کاریز یزد

کاريز قلب کوير است و يزد ،شهر ديرينه تاريخ،شهری که هزاران سال ست نقاش طبیعت بردامن کوير رفو کرده است

حسین مسرّت

       گنجینۀ  پربار زبان فارسی آکنده از واژگان همسان و همانند ی است که گاه دیده می شود برای یک مفهوم، ده ها واژه را می توان به کار برد.مثلاً برای برابرنهاد محبّت می توان واژه های : مهربانی ، دوستی، شفقت،عطوفت ،مهر، ود، وداد، دوستداری، مودّت، عشق، حب و غیره را به کاربرد و این برابرنهاد ها به غیر از معانی فلسفی و عرفانی و تصوف این واژه است . بر همین سان است واژۀ پرمفهوم مفاخر که در زبان فارسی برابر نهادهای فراوانی دارد هم چون: دانشوران، بزرگان ،مشاهیر، نامداران، نخبگان، نام‌آوران، دانشی‌مردان، اندیشمندان، اندیشوران، دانشمندان، رجال،چهره‌ها، برجستگان، فرزانگان،اعلام، برگزیدگان، رهبران، ناموران، شخصیّت‌ها، جاودانه‌ها ، معاریف، اساطیر،عالمان، دانشورزان، متفکّران، روشنفکران، فرهیختگان ،خردمندان ، خردورزان و... .

     در فرهنگ جامع دهخدا ذیل واژۀ مفاخر تنها این چند واژه آمده است: « ج  مفخرة و مفخر( ناظم الاطبّاء) مآثر، مکارم ( یادداشت دهخدا) ».

    مفاخر،  بزرگان هرقومی هستند که بواسطۀ کوشش های خستگی ناپذیر خود در برابر دشواری ها ، ناملایمات، سختی ها و تندی ها ایستاده و در کوران این سختی ها  آبدیده شده اند. اینان در حقیقت، برگزیدگانی هستند که در راه رسیدن به آرمان های والای انسانی خود از هیچ کوششی فروگذاری نکردند. جنگیدند تا پیروز شدند. جنگ به معنای رفتن در صحنه های نبرد مسلحانه نیست؛ جنگ، بر حقّ خود پافشاری کردن است. گالیله هم زمان زیادی با عقاید کوته نظرانۀ مدیران کلیسا جنگید و هزاران تن دیگر که مردانه برعقاید راستین و آرمانی خود پای فشردند؛ یکی چونان امام حسین(ع) در کربلا با ستم و بی عدالتی جنگید و شهید شد و از چهره های جاودانه مفاخر اسلام گشت ویکی هم چون امیر کبیر و فرّخی یزدی بر عقاید خود برای سرفرازی میهنش پای فشردند و به ترتیبی دیگر شهید گشتند و جزو مفاخر جاودان ایران گشتند.

     مفاخر هر کشور، قوم ،ملیّت و مذهب، استوانه ها و اسطوره های گروه خودند که نام شان بر تارک گیتی می درخشد وهمگان با نام بردن از آنان بر رشادت ها، دلاوری ها و دلیرمردی های آنان آفرین می گویند و از اینکه در کشور و قوم و ملیّت آن شخص هستند، بر خود می بالند.

      برخی می اندیشند که اینان مفاخر به دنیا آمده اند و روزی حتماً در زمرۀ بزرگان قرار می گرفتند و منکر تلاش این گونه افراد هستند. هرچند تا اندازه ای می باید نظر آنان را پذیرفت، زیرا در جوهره ( ژن) اینان از ابتدا بزرگی  آفریده شده بود. امّا رشد و بالندگی آن ها در پناه سخت کوشی های خودشان بوده است . چه بسیارند مشاهیری که مفاخر نشدند .افرادی چون: چنگیز، آیشمن، هیتلر، موسولینی، استالین، یزید، شمر، معاویه و...  نیز دارای جوهرهایی از هوش، مدیریّت و توانمندی بودند، امّا پای در راه کژ نهادند و باعث شرم بشریّت گشتند.

    در ایران ما نیز مفاخری هستند که نام شان در همۀ  دوران ها بر سر زبان  ها بوده و خواهد بود.از دور ترین هنگام  تا اکنون که در آن  زندگی می کنیم از آرش و کورش و داریوش و رستم گرفته تا ابوریحان و رازی و فردوسی و خیام و حافظ و سعدی و مولوی و حسابی .ایران از کهن ترین زمان که گستره ای به پهنای یک قاره داشت تا اکنون که جایی بین دو دریای خزر وعمان دارد؛ همواره نامورانی داشته است که نام بلندش را پر آوازه می کرده اند.

      در گسترۀ شهرها و ولایات نیز بزرگانی هستند که تنها در دیار خود شهره اند و بدین روی اهالی آن جا به بزرگی او فخر می ورزند. برخی از اینان ممکن است در گستره کشوری هم از ناموران باشند ؛ ولی در دیار خود ارجمندترند.از اینروی شایسته است که فرهنگ مداران هر شهر یا کشور با بهره جویی از اندیشۀ بزرگان به شناسایی آنان دست یازند و گام هایی در راه ارجگزاری آنان بردارند تا نسل کنونی بداند هیچ گاه و هیچ کس بزرگمردی های آنان را فراموش نخواهد کرد و این خود درسی بزرگ  برای اکنونیان و آیندگان است. بویژه برای نوجوانان و جوانانی که سال های آغازین آزمودگی را پشت سر می نهنند.

 ==========

ماخذ : یزد فردا (1393/12/4) 

 


حسین مسرّت

      می شود با کمی همّت، باکمی ذوق و حتّی با کمی شوق، کاری کرد بزرگ .امّا اگرهمّت ها و ذوق ها و شوق ها زیاد بود می شود کاری کرد کارستان.

      در زمین سترون و خشکیدۀ یزد که آب هم به دشواری سبز می شود، چه رسد به گیاه ؛ گروهی یکدل و یکرنگ سال هاست در پناه گرم کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان یزد که همواره با مدیرانی آگاه و دلسوز راهبری می شود، هرچندگاه یک بار کودکان ونوجوانان را به همراه خانواده هایشان را در فضایی هنری و آکنده از صمیمیّت به دیدار کارهای خوب که همگی برگرفته از ادبیّات پربار وغنی زبان فارسی است می برند واین بار نوبت « یکی بود، یکی نبود» بود که ترنّم صداقت و صمیمیّت را از زبان کودکان بشنویم.

     کارخوب و هماهنگ این اجرا ، دقایقی شیرین را برای شرکت کنندگان رقم زد که حلاوت آن بی گمان تا اجرای بعدی این گروه در ذهن و ذوق آن ها می ماند، بویژه آنکه زمینه ای از موسیقی ایرانی را داشت.

      همکاری و همراهی دو سازمان هلال احمر یزد و کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان یزد با آهنگ های مهدی آرایی و رهبری احسان توکّل و کارگردانی محسن اکرمی بی گمان  به یاد تمامی کودکان و نوجوانان تا به بزرگی خواهد ماند.

   این هنرمندان نشان دادند که حتّی در کویر هم می شود گل رویاند.

=======

ماخذ: سرو یزد(1393/12/2)

 

 

     بگذریم. جالب‌ترین مطلب این شماره جهان‌کتاب{ ش306-308} به نظر من نوشته‌ای است به قلم "حسین مسرت" با عنوان "وجین کتاب به چه قیمتی؟!" اصطلاح "وجین کتاب" تا به حال به گوشم نخورده بود. البته با خواندن توضیحات نویسنده متوجه شدم که این یکی از فرآیندهای معمول کتابخانه‌های کشور است. براساس این طرح کتابخانه‌های کشور در دوره‌های زمانی مشخص کتاب‌های مجموعه خود را بررسی می‌کنند و بخشی از آن را تحت عنوان‌های مختلف از داخل مجموعه‌شان خارج می‌کنند. اینکه این فعالیت چرا و چگونه انجام می‌شود داستان جالبی دارد که آقای مسرت، با در نظر گرفتن جنبه‌های گوناگون این فعالیت آن را برای خواننده شرح می‌دهد:

"... هنوز مبنای قانونی و درستی برای حذف کتاب‌های به اصطلاح گمراه‌کننده نداریم. مدیری بوده است که کلیه رمان‌ها را گمراه‌کننده می‌دانسته است، حتی آن رمان‌هایی را که پس از پشت سر نهادن هفت‌خوان اداری از وزارت ارشاد مجوز گرفته‌اند. مدیر دیگری کلیه کتاب‌های عرفانی و فلسفی را گمراه‌کننده و لایق وجین دانسته و دیگری بیشتر کتاب‌های سیاسی و ... را. البته برخی کتاب‌ها طبق قانون اساسی ایران، جزء کتاب‌های گمراه‌کننده، مخالف موازین شرعی و عرفی و دینی جامعه و نظام حکومتی هستند و تکلیف‌شان روشن است.

