسته مانع از رشد و نموّ آنانند، جلوگیری نماید.

ادامه مطلب |  
کاریز خوش دارد خیال کند

که رودها

تنها برای این هستند 

که به او آب رسانند

رابیندرانات تاگور

 
جایگاه ناصرخسرو در تاریخ و فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی در اولین نشست از مجموعه جلسات درسگفتارهایی درباره ناصرخسرو بررسی خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، درباره ناصرخسرو شاعر و متفکر و نویسنده‌ ایرانی قرن پنجم، چنین سوالی وجود دارد که در تفکر عقلانی و فرهنگ اسلامی چه جایگاهی دارد و نقش او در تاریخ ادبیات فارسی چگونه تصویر می‌شود؟ چه پیوندی میان دریافت‌های او با معتزلیان و متکلمان دیگر می‌توان یافت؟ فکر و شعر و زندگی ناصرخسرو چه مقدار به هم پیوسته و همانند است؟ کردار و گفتارش چه شباهت و انطباق‌هایی دارد؟

آیا ناصر خسرو همان طور که می‌اندیشیده، شعر سروده و همان‌گونه نیز زندگی و رفتار کرده است؟ ناصرخسرو و شعر او در میان مردم ایران از هنگام درگذشتش تا کنون چه مقدار رواج داشته و تاثیرگذار بوده است؟ این‌ها پرسش‌هایی هستند که قرار است در اولین جلسه درسگفتارهایی درباره ناصر خسرو به آن‌ها پاسخ داده شود.

نخستین جلسه از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ ناصرخسرو روز چهارشنبه دهم دی، از ساعت ۱۶:۳۰ به بررسی جایگاه ناصرخسرو در تاریخ و فرهنگ اسلامی اختصاص دارد که با حضور دکتر محمدعلی اسلامی‌ندوشن، دکتر غلامحسین ابراهیمی‌دینانی و دکتر مهدی محبتی در مرکز فرهنگی شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه‌ سوم برگزار می‌شود.

ورود به این برنامه برای علاقه‌مندان آزاد است.

 

 

ضعف توزیع کتاب؛ مهم‌ترین چالش‌ نویسندگان استان
نویسندگان یزدی تشکل جامع و فراگیری ندارند.

استان یزد دارای نویسندگان به‎‎نامی است که برخی از آنها چهره‎ای شناخته شده هستند، اما به نظر می‎‎آید که به دنبال بی‎‎میلی نسل جدید به مطالعه، نویسندگان نیز بازار مناسبی برای انتشارات خود نمی‎‎یابند، از این رو انگیزه قوی برای تالیف کتاب میان نویسندگان یزدی به قوت گذشته وجود ندارد. البته نویسندگان استان با مشکلات دیگری از جمله نبود سازمان صنفی مشخص، نبود ناشر توانمند و نداشتن مرکز مناسب توزیع کتاب‏‏ نیز مواجهند که آنها را بیش از پیش دلسرد کرده است. مهم‌ترین نیاز در حوزه نویسندگی در استان، تشکیل انجمنی مشخص در این زمینه است که شاید با تمرکز نویسندگان و برگزاری نشست‏‏های تخصصی، کمیت و کیفیت نویسندگی و تالیفات استان را ارتقا بخشد.

انتشار 200 عنوان کتاب از ابتدای سال
رئیس اداره امور فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌استان از انتشار 200 عنوان کتاب از ابتدای سال تا پایان آذرماه امسال از سوی نویسندگان و ناشران استان خبر داد. «سید کاظم کمالیان» با بیان این‌که آمار دقیقی از نویسندگان استان در دست نیست، گفت: البته پیش‎‎بینی می‌شود که حدود 250 نفر نویسنده در استان فعالیت داشته باشند. این مسئول، جایگاه چاپ و نشر کتاب استان را از لحاظ کمی‌ در کشور در مکان دوازدهم دانست و افزود: باید با برگزاری کارگاه‏‏ها و کلاس‌های آموزشی، جایگاه چاپ و نشر کتاب در استان را ارتقا دهیم. وی، نقد و بررسی کتاب را از اولین برنامه‌ها و اولویت‌های اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌استان برشمرد و گفت: این کار باعث می‌شود که کتاب‎‎های استان هم از لحاظ کمی و کیفی ارتقا یابند. کمالیان افزود: بر طبق تفاهم‏‏نامه‎‎ای که با معاونت فرهنگی وزارت ارشاد برای حمایت از تألیفات نویسندگان و ناشران داریم، هر ساله تعدادی از کتاب‎‎های نویسندگان استان البته با شرایطی از سوی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌استان خریداری و در استان توزیع می‌شود.

مشکل توزیع نشدن کتاب از سوی ناشران
رئیس اداره امور فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی‌ استان تاکید کرد: نویسندگان استان برای نشر کتاب باید سرعت، دقت، کیفیت و هزینه را مدنظر قرار دهند. وی گفت: با وجود این‌که باید قدم‎‎هایی از سوی متولیان برداشته شود، ایجاد ارتباط و تعامل هر چه بیشتر بین حوزه‌های چاپ و نشر نیز به‌طور قطع موجب ارتقای کمی‌ و کیفی چاپ کتاب در استان خواهد شد. وی، توزیع نشدن کتاب از سوی ناشران را از مشکلات موجود در حوزه نشر کتاب در استان خواند و افزود: اگر ناشران بهتر از گذشته عمل کنند، باعث امیدواری و رونق نویسندگی در استان خواهد بود.کمالیان همچنین از برگزاری نمایشگاه کتاب استان برای سومین سال پیاپی در دهه اول اسفند ماه امسال خبر داد و افزود: در این نمایشگاه، شاهد حضور ناشران مطرح کشوری و استان خواهیم بود.

مشکل نبود یک انتشاراتی قوی و سرمایه‏‏گذار
یکی از نویسندگان و پژوهشگران استان، هدف از نویسندگی را در گام نخست پاسخ به نیازهای درونی انسان مانند سایر هنرها دانست و افزود: در گام دوم، هدف از نویسندگی، کشف رازهای ناشناخته درحوزه‌های علوم انسانی، ادبی و فرهنگی است.
«حسین مسرّت» با اشاره به این‌که خوشبختانه در استان و حتی در ایران، نویسندگان یزدی شاخصی داریم، گفت: متاسفانه برخی از همین نویسندگان نیز برای خود یزدی‎‎ها ناشناس هستند و تنها یزدی‎‎هایی در عرصه نویسندگی هستند که شاید از وجود آن‌ها مطلع باشند. این نویسنده که تاکنون 25 کتاب در حوزه‌های فرهنگ، ادب و تاریخ و معماری استان تألیف و تصحیح کرده است، گفت: خوشبختانه نویسنده در موضوعاتی همچون اجتماعی، فرهنگی و ادبیات کودک در استان یزد کم نداریم و همین باعث شده که به عنوان نمونه در حال حاضر سالانه حداقل 20 عنوان کتاب درحوزه ادبیات کودک به چاپ برسد. وی، نداشتن یک سازمان صنفی، نبود یک مؤسسه انتشاراتی قوی و سرمایه‏‏گذار، نبود مرکز توزیع کتاب‌های نویسندگان استان و نیز گرانی کاغذ و خدمات چاپ را از مشکلات حوزه نویسندگی برشمرد.