یکی از بندهای این طرح، وجین کتاب‌هایی است با عمر پانزده تا بیست سال. اما کیست که نداند بیشتر کتاب‌های ادبی و تاریخی بویژه کتاب‌های مرجع، عمر مفیدشان بیش از بیست سال است. این‌گونه کتاب‌ها در ردیف نخست وجین قرار می‌گیرند. هرچند در بخش‌نامه‌ها قید شده تنها کتاب‌هایی که حداقل پنج سال مورد استفاده قرار نگرفته باشند می‌توانند وجین شوند؛ اما کتاب‌های مرجع و منابع و کتاب‌های پایه و کتاب‌هایی با موجودی تک‌نسخه در مخزن از این قاعده مستثنا شده‌اند. ولی کو گوش شنوا؟ خروج کتاب‌های نفیسی چون فهرست نسخه‌های خطی فارسی و ده‌ها منبع و مرجع از مخزن یکی از کتابخانه‌های عمومی یکی از شهرستان‌ها و حضور بسیاری آثار ارزشمند و نایاب و کمیاب دیگر در بین کتاب‌های وجین‌شده، دلیلی بر نادرستی اجرای آن است ..."

نویسنده ضمن اشاره به دلالت‌ها قانونی و اتفاق‌هایی که در عمل به هنگام وجین کردن کتابخانه‌ها می‌افتد، انتقاداتی را بر این رویه وارد می‌داند که خواندن مطلب را بسیار جالب و عبرت‌آموز می‌نماید!

=======

نقل از : (www.jireketab.com( 1393/11/15)// نیز نگاه کنید کاریز یزد(1393/11/19)

 

 

     حسین مسرت

یزد، همان شهری است است که در سدۀ ششم قمری دارالکتب( کتابخانۀ ) مسجد جامع کبیر را داشته است و در سده های پس از آن بویژه سده های هفتم و هشتم که سپاه خونریز مغول قصد نابودی دانشمندان را داشت و آن ها به یزد پناه آوردند؛ حدود 50 مدرسۀ علمی و دینی در این شهر بنیان شد که هرکدام کتابخانه ای خوب هم داشتند و یکی از نامی ترین آن ها کتابخانۀ مدرسۀ رکنیّه با سه هزار جلد کتاب بود.( کتابخانۀ وزیری یزد که اکنون شهرۀ آفاق است 4600 جلد کتاب خطّی دارد)ازینرو در آن عهد، یزد افزون بر دارالعباده ،به دارالعلم نیز شهره شد .

      یزد، همان شهری است است که بواسطۀ وجود صدها اثر ازندۀ تاریخی و معماری که ده ها اثر آن اکنون در فهرست آثار ملّی ایران به ثبت رسیده، قرار است در سال آینده در فهرست شهرهای تاریخی یونسکو به ثبت برسد. شهری با ده ها آب انبار ،مدرسه ،مسجد، حسینیه ، تکیه ،کاروانسرا ، باغ ، کوچه و خانه . به اندازه ای که بسیاری از شهرها آرزو دارند با داشتن ده اثر از آن به گذشتۀ تاریخی خویش ببالند.

        یزد، همان شهری است که اکنون کتابخانه های بزرگ وارزشمندی دارد که باعث اعتلا و شکوفایی دانش و فرهنگ و هنر یزد هستند؛ کتابخانۀ وزیری با دارا بودن 220 هزار جلد کتاب چاپی ، 6هزار جلد کتاب چاپ سنگی و 4600 جلد کتاب خطّی نفیس و ارزنده در صدر آن قرار دارد و دیگر کتابخانۀ الغدیر با 200 هزار جلد کتاب نفیس با ساختمان آبرومند که جلوه ای دیگر به فرهنگ یزد داده است.

     یزد، همان شهری است که نوجوان و جوانانش به دلیل دارا بودن هوش ونبوغ فراوان، 21  سال است بر صدر قبولی های دانشگاه های کشور می نشینند و ارج می بینند.

========

ماخذ: یزد فردا (1393/11/30)

 
یکشنبه سوم اسفند 93؛
نشک خوروسی و قصه های دیگر نقد می شود

گروه خبر: «نشک خوروسی و قصه های دیگر»در دیدگاه ناقدان قرار می گیرد.

مدیر مؤسسه فرهنگی هنری تک منظوره یار مهربان فرزندان یزد، از برگزاری جلسه معرفی و نقد کتاب «نشک خوروسی و قصه های دیگر» نوشته استاد اسداله شکرانه خبر داد و افزود: این کتاب بازآفرینی ده داستان از داستان های مرحوم مهدی آذریزدی، پدر ادبیات کودک و نوجوان کشور ماست که به گویش یزدی نوشته شده است.

احمدرضا قدیریان همچنین گفت: جلسات نقد و بررسی کتاب، فرصت خوبی است تا اهالی نشر و کتاب با نقاط قوت و ضعف یک اثر مکتوب آشنا شوند.

وی نقد و بررسی کتاب را یک ضرورت دانست و با بیان این که پیش از این نیز کتاب «تعزیه و الگوهای رفتاری» به بوته نقد گذاشته شده است، تأکید کرد: تشکیل جلسات نقد کتاب با حضور کارشناسان و صاحب نظران، بر کیفیت کار نویسندگان و ناشران تأثیر مطلوبی خواهد داشت و از این طریق شاهد آفرینش آثاری بهتر خواهیم بود.

جلسه نقد کتاب «نشک خوروسی و قصه های دیگر» با حمایت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد و همکاری خانه کتاب ایران و با اجرای مؤسسه فرهنگی هنری تک منظوره یار مهربان فرزندان یزد، ساعت شش عصر روز یکشنبه سوم اسفند ماه با حضور زهرا دهقان دهنوی نویسنده و پژوهشگر و همچنین مؤلف کتاب و گروهی از استادان، ناشران، نویسندگان و دیگر علاقمندان فرهیخته در سالن اجتماعات مجتمع امام علی ع واقع در سه راه تعاون برگزار می شود.

 

 

 

حسین مسرّت

سانیج یا سانیچ که در گویش بومی مردم استان یزد بدان سونیچ گفته می شود . درهیچ جا اشاره ای به وجه تسمیّه آن نشده است در کهن کتاب جغرافیا به نام حدودالعلم تألیف 372ق نام یکی از آبادی های خراسان به نام سانیکث بوده است و اکنون در ایران چندین روستا به نام سانیچ داریم از جمله در شهرستان سرباز استان سیستان دو روستا وجوددارد.در حوالی نسف خراسان، روستای سانج است.فرهنگ جغرافیایی ایران نام آن را سانیچ آباد از شهرستان تفت دانسته است.(ج10ص106)

هم چنین است دو روستای سنج در حوالی کرج و الیگودرز.دو روستا با نام سونج ،حوالی آباده و سقّز. روستای سونچ ،حوالی شهر میانه. روستای سونچی و سونیچی پیرامون اصفهان. روستای سینیچ پیرامون شهر ماکو.ودها روستا با پسوند « ج» و « چ» در ایران ( بنگرید فرهنگ آبادی ها و مکان های مذهبی ، تألیف دکتر محمّد حسین پاپلی یزدی)

در استان یزد چهار روستا با پسوند «یج» است: آریج (بهاباد)؛ آسفیج(آسپیچ)(بهاباد)؛ استهریج (مهریز)؛ سانیج (تفت).

بنا به نظر آقای پیام شمس الدینی روستاهای بین یزد و شیراز،لنگرگاه های پیران متصوّفه بوده است از جمله: شیخ علی بنیمان بیداخوید، شیخ جنید توران پشت، شیخ داود نصر آباد ،قدمگاه فراشاه، خانقاه شاه ولی تفت ،بویژه پیر برحق درّه سیر و پیر خاموش سانیچ.کما اینکه کتاب : تذکرۀ یا مناقب شاه نعمت الله ولی در سال 1087ق در سانیچ کتابت شده است( نشریه نسخه های خطی،ج6 : 579)

در لغت نامۀ دهخدا ذیل سانیج، آن را به معنای مرغکی کوچک و سیاه آورده است.گفته تأیید نشده ای، سانیج را مانند نام دیگر روستاهای یزد مانند : مهر جرد، مهریز ، خورمیز و فراشاه نام مِهری می داند و میگوید: سان ،همان خورشید است که به زبان های اروپایی رفته است.

(این یاداشت سردستی است تا بعدها تکمیل شود)

 
 

 
 
 
 

مدیر کل‌ فرهنگ و ارشاد اسلامي استان يزد با اشاره به برگزاري نمايشگاه برگ كتاب استان در اوائل اسفندماه، از تلاش براي ارتقاي کیفیت نمایشگاه امسال با دعوت از ناشران كيفي و قوي كشور خبر داد. 

به گزارش یزدی نیوز،"علي غياثي ندوشن" با اشاره به برگزاری نمایشگاه بزرگ کتاب استان در اوایل اسفندماه، به خبرگزاری ایسناتصريح كرد: این نمایشگاه با حضور ناشرین بزرگ کشور برگزار خواهد شد.

وي از تلاش اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان براي ارتقاي کیفیت نمایشگاه امسال در مقايسه با سال‌های گذشته خبر داد و افزود: سعي داريم اين اقدام را با دعوت از ناشران کیفی و فعال حوزه‌ کتاب در حوزه‎‎هاي مختلف نشر دنبال كنيم.

اين مسئول با بيان اين كه حضور ناشران قوي نيازمند تامين هزينه‎‎هاي حضور آنان است، اظهار كرد: برگزاری اين نمايشگاه بزرگ نیازمند همراهی و مشارکت همه‌ سازمان‌ها و دستگاه‌ها به وي‍ژه بخش خصوصي در صنعت‌ و تجارت، شهرداری و سازمان‌های فرهنگی شهرداري است.