ناشران شهرستانی کتاب درسی چاپ می‎‎کنند
مسرت با بیان این‌که هیچ ناشری در شهرستان‌های ایران مگر در مورد کتاب‌های کمک درسی که فروش آن تضمین شده است، حاضر به سرمایه‏‏گذاری در زمینه چاپ کتاب غیردرسی نیست، افزود: ناشران شهرستانی عمدتا کتاب را با سرمایه مؤلف چاپ می‌کنند و در اختیار نویسنده قرار می‌دهند. این نویسنده یزدی افزود: نبود مرکز توزیع کتاب‌های نویسندگان باعث شده تا کتاب‌های بسیاری تألیف، تصحیح و ترجمه شود، اما چاپ نشود. این نویسنده و پژوهشگر یزدی یکی از مهم‌ترین چالش‌های نویسندگان استان را ضعف توزیع کتاب دانست و افزود: چون نویسندگان سرمایه ندارند و ناشران نیز عمدتا کتاب آنان را با سرمایه مؤلف چاپ می‌کنند توزیع کتاب نیز برعهده خود نویسنده است. وی افزود: البته در تهران هم ناشران و مراکز پخش از کتاب‌های شهرستان‌ها به دلیل بومی ‌بودن موضوعات، استقبال نمی‌کنند و تنها با تخفیف 50 تا 60 درصد، حاضر به توزیع کتاب شهرستان‎‎ها هستند که برای نویسنده و ناشر، زیان بزرگی است. مسرّت افزود: اداره کل ارشاد اسلامی یزد به تازگی اقدام به خرید 50 تا 100 جلد کتاب از مؤلفین کرده است  که کمک شایانی هم به نویسنده و هم به نشر کتاب است. به گفته وی، این کار بین سال‌های 84 تا 92 به کندی صورت می‌گرفت ولی در سال‌های پیش از سال 1384 حتی برخی از دستگاه‏‏ها مانند آموزش و پرورش، فرهنگ و ارشاد، استانداری و گاه واحدهای تولیدی و صنعتی نیز اقدام به خرید کتاب‌های مؤلفان می‌کردند.

مشکل در شناخت، تولید و شیوه‌های ارائه است
 یکی دیگر از نویسندگان و پژوهشگران استان هم با بیان این‌که استان از لحاظ غنای فرهنگی و تولید کتاب،  چیزی از دیگر استان‎‎های کشور کم ندارد، بیان کرد: بر خلاف سخن رایج، خشکسالی جغرافیایی استان به خشکی فرهنگی منجر نشده، بلکه آن را به سمت تولید محصولات کیفی‎‎تری در حوزه فرهنگ سوق داده است. «پیام شمس‌الدینی» افزود: همانطورکه برخی گیاهان مانند پسته، خرما و زعفران در مناطق شمالی کشور به بار نمی‎‎نشیند، محصولات فرهنگی نیز خاص هر منطقه کشور تولید می‌شود. وی گفت: مشکل ما در شناخت، تولید و شیوه‌های ارائه آنهاست، مشکلی که شاید بیشتر به حوزه چاپ و نشر یا مطبوعات مرتبط باشد.

جزیره‏‏ای بودن زیست نویسندگان یزدی
شمس الدینی که بیش از 60 مقاله درحوزه‌های مختلف دارد، گفت: مشکل کلی و اساسی دیگری که در یزد هست و در دیگر فضاها نیست، جزیره‏‏ای بودن زیست نویسندگان است به نحوی که هنوز فضای عمومی ‌قابل قبولی در حوزه فرهنگی یزد شکل نگرفته است.   وی معتقد است که نویسندگی در هر اقلیمی ‌بخشی از فضای فکری و فرهنگی آن سرزمین است و همانطور که همه به تاثیر آب و هوا و ویژگی‌های اقلیمی ‌بر تولید محصولات بومی ‌و جغرافیایی مثل گیاهان و درختان آگاه هستند باید از تاثیر این عوامل بر تولیدات فکری و فرهنگی نیز آگاه شوند. شمس‌الدینی به کتاب‏‏فروشان، حتی رسانه‎‎های استان و صدا و سیمای مرکز یزد توصیه کرد که فضای خاصی را برای انتشارات استان تخصیص دهند و به معرفی و نقد کتاب‌های خاص یزد بپردازند.
همشهری استان یزد1393/10/08 چاپ
 

 نوشته :حسین مسرّت

ایساتیس ، سالنامۀ فرهنگی ،ادبی و اجتماعی به مدیریّت غلامرضا کریمی یزدی در یزد

       غلامرضا کریمی یزدی از خبرنگاران و نمایندگان فعّال مطبوعاتی در شهر یزد بود که به اندیشۀ گردآوری مقالاتی در بارۀ یزد ،همّت به بنیان این سالنامه گذاشت . نخستین شمارۀ سالنامۀ ایساتیس در 29 اسفند 1340 در قطع وزیری (17*24) و در 48 صفحه در چاپخانۀ گلبهار یزد منتشر شده است ، امّا در روی جلد، نوروز 1341 درج گردیده است .همچنین بر روی جلد، ناشران سالنامه ، محمّد مشروطه ( دبیر تاریخ دبیرستانهای یزد) وغلامرضا کریمی آمده است ( امّا در شمارۀ دوم ، مؤسّس و ناشر و در شمارۀ سوم ،مؤلّف ومدیر ،تنها غلامرضا کریمی ذکر گردیده است).

     ایساتیس، نام کهن شهر یزد است که در شمارۀ نخست هم گفتاری در این باره درج شده است .مهمترین گفتارهای شمارۀ یک به قرار زیر است: دبستان و دبیرستان جامعۀ تعلیمات اسلامی یزد؛ با آثار تاریخی یزد آشنا شوید ؛خاطره ای از گذشته های فرهنگ یزد و بزم شعرای یزد . در این نشریه اخباری از سازمانهای فرهنگی و اجتماعی یزد در سال 1340 به چشم می خورد.

              دومین شمارۀ این سالنامه در سال 1342 چاپ شده و حاوی برخی اخبار مهمّ اجتماعی وفرهنگی یزد در سال 1341 و گفتارهایی با عنوان : احیا کنندۀ مسجد با عظمت جامع کبیر یزد ؛ خاندان جلیلی ؛ یزد چه می خواهد؟ ؛چهرۀ بزرگان یزد؛ بانی مسجد برخوردار ؛ یادی از شادروان دکتر هادی طاهری ؛ طراز ،شاعر وهنر مند مشهور یزد ؛ محمّد مظفّر، سرسلسۀ آل مظفّر ؛ شارق الملک و گفتاری در بارۀ زردشتیان است. این شماره در چاپخانۀ شهپر یزد و در 100 صفحه و در همان قطع چاپ شده است.

سومین و آخرین شمارۀ سالنامۀ ایساتیس در سال 1343 چاپ شد و ضمن بازتاب خبرهای فرهنگی اجتماعی یزد در سال 1342 ،گفتارهایی با عنوان : ایساتیس ، گل گویر ؛ چهره های درخشان یزد ؛ گوشه هایی در تاریخ یزد؛ مرگ شاعر؛ مؤسّسات برق یزد در آن درج شده است. این شماره در چاپخانۀ گلبهار و در 100صفحه و همان قطع چاپ شده است.عمده نویسندگان نشریه در این سه سال عبارتند از: ایرج افشار ، غلامرضا کریمی ،حسین رضوانی،علی جواهر کلام،علی لغوی، سید ابوالقاسم فاضلی ، محمّد کیانی ، محمّد مشروطه ، محمودعلومی،غلامرضا مرشد و اکبر آزاد.

گویا نشریه رایگان بوده است چون در هیج جا اشاره ای به بهای آن نشده است. این نشریه پس از نشر شمارۀ سوم دیگر چاپ نشد.

 

 

 
معاون فرهنگی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد با اشاره به رونمایی کتاب «نشک خروسی» گفت: این کتاب با شمارگان 2 هزار نسخه چاپ و منتشر شده است. 

حسن مفیدی اظهار داشت: این کتاب به زودی در سطح کتاب‌فروشی‌ها و مراکز فرهنگی توزیع خواهد شد.

وی بیان کرد: این کتاب از دو بخش تشکیل شده که بخش اول سه مطلب در مورد نقش گویش یزدی و بخش دوم شامل 10 قصه از مرحوم مهدی آذریزدی با گویش یزدی است.

معاون فرهنگی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد ادامه داد: این کتاب توسط اسدالله شکرانه تهیه و تدوین شده است.

اسدالله شکرانه، نویسنده این کتاب نیز گفت: یکی از بال‌های گسترش و ماندگاری فرهنگ، گویش‌هایی است که مردم با آن صحبت می‌کنند.

وی افزود: در هر گویش تجربیات، داستان‌ها، تاریخ، فرهنگ و ... بسیاری نهفته است که از نسل‌های گذشته برای آیندگان به جای مانده است.

شکرانه اضافه کرد: گویش یزدی از ریشه‌های واژگان ایرانی نشأت گرفته و تکیه بر فرهنگ دینی داده است.

وی تصریح کرد: مهم‌ترین ارزش‌های دینی و اعتقادی به صورت داستان‌ها و ضرب‌المثل‌ها در قالب گویش یزدی نمود پیدا کرده است.

شکرانه ابراز امیدواری کرد: این کتاب فتح بابی باشد برای اندیشمندان یزدی تا در زمینه تولید و گسترش آثار خود با گویش یزدی در سطح جامعه تلاش کنند.




 

ارسال به دوستان

 
«کلیات نظام قاری»؛ منبعی برپایه نسخ خطی و چاپ سنگی در شناخت البسه

کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی «کلیات نظام قاری» شامل دیوان البسه، مقالات منثور، و رساله تقویم سال، کارنامه اطلس، رساله فتوای البسه و رساله جواب را منتشر کرد.

خبرگزاری فارس: «کلیات نظام قاری»؛ منبعی برپایه نسخ خطی و چاپ سنگی در شناخت البسه
 

 

به گزارش خبرگزاری فارس، این کلیّات که شامل دیوان البسه، مقالات منثور و رساله تقویم سال، کارنامه اطلس، رساله فتوای البسه و رساله جواب می‌شود، به همت رحیم طاهر در 614 صفحه تصحیح شده و در قطع وزیری توسط انتشارات کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی با همکاری انتشارات سفیر اردهال انتشار یافته است.

محمود بن امیر احمد، مشهور به نظام قاری، از شاعران سده 9 قمری است که وی را با عنوان شاعر البسه نیز می‌شناسند، کلیات آثار وی تاکنون به چاپ نرسیده و در میان آنها دیوان البسه از اهمیت فراوانی برخوردار است. این دیوان به تقلید و تتبع از بسحاق اطعمه شیرازی سروده شده و در توصیف البسه، جامه‌ها و پوشیدنی‌ها است و به سبب اشتمال بر نام انواع البسه و اصطلاحات مربوط به انواع پوشیدنی‌ها، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده و از لحاظ موضوعی در ادبیات فارسی بی‌نظیر است.

مصحّح در مقدمه خود، ضمن تحقیقی مختصر در احوال، اعتقادات مذهبی و شخصیت شاعر، مختصات سبکی و زبانی وی را نیز بررسی کرده است. این تصحیح بر پایه 4 نسخه خطی و یک چاپ سنگی انجام شده و مصحّح از روش انتقادی و قیاسی بهره گرفته است.

وی در انتهای متن، به شرح برخی از مشکلات کلیات پرداخته و در انتهای کتاب 14 نمایه مفید سامان داده که تحقیق بر روی این اثر ارزشمند را آسان‌تر می‌سازد.

محمد رجبی، ریاست کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی در مقدمه خود بر این کتاب نگاشته است:

به نام صورت ‌آرای معانی

هر متنی که از مآثر علمی و فرهنگی کشورمان به زنجیرۀ تحقیق و تصحیح می­‌پیوندد و انتشار می­‌یابد، گویایِ منزلتِ متمایز ایرانیان در گسترۀ دانش و اندیشة بشری، و پیوستگی سلسله حیات معنوی و فرهنگی آنها در ادوار تاریخ است. از این‌رو هرچه بیشتر، میراث مکتوب خود را عرضه کنیم، بهتر می­توانیم امروزِ خود را با گذشته شکوهمند و شکوفای خویش گره بزنیم و فردای بهتری را برای آیندگان‌مان ترسیم کنیم.

کتابخانه مجلس شورای اسلامی با دارا بودن گنجینه­‌ای گران و کلان از آثار و مآثر اسلامی و ایرانی، وظیفه خود می‌داند به قدر امکانات، به چاپ و نشر متون و اسناد بپردازد و آنها را در اختیار جامعه علمی و فرهنگی کشور قرار دهد. نظام قاری، سراینده سده 9ق است و مجموعه اشعار او که به دیوان البسه مشهور است، اسامی لباس‌ها را در بر دارد و می‌تواند زمینه‌ای باشد برای پژوهش در یکی از وجوه تمدّنی و اجتماعیِ ایرانیان، یعنی آداب پوشش و تنوّع البسه در جامعه کهن ایرانی. 

========

ماخذ خبر گزاری فارس

 

 

_ç___ز_ç ___ء_ê_ç__

به مناسبت هفته پژوهش و به همت فرمانداری و شرکت سنگ آهن مرکزی و  اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی بافق عصر دیروز چهارشنبه مورخ ۲۶ آذرماه مراسم تقدیر از پژوهشگران شهرستان در حوزه های مختلف که ثمره تلاششان بصورت « کتاب » تجلی یافته در سالن همایش های شرکت سنگ آهن برگزار شد.در این مراسم که فرماندار و جمعی از معاونین و رؤسای ادارات شهرستان در آن حضور داشتند استاد حسین مسرت به عنوان میهمان مدعو پیرامون حوزه پژوهش به عنوان زیربنای فعایت های علمی و کاربردی جامعه  و همچنین شیوه های مختلف پژوهشی به ایراد سخن پرداخت و در نهایت از ۱۹ نفر از فعالین حوزه پژوهش و نویسندگان با اهدای جوایزی تقدیر و تشکر بعمل آمد.

روابط عمومی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان بافق

_ç___ز_ç ___ء_ê_ç__ 2

 

 

 
طرح بادگیرهای خانه تاریخی آقازاده درحالی روی اسکناس دو هزار تومانی نقش بست که قرار است فن آوری ساخت بادگیرهای یزد به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت جهانی شود.

خانه آقازاده

 امارات با ساختن یک بادگیر بسیار بزرگ و نصبش در یکی از میادین شهر و رونمایی از آن و استفاده از المان بادگیر در فضاسازی های شهری خود از جمله در ساخت مراکز اقامتی و گردشگری شهر دوبی این اجازه را به خود دادند تا در سال 2013 مدعی داشتن مهارت فن آوری ساخت بادگیر شوند آنها حتی به یونسکو اعلام کردند که قصد دارند تا این مهارت را در فهرست میراث جهانی به نام خود ثبت کنند.

 

بادگیرهای یزد در دوبی!
راهی برای اثبات ایرانی‌بودن بادگیرها

این درحالی است که طبق اسناد و مدارک ارائه شده توسط سازمان میراث فرهنگی فن آوری ساخت بادگیر از قدیم الایام متعلق به ایران بوده و هست. نمونه آن نیز در شهر یزد و اردکان به وفور یافت می شود.

به همین علت قرار است تا پرونده فن ساخت بادگیر در سال 2015 توسط ایران در کمیته میراث ناملموس یونسکو مورد بررسی و پس از موافقت کارشناسان، ثبت جهانی شود. در این باره، فرهاد نظری مدیرکل ثبت آثار تاریخی گفت: با توجه به آنکه بادگیرهای مختلفی در بناها و شهرهای ایران موجود بوده و فن آوری ساخت آن رو به فراموشی بوده و استادکاران محدودی دارد برای ثبت جهانی انتخاب شد.