ادامه مطلب |  

حسین مسرّت

     کتاب و کتابخوانی را رکن بزرگ سعادت و پیشرفت جوامع بشری خوانده اند؛ چنانکه میزان رشد دانش و فرهنگ هرکشور را از میزان تولید و نشر کتاب و تعداد کتابخانه های آن و آمار سرانۀ مطالعه می سنجند، از اینرو به نیکی روشن است که بنیانی ترین کارها و پژوهش ها در هر کشور ، ارتباطی با مقدار کتاب و کتابخوانی دارد.هرچند این روزها بهره وری از پایگاه ها و درگاه های مجازی کتاب باب شده ، امّا هنوز کتاب و کتابخانه جایگاه ویژۀ خود را دارند.

    در این میان شهر یزد از دیرباز بواسطۀ وجود کتابخانه های علمی بویژه در سده های هفتم و هشتم قمری به « دارالعلم »مشهور گشته بود . کتاب های تاریخ یزد ،کهن ترین کتابخانۀ یزد را دارالکتب مسجد جامع می شناسند که درسده ششم قمری در کنار مسجد جامع کبیر یزد جای داشته است و با شکوه ترین آن را دارالکتب مدرسۀ رکنیّه می دانند که در سدۀ هشتم، سه هزار جلد کتاب خطّی داشته است .هم اکنون کتابخانه های آبرومندی چون: وزیری، دانشگاه یزد، دستمالچی، مروّج، امام علی، امامزاده جعفر (ع)و شرف الدّین علی، باعث فرّ وشکوه این دیار هستند و اگر چند صباح دیگر هم کتابخانۀ مرکزی یزد بنیان شود، افتخاری دیگر برتاریخ کتابخانه های یزد افزوده می گردد.

ادامه مطلب |  

حسین مسرت

«روزنامة هفتگي چاپ سنگي در يزد در سال 1327 هجري قمري، مطابق با سال 1909 ميلادي به مديريّت محمّد صادق، به شمارة 186 رابينو مراجعه شود. مشاراليه اظهار مي‌دارد: بعد از ورود سردار جنگ بختياري به يزد، روزنامة معرفت (كه ذكر آن خواهد آمد). به نام محاكمات چاپ مي‌شد، ولي دو يا سه شماره بيشتر با چاپ سربي منتشر نشد.

اين جانب نسخه‌اي از شمارة دوم سال اوّل اين روزنامه را دارم كه به تاريخ هفدهم ذوالقعدة سال 1327 هجري قمري، مطابق با سي‌ام نوامبر سال 1909 ميلادي مي‌باشد و داراي چهار صفحه به قطع (6×11[اينچ] (است كه با خطّ درشت و واضح تعليق و چاپ سنگي طبع گرديد. اشتراك ساليانه در يزد 16 قران و در ساير نقاط ايران 20 قران و در خارجه 23 قِران.»[1]

صدر هاشمي نيز گفته‌هاي براون را باز گو كرده و تنها روشن كرده روزنامة محاكمات به جاي معرفت انتشار يافته و دو سه شماره بيشتر نشر نشده است.[2] امّا بر خلاف نظر رابينو كه براون و صدر هاشمي نيز آن را باز گو كرده‌اند، محاكمات به جاي معرفت چاپ نشده است، زيرا بنابر نوشتة خود صدر هاشمي كه شمارة 18 سال اوّل معرفت را به تاريخ 27 ذيقعده در دست دارد، در حالی‌که گفته شده شمارۀ دوم محاکمات 17 ذیقعده 1327 (يعني يك ماه قبل از شمارة 18 محاكمات) است. با مقايسة اين دو نمونه به نادرستي نظر رابينو پي مي‌بريم. همچنين روند كار اين دو نشريّه نيز يكي نبوده است.

ادامه مطلب |  

 

مدیرکل ارشاد یزد خبر داد:
یزد جزء 10شهر مطرح در طرح پایتخت کتاب قرار گرفت/پدران 10 علم از یزد به پاخواسته اند
 
 

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد، از قرار گرفتن شهر فرهنگی و تاریخی یزد در بین 10شهر مطرح برای پایتخت کتاب ایران خبر داد.

به گزارش یزدی نیوز،'علی غیاثی ندوشن' به برخی ویژگی های یزد اشاره کرد و گفت: یزد نخستین شهر خشتی خام جهان و دومین شهر تاریخی جهان بعد از ونیز ایتالیا است.

وی، با بیان اینکه شهر تاریخی یزد در آستانه ثبت جهانی قرار دارد، افزود: از شش جایز فرهنگی یونسکو چهار جایزه آن متعلق به یزد بوده است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد در ادامه با بیان اینکه این استان رتبه اول کشوری از لحاظ سرانه کتابخانه ای را در اختیار دارد،گفت: به ازای هر 9366نفر در یزد یک کتابخانه وجود دارد در حالی که میانگین کشوری برای هر 35هزار نفر یک کتابخانه است.

 

ادامه مطلب |  

حسین مسرّت

«در سال 1300 شمسی، روزنامة زارع در شهر یزد تأسیس و به طور هفتگی منتشر شده است.»[1]

صاحب امتیاز این روزنامه، سیّد علی اکبر موسوی زادۀ یزدی[2]، از آزادی‌خواهان بنام یزد و همرزم فرّخی یزدی، شاعر آزادیخواه مبارز است. موسوی‌زاده، مدیر روزنامة طوفان و صاحب امتیاز روزنامه‌ای به نام پیکار در تهران بود که مدّت زمانی پس از توقیف طوفان در سال 1302 ش به جای آن چاپ می‌شد و پس از چندی پیکار هم بسته شد.[3]

 

ادامه مطلب |  


در پاسداشت و احترام به مقام علمی دانشمند نامور دیارمان دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن و عیادت از ایشان ، گروهی از اهالی فرهنگ یزد در روز پنجشنبه ۱۶ بهمن ماه ۹۳ به دیدار ایشان در منزل مسکونی اشان رفتند و ضمن احوال پرسی و ارائه گزارشی از وضعیت فرهنگی و اجتماعی زادگاهشان در خصوص شیوه های کمک به توسعه فرهنگی و استفاده از کلیه ظرفیت نخبگان استان با دکتر اسلامی ندوشن تبادل نظر شد .
دکتر اسلامی ندوشن در این دیدار با اشاره به این که یزد به دلیل مرکزیت جغرافیایی خود در کشور از وِیژگی ممتازی برخوردار است،تصریح کرد:شهرت یزد نه تنها در کشور بلکه در جهان بی‏‏ نظیر و مثال‏‏ زدنی است.

 

وی گفت: شهرت و امتیازی که یزد از دید جهانگردان برای خود بدست آورده است، باید بیش از این مورد توجه مدیران فرهنگی کشور و استان یزد قرار بگیرد.این استاد دانشگاه تهران که در مقطع دکتری ادبیات  به تدریس مکتب‌های ادبی جهان پرداخته است، گذشته و تاریخ یزد را مهم دانست و گفت: یزد نمونه و الگوی کاملی از یک شهر ایرانی – اسلامی است که جنبه‏‏های فرهنگی و تاریخی آن می‏‏تواند برای مطرح شدن پایتخت کتاب و از همه مهمتر پایتخت فرهنگی مد نظر قرار گیرد.وی همچنین با اشاره به مشاهیرخادم کتاب چون ایرج افشار و آذر یزدی ...گفت یزد به پشتوانه این نام ها نیز  می‏‎‎تواند  پایتخت کتاب گردد.nodoushan (15)

 

 

اسلامی ندوشن تاکید کرد: یزد به دلیل قرار گرفتن در مرکزیت جغرافیایی کشور باعث شده تمام ایران در آن جمع شده باشد و به همین دلیل از امتیازهای ویژه‎‎ای در همه جنبه‎‎ها برخوردار است.



 

حسین مسرّت

 

در سطح جامعه بیشتر تصمیم‌هایی که گرفته می‌شود یا اقداماتی که با افکار عمومی سر و کار دارد، باید بر مبنای تجربه و خرد جمعی باشد. مجریان این تصمیم‌‌ها نیز سعی می‌کنند در کمال خوبی آن را اجرا کنند. یکی از تصمیم‌هایی که سال‌هاست در سطح کتابخانه‌های عمومی کشور، بویژه کتابخانه‌های دولتی و زیرمجموعۀ نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور اجرا می‌شود، طرح وجین کتابهاست. چنانکه بیان شده وجین یکی از مهمترین ارکان مجموعه‌سازی در کتابخانه‌هاست. این طرح در مدّت درازی که اجرا می‌شود، همواره با فراز و نشیب‌هایی روبرو بوده است؛ گاه به صورت بخشنامه‌ای و گاه سلیقه‌ای. البته همان رویکرد بخشنامه‌ای نیز در نهایت بر اساس سلیقۀ تصمیم‌گیران وقتِ نهاد کتابخانه‌‌ها در مرکز یا مجریان استانی نهاد کتابخانه‌‌ها در شهرستان‌ها انجام شده است. خاصه در این سالیان که گاه سلیقه‌های سیاسی و احساسی بر بیشتر تصمیم‌ها غالب بوده است. به عبارت دیگر می‌توان گفت با تغییر دولت‌ها و سلایق سیاسی روز، شیوۀ وجین نیز دستخوش این تغییرات شده است و می‌توان گفت هنوز مبنای قانونی و درستی برای حذف کتاب‌های به اصطلاح گمراه‌کننده نداریم. مدیری بوده است که کلیۀ رمان‌ها را گمراه کننده می دانسته است، حتی آن رمان‌هایی را که پس از پشت سر نهادن هفت خوان اداری از وزارت ارشاد مجوز گرفته‌اند. مدیر دیگری کلیۀ کتاب‌های عرفانی و فلسفی را گمراه کننده و لایق وجین دانسته و دیگری بیشتر کتاب‌های سیاسی را و دیگری دیگر کتابها را. البته برخی کتاب‌ها طبق قانون اساسی ایران، جزء کتاب‌های گمراه کننده، مخالف موازین شرعی و عرفی و دینی جامعه و نظام حکومتی هستند و تکلیف‌‌شان روشن است، امّا بسیارند کتاب‌هایی که از سوی ارشاد مجوّز می‌گیرند، امّا بنا بر تصمیم برخی مدیران، صلاحیّت ورود به کتاب‌خانه‌های عمومی را پیدا نمی‌کنند یا پس از مدتی از فیض این صلاحیت محروم می‌شوند.

ادامه مطلب |  

 

حسین مسرّت

شاعرانگی های آذر یزدی: زهرا دهقان دهنوی، تهران : مهرگردان، 1393، رقعی ، 134ص.

       تاکنون در بارۀ زندگی و آثار استاد مهدی آذر یزدی،  داستان نویس نامور کودکان ایران، کتاب های چندی نوشته و فراهم شده است، مانند: آذر یاد یاد آذر، ازحوالی دیروز، یار آیینه دار( هرسه از اسدالله شکرانه)؛ زندگی و آثار مهدی آذر یزدی(حسین حدّاد)؛ زندگی نامه و خدمات علمی و فرهنگی استاد مهدی آذر یزدی( حسین مسرّت)؛ پیر قصّه گو ( پیام شمس الدّینی)؛ آسمان در آب( اکرم عارفی) ؛پسر شهرزاد( امیر کاوس بالازاده) و چند کتاب دیگر.امّا تاکنون کتابی که در شرح و تحلیل آثار او بوده باشد، تدوین نشده بود(البتّه مقالاتی پیش تربود) تا اینکه به کوشش و نگارش خانم زهرا دهقان دهنوی، کتاب «شاعرانگی های آذر یزدی» چاپ ومنتشر شد. این کتاب که دیباچۀ دکتر یدالله جلالی پندری، استاد نام آشنای ادبیّات فارسی را در آغاز خود دارد، در چهار فصل به مباحثی چون : نگاهی به زندگی و آثار مهدی آذر یزدی ، شناخت مختصر شعر کودک در ایران ، میزان آشنایی آذر یزدی با شعر  و بررسی شعر کودکانه در آثار مهدی آذر یزدی می پردازد.

      حسن دیگر کتاب، نگرشی است که نویسنده به جنبۀ سخنوری آذر دارد در حالی که همگان او را قصّه پردازی نکته دان می دانند که با «قصّه های خوب برای بچّه های خوب »شهره شده بود.بررسی سه کتاب از آذر درحوزۀ شعر کودک با نام های شعر قند وعسل ، مثنوی بچّۀ خوب و داستان منظوم هشت بهشت، موضوع کتاب است. نگارش زندگی نامۀ گویا و رسای آذر در آغاز کتاب، راه را بر پژوهش در زندگی او هموار کرده است ، حیف که در بارۀ سال های 60 13تا 1388 آگاهی های آن کم است و مثلاً  در بارۀ دو بزرگداشت او که بوسیلۀ بنیاد ریحانة الرسول یزد و انجمن آثار ومفاخر فرهنگی ایران در سال های 1380 و 1385 در یزد و تهران برگزار شده، چیزی گفته نشده است.

      امیدواریم چنانکه نویسنده در پیش گفتار کتاب نوید داده، دفتر دیگری با نام :« سیر ساده نویسی در آثار آذر یزدی» دارد، به زودی رخ بنماید و پژوهندگان ادب کودک ایران را با زوایای دیگری از لطف سخن آذر آشنا کند.این هردو دفتر برگرفته از پایان نامۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی نویسنده در دانشگاه یزد است.

 

«این شعر را زنده یاد پدرم عبّاس مسرّت در بهمن 1316 ش در ستایش پیامبر گرامی سروده و در آن اشاره به اوضاع ایران در آن سال هم دارد.»

 

زد طبل رحیل ، چون زمستان                                گردید  بهار و عید مستان

فصلی است که شورعاشقان بیش                        گردد به نوای عند لیبان

 

گردید بهار می پرستان                                       شد موسم عیش و نوش مستان

آتشکده گشته گلشن از گل                                گویی که به روز شد چراغان

 

ادامه مطلب |  


آقای مسرت در گفته های خود از اهمیت یزد پژوهی خاطرنشان کرد و همچنین چند پروژه را برای دانشجویان ایرانشناسی معرفی نمود:
یزد با پیشینه ی چند هزار ساله خود سرزمین کهنی است، در دامنه های کوه ارنان یزد سنگ نبشته هایی یافت شده است؛ همچنین یادگارهای ناهید پرستی در منطقه ی غربال بیز یزد و سنگ نگاره های که در اردکان وجود دارد، تمامی اینها نشان دهنده ی تاریخی بودن این شهر است. شهر یزد هم از بعد تحقیقاتی و هم از بعد آثار تاریخی شهر غنی است از منابع تاریخی یزد می توان کتابهایی از جمله (جامع مفیدی که تاریخ یزد قدیم است، جامع جعفری که حاوی تاریخ یزد در دوره های قاجار، زند و افشار است و تاریخ یزد آیتی که تاریخ یزد تا سال 1317 است) نام برد. ایشان گفتند: تا قبل از قرن 6 تاریخ مدونی از یزد نداریم و فقط کتاب اتابکان یزد نوشته شده است، پس در مورد تاریخ پیش از اسلام و پس از اسلام یزد جای کار است همچنین در مورد صنایع دستی یزد نیز گفته شد، خوشبختانه بیشترین صنایع دستی در یزد است مانند: صندوق سازی ، ترمه و.... که از این جهات برای دانشجویان ایرانشناسی زمینه های کاری زیاد است، در مورد بسیاری از رجال یزد تحقیقات جالبی چاپ نشده است که می توان به عنوان یکی دیگر از زمینه ها و موضوعات کار دانشجویان ایرانشناسی از آن نام برد.

ادامه مطلب |  

گلبهار

حسین مسرّت

     «آقای حاجی محمّدرضا مدرّس زاده، بنگاه گلبهار را در سال 1305ش* بنیاد کرد تا با در دسترس گذاشتن کتب متنوّع و وسایل دیگر در پیشرفت فرهنگ خدمت کرده کم‌کم وجود چاپخانه‌ای را برای شهر لازم دانست، در سال 1312 اقدام به وارد کردن ماشین چاپ کرد، البتّه ماشین چاپش دستی بود و با آن‌که کارهای چاپی به کندی صورت می‌گرفت، رضایت عمومی جلب و روز به روز کار چاپ رونق می‌یافت. و حتّی در همان سال تأسیس چاپخانه، روزنامة گلبهار به مدیریّت مرحوم عبدالمولی مولوی [مؤسّس اوّلیّۀ بنگاه گلبهار] و به سردبیری محمّد کیوان‌فر، دبیر دبیرستان مارکار چاپ و منتشر شد. پس از چند سال، موتور برق و ماشین چاپ خودکار فراهم آوردند و شروع به کار کرد.**

ادامه مطلب |  

 

    حسین مسرّت

کمتر یزدی است که از چهره نازیبای شهر یزد دل آزرده نباشد.در ودیوار تقریبا بیشتر خیابان ها وحتی کوچه های یزد .آکنده  از آگهی های بازرگانی وتبلیغات نوشتاری چاه و تخلیه و بالابر و پیکور و هزار ابزار دیگر با خطوط زشت و درهم است.

    آیا شهرداری یزد نمی تواند با همکار ی مخابرات.دادگستری .ودیگر سازمان های مربوطه نسبت به تدوین یک دستور نامه قانونی یا اداری اقدام نموده که درآن قطع شماره تلفن یا اقامه دعوی علیه کسانی که بدون مجوز اقدام به نازیبایی شهر می کنند پیش بینی شود؟ کمااینکه در تهران و برخی شهرها شده است.  

     فکر کنم می شود از صاحبان آگهی در چاپخانه هاو تکثیری ها تعهد گرفت که آگهی خود را در محل هایی که شهرداری تعیین کرده بچسبانند .در غیر این صورت مشمول پرداخت خسارت با صاحبان املاک اعم از خصوصی یا دولتی شده و برای بار اول تا سه ماه و در صورت تکرار  با خسارت بیشتر و قطع دایم تلفن مواجه می شوند .صد البته شهرداری یزد هم باید مانند صدها شهر دیگر ایران در نقاط گوناگون ومهم یزد نسبت به نصب ستون های بتنی مدور اقدام کند که جای بهانه جویی برای افراد نباشد.

 

 حسین مسرّت

 « توضیح این متن پیش نوشتار این جانب بر این کتاب است»

     زرتشتیان از دیرپاترین اقوام دینی ایرانی, این سرزمین باستانی و اهورایی هستند، که هنوز هم از پس قرن های حادثه خیز, همچنان بر همان دین و آیین و آداب نیاکانی خود مانده اند و در کنار هم میهنان مسلمان خود، روزگار را به خوبی به سر می کنند.