نظری نقطه کانونی پرونده فن‌آوری ساخت بادگیر در ایران را در شهر یزد دانست و گفت: این بادگیرها در استانهای قزوین،تهران، اصفهان، کرمان، یزد، خراسان جنوبی، هرمزگان، فارس، بوشهر، سیستان و بلوچستان نیز وجود دارد.

مدیر کل دفتر ثبت آثار تاریخی سازمان میراث فرهنگی تعداد بادگیرهای سالم را 180 مورد اعلام کرد و ادامه داد: بنابر اظهار نظر استادکاران در سال ده بادگیر ساخته می‌شود که از این تعداد ۶ بادگیر مربوط به مرمت و احیای بادگیرهای خانه‌ها و بناهای تاریخی بوده و چهار بادگیر نیز جدید ساخته می‌شود.

راهی برای اثبات ایرانی‌بودن بادگیرها


اما در حین تکمیل پرونده مربوط به بادگیرهای یزد، روز گذشته 24 آذر ماه رئیس جمهوری ایران طی مراسمی از اسکناس جدید دو هزار تومانی رونمایی کرد که پشت آن تصویری از بادگیر خانه تاریخی آقازاده بود. پیش از  رئیس جمهور نیز، اداره کل میراث فرهنگی یزد در روز چهاردهم مهر ماه همزمان با عید قربان یک بار  دیگر مراسم رونمایی از این اسکناس دو هزار تومانی را برگزار کرده بود.

ادامه مطلب |  

به گزارش روابط عمومی فرهنگسرای نیاوران در این نشست صمیمی  که  سید عباس سجادی مدیر عامل بنیاد آفرینش های هنری نیاوران ، محمد سلمانی رئیس کانون ادبی نیاوران، شاعران و جمعی از علاقمندان به ادبیات حضور داشتند استاد اسلامی ندوشن پیرامون مقاله " جهان به کدامین سو می رود " سخنرانی کرد.

در ابتدای این نشست سید عباس سجادی در سخنانی با  عرض خوش آمد گویی به استاد ندوشن گفت: نسل های مختلف افتخار این را داشتند که از آثار ارزشمند ایشان در زمینه های مختلف بهره ببرند. تفاوت اساسی بسیاری از شخصیت های فرهنگی و هنری در عصر امروز و دیروز  را می توان در چند وجهی بودن شخصیت این بزرگواران جست و جو کرد. در گذشته خیلی از شخصیت ها به واسطه چند وجهی و چند بعدی بودن با پیشوندی چون حکیم و خواجه و یا لقب هایی  دیگر نامیده می شدند. متاسفانه چه در  این روزها و چه در دهه های گذشته مجامع علمی و دانشگاهی آنگونه که باید در تربیت استعداد ها ظرفیت ویژه ای را ارائه نکرده اند  و شخصیت ها،خطی و گلخانه ای، هر چند از القابی چون استاد و دکتر بهره میگیرند رشد کرده اند.

 وی استاد ندوشن را از شخصیت های برجسته دنیای فرهنگ و ادبیات دانست و  افزود: استاد محمد علی اسلامی ندوشن با اینکه رشته تحصیلیشان شاید به ظاهر هیچ ارتباطی با حوزه های تاریخ  و ادبیات نداشته ،  به واسطه استعداد فراوان و تلاش و پشتکار خوبی که همراه استعدادشان کردند امروزه یکی ازچهرهای مهم و تاثیر گذار در این حوزه ها قلمداد می شوند. تالیفات ایشان که بالغ بر 60 جلد می شود و تعداد مقالات سه رقمی ایشان نشان دهنده این است که این مرد بزرگوار لحظه ای را نیاسوده اند. مرور کوتاهی بر آثار استاد موید سخنان بنده است. در حوزه شعر نو "کتاب گناه و چشمه "  و یا در داستان نویسی "افسانه و افسون" و یا داستان نویسی کوتاه "پنجره های بسته" و یا در قالب نمایش" ابر زمانه و ابر زلف" و یا آثار متعدد دیگر مثل سفرنامه های ایشان چون کار نامه سفر چین  را وقتی مطالعه می کنید  به نوعی می توانید شخصیت  چند  وجهی  استاد را ببینید.

ادامه مطلب |  
تفاوت عشق در شاهنامه و ساير منظومه‌هاي فارسي
عشق در شاهنامه
گفتگو با دکتر محمد علي اسلامي ندوشن - محمد صادقي
 

اشاره: آقاي دکتر اسلامي ندوشن چندي است که مشغول نوشتن مقدمه بر مجموعه «داستانهاي شاهنامه» است. اين مجموعه نفيس با چاپي بسيار زيبا و بهره‌مندي از خط خوشِ استاد رسول مرادي به همت نشر کلهر در حال آماده‌سازي براي انتشار است و تا کنون برخي از جلدهايش منتشر شده است؛ همچون: «رستم و سهراب»، «بيژن و منيژه» و... 

در اين مجموعه داستانهاي «رستم و اسفنديار»، «کيخسرو»، «بهرام گور»، «سياوش»، «ضحاک»، «فريدون و کاوه»، «عشق در شاهنامه»، «جهان‌بيني شاهنامه» و «يزدگرد» با مقدمه‌هاي دکتر اسلامي ندوشن روانه بازار کتاب شده و خواهند شد. استاد در زمينه شاهنامه کتابهاي ارجمندي همچون «داستان داستانها»، «زندگي و مرگ پهلوانان در شاهنامه»، «ايران و جهان از نگاه شاهنامه»، «نامه نامور» را نيز پديد آورده که با استقبال خوبي از سوي مردم و به‌ويژه اهالي فرهنگ، دانشجويان و شاهنامه‌پژوهان مواجه شده و اکنون نيز در مجموعه داستانهاي شاهنامه، مخاطبان را به انديشيدن در اين اثر سترگ فرامي‌خوانَد. 

شاهنامه فردوسي به تعبير شاهرخ مسکوب از زمان پديد آمدنش تا امروز «زندگي صبور خود را در ميان مردم عادي اين سرزمين ادامه داده است» و تداوم اين زيست دشوار در طول تاريخ، از سويي با خدمت عاشقانه نقالان و از سويي ديگر (در دوران معاصر و با نگاهي محققانه) با آثار نويسندگاني مانند اسلامي ندوشن، شاهرخ مسکوب، عبدالحسين زرين‌کوب، مجتبي مينوي، محمد مختاري، مهدي قريب، جلال خالقي مطلق، محمد امين رياحي، مصطفي رحيمي و... جان و جهان ايرانيان را تازه ساخته و مي‌سازد. در اين گفتگو با نظر به داستان «بيژن و منيژه» پرسشهايي با دکتر اسلامي ندوشن در ميان گذاشته‌ است.

***

ادامه مطلب |  

 

پرده گشا، راز نما (مروری بر زندگی و آثار رشیدالدین میبدی)

نویسنده: حسین مسرّت

ناشر: همشهری

تاریخ چاپ: 1389

مکان چاپ: تهران

تیراژ: 2000

شابک : 5_067_241_964_978

تعداد صفحات: 164

خلاصه: این کتاب مروری است بر بر زندگی و آثار رشیدالدین میبدی.گذر زمانی فراتر از 900 سال و نابودی بسیاری از کتاب‌ها و آثار بر اثر جنگ و کشتارها و کتاب‌سوزی‌های مغول، راه شناخت و پژوهش را دربارۀ بسیاری از بزرگان و دانشمندان زبان فارسی بسته است. هزاران کتاب در این سده‌های پرآشوب، اسیر آتش نادانی دشمنان فرهنگ و آگاهی گشته است و هر آنچه پس از این سال‌ها بر جای مانده، غنیمتی بس ارزشمند است. شمار کتاب‌های بر جای مانده تا سدۀ ششم قمری، شاید به 200 عنوان برسد؛ از این‌رو شناخت و آگاهی ما نسبت به بزرگان و نویسندگان سده‌های گذشته به ویژه تا سدۀ ششم و هفتم بسیار نارساست. یکی از این گمنامان و کم‌نامان، رشیدالدین ابوالفضل میبدی است. اگر نامی از وی در کتب تاریخی و ادبی سده‌های پیشین وجود دارد، به این دلیل است که دیار یزد را ترک گفته است و به عشق مرادش، خواجه عبدالله انصاری یا به انگیزۀ توجه فرمانروایان خراسان به فرهنگ و ادب راهی هرات شده است. نخستین بار نامش در کتاب‌های "مواهب علّیّه" و تحفةالصلاة ملا حسین واعظ کاشفی سبزواری آمده است.

وی در سدۀ ششم قمری می‌زیسته است و در خاندانی پرورش یافته است که همه اهل علم و زهد و تقوی بودند. پدر یا جدش شیخ جمال‌الاسلام از بزرگان و صوفیان و عارفان بلندآوازه در شهر یزد بود که فرزندان و نوادگان او به درجه‌های عالی علم و دانش و فضیلت و نگارش رسیدند.

از نام و نشان استادان وی هیچ چیزی در دست نیست؛ اما روشن است که شاگرد یا شاگرد شاگردان مکتب خواجه عبدالله انصاری بوده است.

میبدی در دوره‌ای قلم می‌زد که اندیشمندان آن را دورۀ رشد و شکوفایی و ارزشمندی زبان و ادبیات فارسی می‌دانند، عصری که نثر و نوشتار به پختگی و کمال رسید و بسیاری از نویسندگان خوب و توانای زبان فارسی در این هنگام پای به عرصه نهادند.

آثار بر جای مانده از وی را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد که برخی به درستی از آن اوست و برخی را به یقین نمی‌توان گفت از آن او باشد. این اثار عبارتند از: اربعین، طبقات الصوفیه، الفصول، کشف الاسرار و عدّةالابرار، وجوه و نظایر و .... .

این کتاب در چهار بخش و بدین ترتیب به رشتۀ تحریر درآمده است:

زندگی و تحصیل؛ آثار و افکار؛ تفسیر کشف الاسرار؛ تأثر و تأثیر میبدی.

==================

ماخذ: کتابخانه تخصصی ادبیات

 
 

به کوشش:

رضا افخمی (عضو هیأت علمی دانشگاه یزد)

 حسین مسرّت

Rezaafkhami55@yahoo.com

hmasarrat@yahoo.com

کلید واژه

وقف نامه/ مسجد/ خانقاه/ مرشدیّه/ یزد/ اردکان

چکیده

سید امیر جلال الدّین خضرشاه از عارفان سلسلۀ مرشدیّه و از دولتمندان یزد در سال 849 ق، مسجد جامع و خانقاه ابواسحاقیّه را در محلّۀ چهارمنار یزد بنیان می گذارد و برای تأمین مخارج مسجد و به ویژه خانقاه آن، زمین، باغ، مزرعه، قنات، دکّان و دیگر املاک معمول را بر آن وقف می کند که گزارش کامل آن همراه با شرح مصرف هر کدام در وقف نامه درج است.

بنا بر سواد وقف نامه که نخستین تحریر آن به سال 902 ق است، این مکان شامل: جماعت خانه، بقعه، مسجد و خانقاه برای مرشدان و مسلمانان بوده است و موقوفات زیادی در شهرهای اردکان، تفت و یزد داشته که می باید صرف هزینۀ تحصیل طلّاب علوم دینی، پذیرایی مسافران، خادم، خطیب، مؤذّن، روشنایی مسجد و پختن آش گندم برای فقرا شود.

ادامه مطلب |  

دهم آذر ، برابر با 30مین  سالروز تولد جوان رشیدم ، زنده یاد نیما مسرت است ؛ او که با جان آبش دادم و ثمره زندگی و عمر م بود .پسری نجیب و مودب ، اهل دل ، بازیکن  ، داور و مربی شایسته تیم پینگ پنگ استان یزد . بازیگر و کارگردان با اخلاق تیاتر و راد یو یزد و مدیر وبلاگ هنری بامداد  .او در آغاز جوانی کارگردان تیاتر یزد شد و با بی تدبیری برخی از پیشکسوتان تیاتر یزد، به مدت 2 سال به جرم اینکه در جوانی کارگردانی کرده بود ،از کارگردانی محروم شده بود.

      اما او مصمم و باهمت ، کار کارگردانی می کرد و نام دیگری را بر پوستر هایش می نهاد .وی در فیلم داستانی یک قلب به اعتراف کارگردان و تهیه کننده آن در حد بسیار خوبی بازی کرد و نوید بازیگر خوبی را در سینما می داد که آینده ای درخشان را داشت .

ادامه مطلب |  

 

حسین مسرّت

تحلیل زبانشناختی گویش یزدی( فقه اللغه و ریشه شناسی، فرایندهای واجی، ساخت واژه ها و ویژگی دستوری) : فخر السّادات خامسی هامانه ، یزد : هومان ، 1393، وزیری ، 375 ص.

گویش یزدی از جمله گویش های فلات مرکزی ایران است که بواسطۀ محاصره شهر یزد در طول سده های هجوم و غارت بوسیلۀ ریگ، کمتر دستخوش تغییر و دگرگونی شده است. هنوز هم مردم، یزد پونه را به همان شیوۀ باستانی خود پودونه می گویند که نزدیک به پودینۀ کهن است.

دربارۀ گویش یزدی به غیر از دوکتاب : «واژه نامۀ یزدی» اثر: ایرج افشار و« واژه ها و گویش یزدی»اثر: محمّد حاتمی زاده و یک پایان نامه با عنوان: بررسی گویش یزدی اثر: سید علی نقیب القراء و چند مقالۀ جسته گریخته تاکنون کاری روشمند دربارۀ این گویش اصیل ایرانی نشده بود .

اخیرأ به کوشش خانم دکتر فخرالسّادات خامسی، استاد یار زبان وادبیّات فارسی، تحلیل زبانشناختی این گویش همراه با فرهنگ لغات و ترکیبات یزدی چاپ شده است که تا اندازۀ زیادی جبران کم کاری درباره این گویش را می کند.بهره های کتاب به قرار زیر است:

فقه اللغه وریشه شناسی واژگان یزدی / بررسی آواشناختی و واج شناختی/ فرآیندهای واجی/ فرآیندهای واژه شناسی در گویش یزدی/ ویژگی دستوری.

نویسنده، گویش یزدی را یکی از اصیل ‌ترین گویش‌های ایرانی خوانده که توانسته است در مقایسه با سایر گویش‌های فارسی بیشترین ویژگی‌های زبان فارسی باستان را در خود حفظ کند و هدف تالیف این کتاب را نیز انتشار همین بار علمی و باستانی و جان‌مایه‌ ی تاریخی در گویش یزدی ذکر کرده است. هرچند نویسنده برای سامان دادن کتاب از منابع زیادی بهره برده است؛ امّا باز کتاب ها و گفتار هایی وجود دارد که نویسنده بدان برنخورده و می توانست از آن بهره ببرد .مانند مجموعه چهار جلدی کتاب شعر پلّه های سنگی سرودۀ عبدالحسین جلالیان و دیوان صادق یزدی سرودۀ محمود صادق منش که اشعار زیادی به گویش یزدی دارد .