     امّا این داستان برای یزد دیرین و کهن، حکایتی ماندگارتر یا به گفتۀ شهریار هیربد، "راز ماندگار" تری است. شاید بارها مردم ایران از خود پرسیده اند: چرا یزد، کرمان، شیراز و اهواز از شهرهای عمدۀ زرتشتی نشین ایران هستند؟ (تهران، حدیث دیگری دارد. زیرا تقریبأ تمامی آن ها مهاجران شهرهای یزد و کرمان و دیگر ولایات هستند). شاید پاسخی این چنین برای خود یافته اند: به دلیل خوی مردم دار و مهربان مردمان آن دیار است.

     سده هاست مسلمان و زرتشتی و کلیمی یزد، دیوار به دیوار و در کنار هم به خوبی و خوشی زندگی می کنند، به هنگام دشواری های اجتماعی همچون : سیل و قحطی و شهربندان دست در دست هم به یاری یکدیگر شتافته اند و در سده های پرآشوب، همیشه پیروان این ادیان در کنار هم به آرامش زیسته اند، آنان برای هم گرمابه , مدرسه ,آب انبار, بیمارستان و... ساخته اند . (شمار موقوفات زرتشتیان به رغم جمعیّت کم آنان ، کمتر از مسلمانان نیست).

     در شهر یزد، بارها حاج شیخ غلامرضا فقیه به در خانۀ مسلمان و زرتشتی و یهودی، یکسان آرد و آذوقه می برد و در بمبئی، تنها پناهگاه مسلمانان همانا پارسیان (زرتشتیان) هندوستان بودند، دلیل آن هم چیزی نبود جز هم خونی.

     مسلمانان و زرتشتیان به تفاریق ایّام، نیاکانی یگانه داشتند که گروهی دین جدید را پذیرفتند و گروهی بر دین خود ماندند، امّا این دلبستگی همیشه وجود داشته است. هر ساله در آیین محرّم، گروهی از زرتشتیان در حسینیّه ها حاضر می شوند ، زیرا برای امام حسین احترام خاصّی قائل هستند( همسر وی شهربانو زرتشتی بوده وزرتشتیان حضرت امام حسین را داماد خود می دانند) و گروهی برای زیارت امام رضا (ع) راهی مشهد می شوند و نذر می کنند و به حضرت عبّاس, ابوالفضل (ع) علاقۀ وافری دارند.

     پس از این مقدّمۀ ناگزیر، گذری بر کتاب مانای "راز ماندگار" می شود که با تلاش و کوشش خستگی ناپذیر پژوهشگر شایسته، شهریار هیربد فراهم گشته است، می شود. از حدود ده سال پیش که دوستی نگارنده با هیربد گُل گرفت او را پژوهشگری دید کنجکاو، کوشا، پیگیر و ریزبین با همان ویژگی های یزدی ها که انسان هایی سختکوش هستند. از همان زمان وی بیان می داشت که در کار گردآوری فرهنگ، تاریخ، آداب و رسوم زرتشتیان یزد است، امّا نگارنده هیچ گاه گمان نمی برد روزی اثری ببیند بدین |پر و پیمانی و ارجمندی. در مروری گذرا دیده شد که هیچ نکتۀ فرهنگی، ادبی، هنری، اجتماعی و تاریخی از چشم گیرای او نیافتاده است و ازینرو نگارنده را به تحسین وا داشته است.

      این خرسندی دوجانبه بود . یکی آنکه پس از خواندن کتاب شگفت زده شده بود از این همه غنای فرهنگی نزد زرتشتیان استان یزد که سال ها به همان آیین پاک ایرانی مانده و به پاسداشت فرهنگ غنی و پربار این سرزمین می پردازند. آیین هایی که بازتابی است از انسان مداری، مردم داری، محبّت و نوعدوستی و دیگر تلاش و کوشش نویسنده که همه را گرد آورده و در این مجموعه فراهم کرده است. کتاب "راز ماندگار" ، تاریخ پزشکی و گیاه پزشکی، تاریخ مشاغل سنّتی و بومی، تاریخ ادبیّات، فرهنگ، هنر و موسیقی، تاریخ آثار باستانی، معماری، مدارس و بنگاه های خیریّه و مردمی و در یک کلام ، تاریخ اجتماعی، سیاسی و فرهنگی زرتشتیان ایران و یزد است و در دیگر سو، فرهنگ نام آوران زرتشتی، فرهنگ آداب و رسوم، جشن ها، فرهنگ واژگان بومی، فرهنگ صنایع دستی، خوراک و پوشاک و در یک کلام، فرهنگ هنرهای از یاد رفته و آداب و سنّت های بر باد رفته است.

     امید که نویسنده کوشای آن ، از پا ننشسته همچنان به گردآوری اسناد و تاریخ زرتشتیان بپردازد و چاپ بعدی آن باز هم از این پربارتر باشد.

کتاب نامبره در سه جلد از سوی انتشارت پاپلی در سال 1393 چاپ شده است.

 

 
نویسنده: آیداسادات رحیمی یزد - خبرنگار همشهری
تلاش شهر یزد برای کسب عنوان « پایتخت کتاب»
طرح‏ها و ایده‎هایی برای جهانی‏‏سازی برندهای فرهنگی استان.
1393/11/05
شهر یزد این روزها برای کسب عناوین مختلفی همچون شهر نمونه گردشگری اسلامی، شهر خلاق و به‌تازگی «شهر پایتخت کتاب» وارد گود شده است که البته در همگی این موضوعات نیز حرف‏‏هایی برای گفتن دارد، چرا که شهر یزد پیشینه فرهنگی و معنوی غنی دارد.
به همین منظور نیز نشست همفکری فعالان فرهنگی حوزه کتاب و کتابخوانی با موضوع «یزد، پایتخت کتاب ایران» با حضور فعالان حوزه فرهنگ در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برگزار شد.
صاحبان و کارشناسان مسائل فرهنگی استان در این نشست گردهم آمدند تا با طرح ایده‏‏های خود، شرایط انتخاب یزد به عنوان شهر پایتخت کتاب که برند شاخصی از سوی سازمان یونسکو است و هنوز هیچ شهری از کشورمان موفق به دریافت آن نشده است، را ارائه کنند.
از جمله طرح‏‏های پیشنهادی صاحب‎‎نظران فرهنگی در این نشست، برگزاری نمایشگاه‎‎های کتاب در بافت تاریخی یزد، ترویج گپ و گفت‎‎و‎‎گوهای خانوادگی در حوزه کتاب و طرح یزد به عنوان «شهر دوست‏دار کتاب»بود.
یزد، شایسته کسب برند شهر پایتخت کتاب
یکی از پژوهشگران یزدی گفت که شهر یزد به دلیل غنای فرهنگی و تاریخی، توانایی نامزد شدن به عنوان شهر پایتخت کتاب را دارد، چرا که جایگاه یزد از بعد نسخ خطی در رتبه چهارم کشور است.
«حسین مسرت» ادامه داد: در قرون هفتم و هشتم هجری قمری حدود ۵۰ مدرسه دینی علمی و کتابخانه در یزد وجود داشته که نشانه پیشینه علم و فرهنگ در این دیار است.
ادامه مطلب |  

 

 

 

 
 
 

وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی تاکید کرد که استان یزد شانس زیادی برای انتخاب پایتخت کتاب ایران دارد. 

 

به گزارش یزدی نیوز به نقل از رورابط عمومی ارشاد یزد،احمد مسجد جامعی طی گفتگویی با بیان این مطلب به ظرفیت و پتانسیل های استان یزد دراین حوزه اشاره کرد و گفت:برای نمونه  کتابخانه وزیری یزد یک از مهمترین پتانسیل هایی استکه باید مورد توجه  جدی قرارگیرد.
وی افزود:دراین کتابخانه نسخ خطی منحصر بفردی وجود دارد که می تواند مورد بهره برداری خیل عظیمی از کتابخوانان و پژوهشگران قرارگیرد.عضو شواری شهر تهران در عین حال تاکید کرد که یزد از گذشته تا کنون از نویسندگان شهیری برخوردار بوده است که هر کدام از این افراد با برندی که دارند می توانند در انتخاب یزد بعنوان پایتخت کتاب ایران موثر باشند.
وزیراسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی  اظهار داشت:آذریزدی بعنوان نویسنده و کتابخوانی مطرح است که که نه تنها در ایران بلکه در کل جهان فرد شناخته شده ای هست.بنابراین وجود این افراد و افراد دیگری همچون ؛ایرج افشار و اسلامی ندوشن را نمی توان به سادگی از کنارشان گذشت.
مسجد جامعی همچنین با یک طرح سوال درزمینه پایتخت کتاب، گفت:اگر یزد برای پایتخت کتاب انتخاب نشود باید مورد بررسی قرار بگیرد که این شهر تاریخی و فرهنگی براساس و چه ملاکی انتخاب نشده است؟

این فعال فرهنگی در حوزه کتاب ،تصریح کرد:استان یزد جدا ازهمه مواردی که گفته شد دارای پتانسیل و امکانات خوب کتابخانه ای نسبت به جمعیت است که باید با طرح های ابتکاری کتابخوانان بیشتری را جذب نماید.
وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان ،گفت:البته به غیر از شهر یزد دیگر شهرهای استان یزد هم قابلیت مطرح شدن را دارند.چرا که هر یک از شهرهای استان یزد بعنوان یک استان فرهنگی و تاریخی در سطح کشور و حتی جهان مطرح هستند.

 

ماخذ: یزدی نیوز
تاریخ ثبت: 1393/11/9 - 

 

 

پس از گذشت حدود 5 سال؛
 
 
 

پس از گذشت حدود 5 سال، چند طرح جزئی برای مقبره در دبیرخانه دائمی بنیاد آذر یزدی خاک می‌خورد. 

به گزارش یزدی نیوز،  «مهدی آذریزدی» در سال 1301 در خرمشاه که آن زمان در حومه یزد قرار داشت، متولد شد. وی در سال 1336 با توجه به زمینه مطالعات وسیع قبلی‌اش شروع به نوشتن داستان‌های گوناگونی برای کودکان کرد.
آذر یزدی در این زمینه، 5 کتاب در قالب مجموعه «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» و 5 کتاب کوچک‎‎تر در قالب مجموعه «قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن» منتشر کرد.
این نویسنده یزدی ادبیات کودک همچنین ترجمه‌ای به نام «گربه ناقلا» و حکایت منظومی به نام «شعر قند و عسل» و همچنین 2 کتاب آموزشی به نام‎‎های «خودآموز عکاسی» و «خودآموز شطرنج» منتشر کرد.
او  که به پدر ادبیات کودک و نوجوان ایران شهرت یافته است، در سال 1379 به دلیل نگارش قصه‌ای از قرآن برای نوجوانان، به عنوان «خادم‌القرآن» انتخاب شد. کسب جایزه یونسکو و انتخاب 3 کتاب او از سوی شورای کتاب کودک، به‌ عنوان کتاب برگزیده سال، از دیگر افتخارات این نویسنده فقید است.
این نویسنده پیشکسوت در ۱۸ تیرماه ۱۳۸۸ به علت عفونت ریه و كهولت سن در سن ۸۷ سالگی در بیمارستان آتیه تهران درگذشت و در حسینیه‌ خرمشاه یزد، در نزدیکی محل زندگی‌اش به خاک سپرده شد اما به دلیل موقعیت خاص این آرامگاه موضوع بازسازی و ایجاد مقبره یادبود برای این فرهیخته فرهنگی،‌تاکنون به تأخیر افتاده است.

یزد؛ نه سنتی نه مدرن
مدیر دبیرخانه دائمی بنیاد آذر یزدی درباره این بلاتکلیفی و تاخیر می‏‏گوید: این بلاتکلیفی همانند یک گره کور نیست چرا که گره کور را به هر ترتیبی یا تدبیر و کمک می‎‎توان باز کرد، اما متاسفانه گره بلاتکلیفی بازشدنی نیست.
«اسدالله شکرانه» با تاکید بر این‌که یزدی است و یزد را دوست دارد، اضافه می‎کند: بعد از مو سفید کردن در این شهر، تصورم این است که یزد اصولا شهر بلاتکلیفی‎‎هاست.
وی به اضافه شدن عناوین جنبی در مناسبت‎‎های مختلف به این شهر که نه سنتی و نه مدرن است اشاره و تصریح می‏‏‎کند: اصولا یزد یک شهر میانه است و این باعث شده در این شهر شاهد «بشود و نشود » یا «باشد و نباشد»های بسیار باشیم.


 

ادامه مطلب |  
 

بخارا ۱۰۳ منتشر شد

یکصد و سومین شماره مجله بخارا با آثاری از محمدرضا شفیعی کدکنی، محمدرضا باطنی، ژاله آموزگار، داریوش شایگان، محمود دولت آبادی، کامران فانی، محمود امیدسالار، مسعود میرشاهی و ... منتشر شد و در دسترس علاقمندان قرار دارد

انتشار یادنامه ای برای سید محمدعلی جمال زاده از ویژگیهای این شماره مجله بخارا است. با هم مروری داریم بر فهرست مطالب شماره 

 


       عبدالعظیم پویا مدیر عامل بنیاد میبدی در گفتگو با خبرنگار ما گفت ؛ در راستای پاسداشت مقام علمی دانشوران بزرگ استان یزد توسط این بنیادسلسله تاکنون برنامه های فرهنگی در خور توجه ای صورت گرفته و بزرگان چون آذر یزدی، ایرج افشار و اسلامی ندوشن و... مورد معرفی و تجلیل  قرار گرفته اند  و اکنون جهت  معرفی و تجلیل از بیش از نیم قرن تلاش علمی- فرهنگی استاد دکتر اصغر دادبه یزدی  که در حال حاضر یکی از برجسته ترین دانشمندان عرصه فلسفه و کلام و ادبیات عرفانی است توسط بنیاد فرهنگی میبدی به کمک جمعی از اهالی فرهنگ و ادب استان یزد و با همیاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در 18 اسفند سال جاری مراسم نکو داشتی در یزد برگزار می شود .

ادامه مطلب |  
ملزومات کسب برند جهانی شهر پایتخت کتاب چیست؟
 
 
 

شهر یزد این روزها برای کسب عناوین مختلفی همچون شهر نمونه گردشگری اسلامی، شهر خلاق و به‌تازگی «شهر پایتخت کتاب» وارد گود شده است که البته در همگی این موضوعات نیز حرف‏‏هایی برای گفتن دارد، چرا که شهر یزد پیشینه فرهنگی و معنوی غنی دارد. 


به گزارش یزدی نیوز،به همین منظور نیز نشست همفکری فعالان فرهنگی حوزه کتاب و کتابخوانی با موضوع «یزد، پایتخت کتاب ایران» با حضور فعالان حوزه فرهنگ در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برگزار شد.
صاحبان و کارشناسان مسائل فرهنگی استان در این نشست گردهم آمدند تا با طرح ایده‏‏های خود، شرایط انتخاب یزد به عنوان شهر پایتخت کتاب که برند شاخصی از سوی سازمان یونسکو است و هنوز هیچ شهری از کشورمان موفق به دریافت آن نشده است، را ارائه کنند.
از جمله طرح‏‏های پیشنهادی صاحب‎‎نظران فرهنگی در این نشست، برگزاری نمایشگاه‎‎های کتاب در بافت تاریخی یزد، ترویج گپ و گفت‎‎و‎‎گوهای خانوادگی در حوزه کتاب و طرح یزد به عنوان «شهر دوست‏دار کتاب»بود.

یزد، شایسته کسب برند شهر پایتخت کتاب
یکی از پژوهشگران یزدی گفت که شهر یزد به دلیل غنای فرهنگی و تاریخی، توانایی نامزد شدن به عنوان شهر پایتخت کتاب را دارد، چرا که جایگاه یزد از بعد نسخ خطی در رتبه چهارم کشور است.
«حسین مسرت» ادامه داد: در قرون هفتم و هشتم هجری قمری حدود ۵۰ مدرسه دینی علمی و کتابخانه در یزد وجود داشته که نشانه پیشینه علم و فرهنگ در این دیار است.
وی همچنین اظهار کرد: حتی به دنبال حمله مغولان به کشورمان، دانشمندان زیادی به این شهر پناه آوردند و از این رو این دیار به دارالعلم لقب گرفته است.
مسرت از دیگر شاخص‌های یزد در این زمنیه به کتابخانه وزیری یزد با ۲۲۰ هزار جلد کتاب چاپی و ۴۶۰۰ جلد کتاب خطی و کتابخانه دستمالچی با ۲۲۰ هزار جلد کتاب چاپی و ۲۰۰ جلد کتاب خطی اشاره کرد.
وی ادامه داد: درخشش دانش‎‎آموزان استان در کسب رتبه اول پذیرش در کنکور سراسری در ۲۱ سال متوالی نیز نشان از دانش، هوش و نبوغ جوانان این دیار دارد و همه این ظرفیت‎ها، موید شایستگی یزد برای کسب برند شهر پایتخت کتاب است.

ادامه مطلب |  

 

حسین مسرّت

خوش تر آن باشد که سرّ دلبران

گفته آید در حدیث دیگران

      نزدیک به بیست سال از زمانی که استاد فرّخ امیر فریار در کوپۀ قطاری که شرکت کنندگان در مجمع بزرگداشت عطار نیشابوری را از تهران به سوی نیشابور می برد می گذرد؛ آن روز استاد فریار با همان سادگی و صداقتی که امروزه هم دارد، در جمع پنج نفری اعضای کوپه گفت:  با همکاری دوستان همراه و همفکر ، نشریه ای را در باب نقد کتاب و کتابشناسی  و حوزه های وابسته  بنیان گذاشته است. او که خود از سالیان دور در نقد و معرّفی کتاب دستی داشت و آثارش را با امضای ف.ا.فریار می نوشت و نامور بود ، از امید و آرزوهایش برای برپایی چنین نشریه ای گفت و بعد با همان صمیمّیت کتابداران راستین و دلسوز، نشانی همۀ ما را گرفت که نشریه را برایمان بفرستد.این جانب که بارها چنین تجربه هایی را آموخته و در راستی چنین قول هایی شک کرده بود، این بار هم به همان نگاه به او نگریست ، بویژه آنکه در آن جمع از همه جوانتر بودم و با اینکه  استاد فریار آثار مرا در مجلّۀ آینده و چند جای دیگر خوانده بود و تا خود را معرّفی کردم ، با حافظۀ قوی که داشت مرا شناخت ،امّا باز مردّد بودم.