=======

ماخذ: جهان کتاب

 

سرانجام خوش‌یمنی به خانه شاعر آزادی‌خواه پا گذاشت. مالکان خانه پدری شاعر لب دوخته، آن را به سازمان میراث فرهنگی یزد اهدا کردند. حال باید دید که این سازمان چگونه خانه شاعر را ساماندهی می‌کند و این خانه سرنوشت خانه مهجور مانده بهزاد مینیاتور را پیدا می‌کند یا نه؟ مسئولان میراث فرهنگی یزد امیدوارند و مرتب وعده می‌دهند. خواهر زاده فرخی یزدی بیش از همه نگران آینده این خانه است.

خواهرزاده فرخی یزدی چند ماهی است که از فرنگ به یزد آمده و حالا خانه پدری فرخی یزدی را به سازمان میراث فرهنگی اهدا شده است. اهدای این خانه امیدهای بسیاری را برای ساماندهی بخشی از بافت تاریخی یزد زنده کرده است. این خانه قرار است که مامن شاعران و نویسندگان یزد و موزه شود. حالا باید دید که سازمان میراث فرهنگی یزد در این زمینه چه اقداماتی انجام می دهد و این خانه سرنوشت مشابهی با خانه بهزاد مینیاتوریست پیدا می کند یا نه؟

سخندان، خواهر زاده 95 ساله فرخی یزدی می‌گوید که این خانه به دست سازمان میراث فرهنگی سپرده شده است تا شاید خانه فرخی یزدی مرمت و تبدیل به مامن امنی برای شاعران و نویسندگان یزد شود.

ادامه مطلب |  

خاطرات جمعی ما هنوز «لب‌دوخته‌گی شاعر یزدی» را از یاد نبرده. روزی که ضیغم الدوله قشقایی حاکم یزد دستور داد که لب‌های محمد جوان را بر هم بدوزند. تا امروز کسی نمی‌دانست اتفاقی که در نوروز سال 1327 هجری قمری افتاد، در کجا رخ ‌داده است.

به گزارش یزدی نیوز،سخندان خواهرزاده 95 ساله فرخی یزدی اما با استناد به گفته‌های پدرش پرده از این راز برمی‌دارد.

ادامه مطلب |  
 

                                       

      به گزارش روابط عمومی، امورفرهنگی و اجتماعی کتاب فرهنگ مشاغل استان یزد به همت صدیقه رمضانخانی و با همکاری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد منتشر شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری یزد ضمن تاکید بر اهمیت و تحقق این پژوهش فرهنگی اظهار داشت:  کتاب مذکور در 464 صفحه ، در قطع A4 و مصور و رنگی با رویکرد معرفی پیشه های سنتی، هنرها و صنایع دستی به چاپ رسیده است.

محمدمهدی شرافت افزود: در این کتاب سعی شده است با شرح مختصری از فرهنگ شغلی گذشتگان و هنرها و صنایع دستی آنان بر این نکته تأکید شود که بسیاری از این فنون دستی یادگاری از هنرمندان چیره دستی است که متأسفانه بسیاری از تجارب و دانش های آنان در حال فراموشی است؛ به گونه ای که حتی نام هنر آنها نیز غریب می نماید و برخی دیگر هم، با از میان رفتن هنرورانش چند صباحی دیگر به دست فراموشی سپرده خواهد شد. وی اظهار امیدواری کرد انتشار اینگونه پژوهشهای فرهنگی موجب خواهد شد این هنرها و صنایع دستی بار دیگر از نو نگریسته شوند و در اختیار نسل امروز قرار بگیرند.

شایان ذکر است این اثر ارزشمند در تیراژ 1000 نسخه توسط انتشارات اندیشمندان یزد انتشار یافته است.

 
 
 
 
کانون ادبی نیاوران که تا کنون نشست‌های ادبی مختلفی را با حضور چهرهای نام آشنایی همچون محمدعلی بهمنی، جواد مجابی، اسدالله امرایی و... در حوزه ادبیات برگزار کرده این هفته در جلسات هفتگی خود میزبان محمد علی اسلامی ندوشن است.

دکتر ندوشن، متولد ۱۳۰۴در یزد دکترای خود  را از دانشگاه سوربن فرانسه گرفته است. وی بیشتر اوقات خود را صرف در تحقیق آثار علمی و ادبی ایران و ترجمه آثار نویسندگان جهان کرده‌است. مقالات متعددی از وی در مجلات «پیام نو»، «مجله سخن»، «یغما»، «راهنمای کتاب» و «نگین» چاپ شده‌است. همچنین از این نویسنده صاحب نام کتابهای متعددی همچون «ماجرای پایان‌ناپذیر حافظ»، «ایران و جهان از نگاه شاهنامه»، «دیدن دگرآموز، شنیدن دگرآموز (گزیدهٔ شعرهای اقبال لاهوری)» و... به چاپ رسیده است.

در این نشست دکتر ندوشن در ارتباط با مقاله خود «جهان به کدام سو می‌رود» سخنرانی خواهد کرد و پیرامون این موضوع بحث و گفتگو صورت می‌گیرد.

نشست کانون ادبی نیاوران با مدیریت محمد سلمانی سه‌شنبه‌های هر هفته ساعت ۱۷ در فرهنگسرای نیاوران برگزار می‌شود و حضور عموم علاقه مندان به حوزه شعر و ادبیات در این برنامه آزاد است.

========

ماخذ : یزدی نیوز

 

یزد- محمد یاسین دهقان- خبرنگار همشهری: کمرنگ شدن جایگاه کتاب در سبد خانواده چند سالی است که برای مردم و حتی مسئولان هم عادی شده است و کسی در پی دلایل این اتفاق و حتی برداشتن موانع نیست تا مطالعه دوباره جایگاه خود را در خانواده بازیابد.

کتاب و کتابخوانی اگرچه ابزار مناسبی برای پر کردن اوقات فراغت به صورت مفید است همچنین کتاب می‌تواند با بازیافتن جایگاه خود در بین اعضای خانواده، نگرانی والدین را از وابستگی بیش از حد فرزندان به ابزار الکترونیکی و ارتباطات مجازی نوین که بعضا مشکلاتی را برای خانواده‌ها به دنبال داشته است، بکاهد.

در گفت‌وگویی با حسین مسرّت، نویسنده، پژوهشگر  و ناشر یزدی به بررسی دلایل پایین بودن سرانه مطالعه در استان یزد و راهکارهای پیشنهادی برای بازیافتن جایگاه کتاب در خانواده‌ها پرداختیم که به هم می‌خوانیم.

ادامه مطلب |  

معاون فرهنگی ارشاد یزد از عمده دلايل وضعيت فعلي نشر در استان را وجود مشكلات اقتصادی به ویژه به دلیل گراني كاغذ و چاپ عنوان كرد

مسائل و موانع نشر کتاب در استان یزد در میزگردی که به مناسبت هفته کتاب و کتاب‎‎خوانی با حضور نمایندگانی از دولت، مولفان و ناشران در دفتر ایسنا – منطقه یزد برگزار شد، مورد بررسی قرار گرفت که در آن مشکل عرضه و کمبود سرمایه به عنوان مهمترین مشکلات این بخش مطرح شد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) – منطقه یزد، "حسن مفيدي" معاون فرهنگي اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد در این میزگرد در رابطه با وضعیت کنونی نشر در استان اظهار کرد: در حال حاضر استان یزد حدود 40 ناشر فعال دارد كه سالانه حداقل يك يا دو كتاب منتشر مي‌كنند و جایگاه استان در هشت ماهه نخست امسال به لحاظ تعداد کتاب‏‏های منتشر شده دوازدهم کشور است که در مقایسه با برخی استان‎‎های پرجمعیت و دارای امکانات نشر، جایگاه مناسبی است.

وی در مورد وضعیت نشر کتاب در استان به لحاظ کیفی نیز گفت: متاسفانه به لحاظ سوق دادن مردم به سمت مطالعه عمومی، وضعیت خوبی نداریم به طوری که عملاً تولیدات كتاب استان در بخش‎‎های عمومي، پژوهشي، تاريخي، فرهنگ عامه و بومي، كم است مگر در مواردی که اداره کل ارشاد اسلامی استان در این بخش حمايت كند که این نیز به دلیل سیاست ارشاد برای افزایش سرانه مطالعه برای ارتقای فرهنگ عمومي و عامه در استان است.

این مسئول عنوان کرد: بخشي از کتاب‌هاي منتشر شده در استان در حوزه کتب ادبي و شعر است که از سوی شاعران جوان و نو قلم استان منتشر می‎‎شود. البته چند سالی است که داستان‌نويسي و رمان نیز روند رو به رشدی را در استان سپری می‎‎کند که به لحاظ خلاقانه بودن این قبیل آثار، مورد توجه است.

ادامه مطلب |  

نوشته : حسین مسرّت

     همیشه در پس موفقیت ها ، قهرمانی ها ، شکوه و جلال ها و بالندگی ها ، دست های پنهان ، تلاش هایی ناپیدا، چهره هایی گمنام  و هزاران راه رفته و نارفته وجود دارد ، تا اینکه ما امروز تجلی آن را شاهد هستیم. مثلاً نتیجۀ تلاش های امیر کبیر ، قائم مقام ، رشدیه و دیگران در پی ریزی دارالفنون و مدارس علمی دیگر است که سال های بعد در رشد و شکوفایی کشور و پیدایش هزاران فرهیخته و دانش پژوه و عالم فرزانه رخ می نماید.

     در وجود قهرمانان عرصۀ تاریخ و ورزش همیشه نقش پررنگ صدها مربّی ، معلّم و مشوّق را می توان دید که ذرّه ذّره بر فکر و اندیشۀ او پرتو افشانده و اثر نهاده است. گاه یک اندیشه ، یک تفکر ، سالیان بعد در کشف پدیده یا عنصری نمود پیدا می کند. تاریخ علم، کاشف پنی سیلین را فلمینگ می داند و مخترع تلفن را گراهام بل، آیا پیش از اینان هیچ تلاشی  در این زمینه انجام نشده بود؟ آیا فقط مارکونی رادیو را اختراع کرد و تلگراف را مورس و کاشف الکل، رازی بود؟ آیا بنای فاخر ارگ علیشاه تبریز را فلان حاکم بنا نهاد و کاخ تخت جمشید را داریوش اوّل ساخت ؟ این ها همه ثمرۀ ایده های ارزشمند پیشینیان و تلاش ها و همّت های جمعی است که در وجود یک تن تجلی  می یابد، یا به نام یک نفر مطرح می شود.

ادامه مطلب |  

 

   خانه پدر ادبیات کودکان ایران هنوز بلاتکیف است. خانه‌ای که می‌توانست تبدیل به موزه شود، اکنون روز به روز به ویرانی نزدیک‌تر می‌شود.این خانه هنوز در فهرست میراث فرهنگی ایران ثبت نشده است.

   خبرگزاری میراث فرهنگی – گروه میراث فرهنگی – خانه آذر یزدی هنوز در فهرست میراث فرهنگی ایران به ثبت نرسیده است. مالک این خانه که از قضا پسر خوانده آذر یزدی است، هیچ گونه همکاری با سازمان میراث فرهنگی انجام نداده و ملک را به قیمتی بسیار بالا برای فروش گذاشته است.

    دوستداران آذریزدی، که با کتاب قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب خاطره‌های بسیار دارند، می‌گویند که این خانه قابلیت تبدیل شدن به گنجینه (موزه) ادبیات کودک یزد دارد، با این وجود آنچه امروز شاهد آن هستیم، ویرانی روز به روز این خانه است.

    حسین مسرت، پژوهشگر با بیان اینکه اقدامات ثبت در فهرست آثار ملی این خانه به دلیل نبود همکاری از سوی مالک آن پیش نمی‌رود. خانه با قیمتی بسیار بالاتر از عرف معمول خانه‌های یزد به فروش گذاشته شده است. به نظر می‌رسد که پسر خوانده آذر یزدی علاقه‌ای به صیانت از این خانه و تبدیل آن به موزه ندارد.

 

ادامه مطلب |  

    به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل کتابخانه وزیری یزد، کار فهرست نویسی 204 نسخۀ خطّی پزشکی کتابخانۀ وزیری یزد به پایان رسید.

    آقای انتظاری مدیرکتابخانه و موزه وزیری یزد با بیان این خبر اظهار داشت:کار فهرست نویسی این کتب توسط آقایان منوچهر آراسته و حسین مسرّت، کارشناسان کتابخانه انجام شده است.

    کتابخانۀ وزیری با دارا بودن 4660 جلد کتاب خطّی از لحاظ نفایس در ردیف ده کتابخانۀ بزرگ کشور قرار دارد و در این میان با دارا بودن 204 نسخۀ خطّی پزشکی که در صد خوبی از آن منحصر بفرد هستند، می تواند در پیشبرد آموزش پزشکی سنّتی بسیار سودمند باشد. نامبرده بیان داشت: کار استخراج، شناسایی، برگه نویسی، فهرست‌نگاری و حروف‌چینی کتاب ها به اتمام رسیده و برای صفحه آرایی وچاپ آماده است که در این راستا یکی از دانشکده های طبّ سنّتی استان یزد اعلام آمادگی برای چاپ آن نموده است.

نکتۀ گفتنی آنکه در روند این کار، بیش از پنجاه کتاب و رسالۀ ناشناس خطّی که سال ها در گنجینۀ این کتابخانه وجود داشت، با کار مستمر و بر پایۀ آخرین فهرست های نسخه های خطّی چاپ شدۀ کتابخانه های ایران و جهان ونیز پایگاه های مجازی نسخه‌های خطّی بازشناسی شد.نسخه‌هایی همچون :المختارات فی الطب (اثر:علی بن احمد بغدادی)،نجات الابدان (محمّدعلی نجاتی بافقی )، خواص الاشیاء(امین الدّین اوتاجی )،الفصول ایلاقیّه(سید محمّد بن یوسف ایلاقی)، السباب والعلامات (محمّد بن علی سمرقندی)، مفتاح الخزاین (علی بن حسین انصاری شیرازی) نزهة الملوک (محمّد بن نصر طبیب هروی)، المصابیح السنیّه فی طبّ الخیر البریّه (احمد بن سلامة قلیویی) مفردات صحّت(محمّد معصوم ترمذی سمرقندی) زبدة الطب (اسماعیل بن حسن جرجانی ) شرح موجز القانون ( سدیدالدّین کازرونی)، تقویم الادویّه ( محمّدبن علی طبیب اسفراینی)، اختیارات بدیعی ( زین الدّین العطّار علی انصاری)، اسباب التدویّه ( شلیمر فلمنگی)، علاج اطفال (شلیمر فلمنگی)، پاتولوژی ( کریزل) فرید( عبدالله طبیب) قانونچه ( محمود بن محمّد چغمینی ) و....

همزمان با کار شناسایی و فهرست‌نگاری، کار مرمّت وصحّافی حدود پنجاه نسخۀ ارزشمند طبّی نیز از اوایل مرداد آغاز شد که تا پایان آذرماه جاری تمامی نسخه ها بوسیله مرمّت کاران زبردست کتابخانه به اتمام خواهد رسید.