ادامه مطلب |  
نكوداشت استاد غلامحسين اميرخاني، پدر خوشنويسي معاصر ايران
 
 

سرويس فرهنگي،‌ هنري: مراسم بزرگداشت استاد غلامحسين اميرخاني عضو پيوسته فرهنگستان هنر و پدر خوشنويسي معاصر ايران، ديشب در انجمن آثار و مفاخر فرهنگي برگزار شد. 

به گزارش خبرنگار ما،‌ دكتر مهدي محقق رئيس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي در اين مراسم گفت: موضوع خط از قديم‌الايام مسأله مهمي بوده است.

از گذشته خط هخامنشيان و خط كتاب مقدس و اوستا در زمان ساسانيان كه خط پهلوي بود وجود داشت و بعد از آن دگرگوني ايجاد شد و خط كوفي پديد آمد و پس از آن خط عربي كه اين انتقال باعث رفع نواقص بسياري در خط پهلوي شد.

زبان فارسي، خط نبود، بلكه هنر بود. خطوط مختلفي از يكديگر منشعب شدند و هنرمندي در اين مسير متبلور شد. ما اين هنر را بايد گرامي بداريم چرا كه از حرف‌شناسي خارج و به هنر تبديل شد و حتي براي برخي از فقها به عنوان يك تفريح دانسته شد چنانكه سنايي حكيم فرمود، به هنگام تفريح به ثلث و نسخ و رقاع مي‌پرداختم. اين تبلور خوشنويسي، تاكنون ادامه يافته و به استاد اميرخاني به عنوان بقيه‌الماضين و سلف‌الباقين رسيده و ما مفتخر هستيم كه عشري از اعشار ايشان را بازگو مي‌كنيم.

سپس دكتر محمد سلحشور استاد خوشنويسي گفت: اين استاد، بعد از انقلاب در شوراي عالي با راي اكثريت انتخاب شد. يك روز نشد كه ايشان ديرتر از ساعت 8 به سر كار بيايد. همه بچه‌ها انضباط را از او ياد گرفتند. روي گشاده ايشان در مديريت بود كه باعث شكوفايي هر چه بيشتر اين انجمن شد.

امروز بايد گفت اگر چه در گذشته از بين بانوان معدود خوشنويساني داشتيم ولي امروز به مدد مديريت ايشان 1200 خوشنويس زن ممتاز تربيت كرده‌ايم كه اغلب با واسطه ‌يا بي‌واسطه شاگرد ايشان بوده‌اند.

بنابراين گزارش دكتر اسلامي ندوشن در اين محفل گفت؛ ارتباط من با ايشان به اين علت است كه دو كتاب من را به طرز بسيار زيبايي خوشنويسي كرده‌اند. سابقه دوستي من با ايشان به 25 سال پيش بر مي‌گردد. در سال 68 سالي كه بخش فرهنگي سازمان يونسكو آن را سال فردوسي اعلام كرد، رساله‌اي را انتظار داشتيم از شاهنامه فردوسي كه اين مهم را ايشان پس از 6 ماه با عنوان «سرو سايه فكن» خوشنويسي كردند. من خوشحال بودم كه دو كتابم به بهترين نحو به چاپ رسيده است. ديگر علت ارتباط ما، علاقه من به خوشنويسي است كه كلام را به زيبايي خط آراسته مي‌كند. شايد در بين خطوط رايج در جهان بيش از دو سه زبان نيستند كه در آن‌ها خط به عنوان هنر انگاشته مي‌شود. يكي شايد زبان چيني‌ها بود كه خوشنويسي هم داشت. خط براي اداي مطلب است كه ولي زيبايي با خوشنويسي صد چندان مي‌شود.

ارتباط كلمه و خوشنويسي و خصوصيات انساني آنگونه است كه اين كلمات از اعضاي بدن انسان به صورت زيبا شناختي مقتبس شده است. اينكه دال دهان باشد و زلف بيانگر زلف باشد و اينگونه است كه زيبايي انسان به خط وارد مي‌شود.

ادامه مطلب |  
بازار کتاب در هفته‌ گذشته و با دورخیز کتابفروشی‌ها برای دریافت چاپ‌های جدید کتاب‌های محبوب و انتظار برای دریافت کتاب‌های جدید و نوبرانه روزهای گرمی را پشت سر گذاشت. چاپ كتاب جدید احمد شاملو با عنوان «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» در روزهای اخیر بازار را تحت‌تاثیر قرار داده است و در بیشتر كتابفروشی‌های پایتخت جزو پرفروش‌ها بوده است. شاید انتشار چاپ دوم این کتاب را باید یكی از مهم‌ترین رویدادهای هفته گذشته دانست. 
در این میان کتاب «بی‌شعوری» با انتشار چاپ بیستم و استمرار درخواست علاقه‌مندان همچنان یکی از محبوب‌ترین کتاب‌های بازار باقی مانده است. داستان «ته خیار» نوشته هوشنگ مرادی‌کرمانی هم از آن كتاب‌های پرطرفداری است كه در بیشتر كتابفروشی‌ها جزو صدرنشینان فروش به‌شمار می‌آید. در این گزارش روایت چند كتابفروشی معتبر پایتخت از پرفروش‌هایشان را به نقل از «ایلنا» منتشر كرده‌ایم.
کتابفروشی نشر چشمه: «تسوکورو تازاکی بی‌رنگ و سال‌های زیارتش» به‌عنوان تازه‌ترین اثر هاروکی موراکامی در صدر فهرست پرفروش‌ها‌ی این فروشگاه قرار دارد، طوری که حتی «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ»، «بیشعوری» و «ته خیار» را به رتبه‌های بعدی جدول فرستاده است. «شاگرد قصاب» پاتریک مک‌کیب هم که به تازگی با ترجمه پیمان خاکسار توسط نشر چشمه منتشر شده رتبه دوم را در میزان استقبال در این کتابفروشی داشته است. «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ»، «بیشعوری» و «ته خیار» هم به ترتیب در رتبه‌های سه تا پنج این جدول جای گرفته‌اند.
کتابفروشی نشر ثالث: «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» در این کتابفروشی‌ هم جزو پنج کتاب اول مورد استقبال واقع شده است. البته‌ رتبه اول جدول در اختیار «کتاب کوچک معصومیت و امید» نوشته سیدعلی صالحی است. رمان «مردی با کبوتر» رومن گاری و «نظام اشیا» ژان بودریار هم به ترتیب دومین و سومین کتاب پرفروش کتابفروشی نشر ثالث هستند. «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» اینجا هم در لیست پرفروش‌ها دیده می‌‌شود و در جایگاه چهارم جدول پرمخاطب‌ها ایستاده است. در جایگاه پنجم هم «ظهور ژاپن مدرن» نوشته ویلیام جی. بیزلی قرار دارد.
کتابفروشی نشر افق: دو کتاب «من او» و «ارمیا»ی رضا امیرخانی در صدر کتاب‌های پرفروش کتابفروشی نشر افق ایستاده‌اند. پس از این دو کتاب داستان «منگی» اصغر نوری قرار دارد. «به انتخاب مترجم» که مجموعه‌ای است از داستان‌های نویسندگان انگلیسی زبان با انتخاب و ترجمه احمد اخوت و «ماجرای عجیب سگی در شب» مارک هادون هم در جایگاه چهارم و پنجم این فهرست قرار دارند.
کتابفروشی نشر بیدگل: «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» در این فروشگاه هم جزو کتاب‌های محبوب است و رتبه اول پرفروش‌های نشر بیدگل را به خود اختصاص داده است. «سیاست ادبیات: تزهایی درباره‌ نوشتار» به قلم فرید قدمی و «از سینما تِک پاریس تا کانونِ فیلمِ تِهران» فرخ غفاری و پرویز جاهد هم دومین و سومین کتاب پرمخاطب این فروشگاه هستند. «ته خیار» اینجا هم در لیست پرفروش‌ها دیده می‌شود و در رتبه چهارم قرار دارد. پنجمین کتاب پرفروش کتابفروشی نشر بیدگل در این هفته «کتاب اعتیاد» نوشته شهریار وقفی‌پور است. شهرکتاب الف: رمان «اولیس جویس» هری بلامایزر با ترجمه منوچهر بدیعی پرفروش‌ترین کتاب شهرکتاب الف بوده و «ته‌ خیار» و «بی‌شعوری» در پشت سر آن قرار دارند. همچنین«ریحانه دختر نرگس» نوشته جواد ماه‌زاده چهارمین و تازه‌ترین اثر از سری «تجربه هنر و زندگی» نشر گمان به نام «دروغ، اراده آزاد» پنجمین رتبه فروش در این شهرکتاب را به خود اختصاص داده‌اند.
کتابفروشی نشر رود: «اولیس جویس» در این کتابفروشی‌ هم با اقبال خوبی مواجه شده و رتبه اول را در فروش دارد. بعد از آن «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» و «زندگی در شب» نوشته دنیس لیهان در جایگاه دوم و سوم ایستاده‌اند. نام گلی امامی هم با کتاب «برخورد کوتاه یا دشمن» در لیست پرفروش‌های کتابفروشی نشر رود به چشم می‌خورد و باز هم «ته خیار» به‌عنوان یک کتاب پر مخاطب خودش را معرفی کرده است. شهرکتاب تهرانپارس: لیست پرفروش‌ها اینجا کمی متفاوت است و ظاهرا «عقاید یک دلقک» هاینریش بل با ترجمه محمد اسماعیل‌زاده همچنان در این فروشگاه مشتری‌های زیادی دارد. «شفای زندگی» گیتی خوشدل دومین کتابی است که این هفته در شهرکتاب تهرانپارس فروش خوبی داشته است. دو رمان عامه‌پسند «طلایه» نوشته نگاه عدل‌پرور و «بانی عشق» مریم اولیایی هم در رتبه‌های سوم و چهارم قرار دارند. البته کتاب‌های فاخر هم از قافله پرفروش‌های این فروشگاه جا نمانده‌اند و «بار هستی» میلان کوندرا با ترجمه پرویز همایون‌پور در جایگاه پنجم کتاب‌های پرفروش شهرکتاب تهرانپارس ایستاده است.