 
 

      27  سال پیش ، نگارنده از مدیران فرهنگی کشور خواسته بود که روز یا هفته ای ویژه کتاب شود. اکنون که سال هاست این پیشنهاد عملی شده است، برای ثبت در تاریخ فرهنگ ایران، دوباره این مطلب قدیمی چاپ می شود:  

                     روز یا هفته ای را به « کتاب» اختصاص دهیم

                  مدیریت روزنامه اطلاعات

    همان گونه که آگاه هستید پس از پیروزی انقلاب اسلامی ،گرایش مردم به سوی مطالعه و کتاب بسیار زیاد شده است و تیراژ کتاب ها به رشدی خرسند کننده رسیده است.اما ما روز یا هفته ای  در سال را به عنوان روز یا هفته کتاب نداریم. این در حالی است  که ما به مناسبت های گوناگون ،هفته ها و روز های مختلفی داریم ،هم چون: هفته وحدت ،هفته درختکاری ،هفته معلم ،روز زن،روز کارگر، روز ارتش و....

    امید است با درج این نامه ،مسئولین ذی ربط به فکر گذاشتن هفته یا یک روز به نام کتاب باشند تا هرچه بیشتر درراه مطرح شدن و گرایش مردم به مطالعه و کتاب ،گام های مهمی برداشته شود.

                                                  حسین مسرت

                                       کتابدار کتابخانه وزیری یزد

ماخذ: روزنامه اطلاعات ،ش 18208 (8/4/1366)

 

 

  

منوچهر آراسته، حسین مسرّت

کتابخانۀ وزیری یزد که در ردیف ده کتابخانۀ ارجمند و نفیس ایران قرار دارد، در سال 1334 ش با پشتکار و کتاب های شخصی روحانی فرهنگ دوست، حجّت الاسلام والمسلمین حاج سید علی محمّد وزیری بنیانگذاری شد.

    و اکنون به غیر از  220 هزار جلد کتاب چاپی و چاپ سنگی که دارد، دارای 4660 جلد کتاب خطّی ارزشمند و گهگاه یگانه است که در گنجینۀ آن قرار دارد و خوشبختانه بخشی از این گنجینۀ عظیم ویژۀ کتاب های پزشکی، داروشناسی و علوم زیستی است . که باز در این میان برخی نادر و یگانه است.

     پیش از این فهرستی از 3950 نسخۀ خطّی این کتابخانه به گونۀ سراسر غلط و پراشتباه چاپ شده بود که در دسترس همگان بویژه پژوهشگران بود و هرساله وجود این نادرستی ها باعث سردر گمی و گمراهی جویندگان می شد. در آن فهرست ده ها کتاب با نام گمنام «رساله» شناخته شده بود که به هیچ وجه گویای موجودی کامل کتاب های آن نبود .از اینرو نگارندگان این سطور را برآن داشت تا با پژوهشی ژرف و بنیادی و بر پایۀ آخرین فهرست های چاپ شده، بویژه فهرستگان نسخه های خطّی ایران ( فنخا)،پایگاه کنسرسیوم محتوای ملّی و پایگاه های مجازی آگاهی رسانی کتاب های خطّی ایران و جهان به شناسایی نسخه های خطّی این کتابخانه بپردازند و در گام نخست آغاز به شناسایی کتاب های خطی پزشکی وعلوم وابسته نمودند تا دوستداران تاریخ پزشکی ایران، پزشکی سنتی، و پزشکی اسلامی و ایرانی در راه شناسایی کتاب ها یاور باشند.بی گمان در این فهرست هنوز هم نسخه هایی وجود دارد که با وجود تلاش فراوان شناسایی نشدند ونیاز به پژوهشی دامنه دار تر و ژرف تردارد تاشناسایی شوند . از پژوهشگرانی که این فهرست را می بینند و به نکته ای تازه برمی خورند، درخواست می شود تا با نگارندگان در میان بنهند.

ادامه مطلب |  

                                                                                                                                                                                                 منوچهر آراسته/ حسین مسرّت

                                                                                                                                                       

ابن‌ سینا که در اروپا به اویسنا Avicenna مشهور است در سال 370ه/ 982م متولّد شد و در 428ق/1037م رخت از این جهان بربست.وی فیلسوف، طبیب، ریاضی‌دان، و از برجسته‌ترین‌ چهره‌های‌ تاریخ‌ پزشکی‌ در همه دوران هاست‌. در میان دانشمندان بزرگ ایران و تمدّن اسلامی، ابن‌سینا  جایگاه ویژه و ممتازی دارد و این امتیاز برخاسته از ابعاد گوناگون شخصیّت علمی اوست.در طول حیات خود کتاب های علمی مفید تالیف نمود،  وی همچنین شاگردان زیادی تربیت نموده، شاگردانی همچون: بهمنیار بن مرزبان، ابوعبید جوزجانی، ابوعبدالله معصومی، ابوالحسن علی نسائی، ابن زیله و...افکار و اندیشه های استاد را گسترش داده اند.

ادامه مطلب |  
نوشته : حسین مسرّت

شهرزاد قصّه گو : محمّد علی اسلامی ندوشن، تهران : انتشار ، چاپ دوم،1393، رقعی،212ص.

دیرگاهی است جامعۀ فرهنگ و ادب و تاریخ و جامعه شناسی، دکتر اسلامی ندوشن را به عنوان سخنگویی راستین در بیشتر حوزه های علوم انسانی شناخته است . گواه این سخن ،چاپ مجموعه گفتارهای او در موضوع های گوناگون است که تاکنون با استقبال خوبی از سوی خوانندگان ایرانی و فارسی زبان روبرو شده و برخی از آثار او به چاپ پانزدهم هم رسیده است.

کار پسندیدۀ او، چاپ تازه ترین گفتارهایش بی درنگ پس از چاپ در مطبوعات، در قالب کتاب است که آخرین آن، کتاب شهرزاد قصّه گوست که شامل بخش از گفتار قدیمی وی در بارۀ تاریخ ایران از آغاز تا یورش مغول با عنوان : « شهرزاد قصّه گو» که حدود چهار دهۀ پیش در یغما چاپ شد و به دلایل دشواری هایی که برای مدیر مجلّه از بابت چاپ آن درست کردند، از ادامه نوشتن باز ماند، این کتاب به همراه چند گفتار جدید از او با عناوین : چشم انداز جهان فردا، حافظ و پیری، محاکمۀ سه شاعر، در نگی بر کتاب روزها و دو گفتگو با او اکنون در دسترس خوانندگان است. و بر اثر استقبال خوانندگان بی درنگ در عرض یک ماه دوبار چاپ شد.

 ========

ماخذ : جهان کتاب ، ش304-305

 
میدان دکتر اسلامی ندوشن

شهرداری ندوشن در اقدام فرهنگی درخور تحسین بزرگترین میدان این شهر را به نام دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن نامگذاری نموده است. این رسم همه شهرداران و مدیران با دانش و فرهنگ در سراسر عالم است که میادین و خیابان ها و مراکز عمومی شهر خود را به نام بزرگان علمی – فرهنگی خود زیب و زینت می بندند تا هم به ساکنان و باشندگان شهر نام و یاد بزرگانشان را یادآور شوند و دانش و کمال فرزانگانشان را الگو راه شهروندان خود سازند و هم به مسافران و گردشگران از افتخارات دیارشان سخن بگویند و هم با چنین یادکردی مستمر و مشهود در اکرام دانشمندان که همانا بزرگداشت علم و فرهنگ است کوشیده باشند .
اکنون با توجه به شهرت بین المللی این دانشمند یزدی تبار تسریع در نامگذاری یکی از میادین یا اماکن عمومی شهر یزد بعنوان مرکز استان که از مراودات علمی و دانشگاهی فراوانی نیز برخوردار است ضرورت جدی تری می یابد که امیدواریم شورای نامگذاری با توجه به اهمیت و ضرورت این چهره ماندگار استان ، نسبت به نام گذاری محل مناسبی به نام ایشان اقدام کند.