 
 

سر آغاز عکّاسی در قزوین

سرآغاز عکّاسی در قزوین : مهدی نور محمّدی، قزوین : سایه گستر ، 1390 ، وزیری ،328ص ، مصوّر.

      مهدی نور محمّدی با چاپ چند کتابی که تاکنون در بارۀ تاریخ ، فرهنگ ، ادب و بزرگان قزوین انجام داده است ، می رود تا به یک قزوین شناسی ناب در پژوهش های معاصر ایران تبدیل گردد . تمرکز روی یک منطقه ، مزایایی دارد که دستاورد آن ،شناخت کامل منابع و مآخذ در بارۀ آن منطقۀ خاص و پیدایی بایستگی های پژوهش های انجام ناشده است . اگر هر ولایت و شهر ایران چنین پژ وهشگرانی داشت ( چنانکه سال ها زنده یاد ایرج افشار به پرورش چنین انسان هایی در ولایات می پرداخت)، می توان امید وار بود که در آینده ، منابع محلّی برای تدوین تاریخ عمومی در هر رشته فراهم شده است . چنانکه مثلأ اگر تاریخ عکّاسی تک تک شهر های ایران تدوین گردد ، راه را برای تدوین تاریخ عکّاسی ایران هموار خواهد کرد.

     کتاب نورمحمدی از این دست است . وی نه تنها تاریخ عکّاسی در  قزوین  را بررسی کرده است ، بلکه کتاب خود را به کتابی تاریخی تبد یل کرده است که هم برای شناخت رجال و آثار تاریخی سودمند بوده و هم برای تدوین تاریخ قزوین منبعی قابل اعتنا واتکاست.

       کتاب نامبره  در چهار فصل : پیشینۀ عکّاسی در قزوین ، عکّاسان پیشگام قزوین ، بناهای تاریخ و رجال قزوین سامان یافته و در آغاز دو یاداشت از زنده یادان ایرج افشار و محمّد رسول دریاگشت دارد.

 

دكتر نسرين شايگان

      در سالهايي که دکتر محمد علي اسلامي ندوشن در دانشکده ادبيات دانشگاه تهران دروس «نقد ادبي» و «ادبيات تطبيقي» را تدريس مي‌کرد، کلاسهايش با استقبال کم‌نظير دانشجويان برگزار مي‌شد. حال و هواي کلاسهاي او را دانشجويانش براي ما تعريف مي‌کردند. در آن دوران به‌رغم فضاي حاکم بر محافل روشنفکري، زاويه نگاه او با سايرين تفاوتهايي داشت که نسل امروز از آن مطلع نيست. آن زمان گرايشهاي مختلفي در محافل ادبي و روشنفکري وجود داشت. مطالعه در بين دانشجويان يک علاقه عمومي بود. ساعات زيادي از وقت دانشجويان صرف مطالعه آثار مختلف مي‌شد. کتابها دست به دست مي‌شد. بعضي عنوانها و اسامي بيشتر طرفدار داشتند، بعضي کمتر

       اما مقالات و کتابهاي دکتر اسلامي ندوشن هميشه مورد توجه بود. به خصوص که نثر و قلم روان او کشش خاصي ايجاد مي‌کرد. اينک از آن زمان بيش از چهل سال مي‌گذرد و کتابي با عنوان «در آئينه روزها» به همت جمعي از نويسندگان تهراني و يزدي به زيور طبع آراسته شده است. کتاب شامل مقالات و مصاحبه‌هايي است که به مناسبت بزرگداشت او در زادگاهش چاپ شده. باعث دلگرمي است که مجدداً در کتابي وزين به آثار و افکار او پرداخته‌اند. قبلاً هم جمعي از نويسندگان چنين اقدام باشکوهي انجام داده بودند که گوياي اهميت جايگاه فرهنگي او در جامعه ماست.

ادامه مطلب |  

نوشته : حسین مسرت

باقر خان سعد السّلطنه ، حاکم قزوین در عصر ناصری: مهدی نورمحمّدی ، تهران : سخن ، 1393، وزیری ، 290 ص.

      باقرخان سعدالسّلطنه علی‌رغم بی سوادی بواسطۀ وابستگی که به ابراهیم امین السّلطان  و پسرش علی اصغرخان اتابک داشت ، یکی از بزرگان دربار ناصرالدین‌شاه قاجار بود که مسئولیت های مهمّی را در دورۀ او برعهده داشت. وی از سال 1296 تا 1314 قمری به تناوب  مشاغل مهمّی را در شهر قزوین عهده دار بود و همین امر نورمحمّدی پژوهشگر و قزوین شناس را برآن داشت تا در قالب نگارش زندگی نامه سعدّالسلطنه و واکاوی در زندگی و آثار او بویژه بخشی که مربوط به شهر قزوین می شود، گوشه‌ها وزوایای مهمّی از تاریخ این کهن شهر را بازگوید .چنانکه پیش می‌رود نورمحمّدی تا چند صباح دیگر یک باستانی پاریزی در تاریخ قزوین می شود، زیرا که در این چند ساله کتاب‌های گوناگون و با موضوعات گونه‌گونی را در بارۀ قزوین پژوهش و گردآوری کرده است.

      کتاب نامبرده به غیر از پژوهش‌های ژرف و ریزبینانه در آثار و بناهای تاریخی بنیان شده توسّط سعد السّلطنه و نقش او در رخدادهای تاریخی قزوین، حاوی شمار زیادی اسناد و عکس‌های گویایی است که کتاب را بیش از پیش خواندنی کرده است.

 

از اول دی ماه تاکنون تقریبا هفته ای پنح مطلب در کاریز درج شده است.

از اول بهمن تقریبا هرروز کاریز یزد صاحب مطلب خواهد بود

 

نوشته : حسین مسرّت

تئاتر و سینما در قزوین: مهدی نورمحمّدی ، قزوین : سایه گستر ، 1390 ، وزیری 336ص، مصوّر.

        اگربگوییم نخستین کتاب در زمینۀ سینما در شهرستان است، سخنی به گزافه نگفته ایم، زیرا که مثلأ در زمینۀ تاریخ سینمای ایران، تعداد کتاب های آن به شمار انگشتان یک دست هم نمی رسد. چند کتاب از جمال امید ومسعود مهرابی وعبدالحمید شعاعی ،همۀ دارایی تاریخ سینمای ایران است، امّا در زمینه تاریخ تئاتر شهرستانها  وضع بهتر است ،زیرا تاکنون هفت عنوان کتاب چاپ شده است:«تاریخ تئاتر اصفهان»، نوشتۀ ناصر کوشان( نشر آتروپات، 1379)« تاریخچۀ تئاتراصفهان» ،نوشتۀ بدر السّادات عیوقی( نشر عیوقی،1386)، چهار کتاب در زمینۀ تاریخ تئاتر گیلان، نوشته آقایان: علی حاج علی عسکری (؟) ، علی رضا پارسی(نشر دهسرا، 1387) فرامرز طالبی ( نشر ایلیا ، 1388)  و رضا میر معنوی( دهسرا ،1388) دیگر« تاریخچۀ تئاتر آذر بایجان» نوشتۀ صمد سرداری نیا ( آذربایجان ،1357) و یک کتاب دست نویس به نام « تئاتر در یزد »نوشتۀ علی اکبر شریعتی که قرار است در سال جاری« اندیشمندان یزد» چاپ کند.

گردآوری تاریخ تئاتر و سینما در هر شهر ، بی گزاف یکی از دشوار ترین پژوهش هاست .منابع مکتوب که اصلأ وجود ندارد ،به ناچار باید ته زیر زمین ها و خاکروبه ها دنبال اعلامیّه و اطّلاعیّه گشت و در کوچه پس کوچه ها سراغ پیران صحنۀ نمایش و آپاراتچی سینماها رفت واز حافظه اشان کمک گرفت و یا احتمالأ در آلبوم عکس های قدیمی رنگ و رو رفته گشت ؛یعنی همان کار طاقت فرسایی که نور محمّدی کرده است. که کاری است کارستان .وی کتاب را در شش فصل به ترتیب زیر سامان داده است:

نمایش در عصر صفوی ، تئاتر در دورۀ قاجار،تئاتر جدید، متن نمایش قدیمی ، نقش آفرینان و سینما در قزوین.

وبی گمان اگر اوبه چنین کاری دست نمی زد، بسیاری از آگاهی ها به زیر خاک می رفت و اسناد کاغذی وعکس ها هم به فراموشخانۀ تاریخ سپرده می شد.

این چهاردهمین کتاب نور محمّدی در زمینۀ تاریخ وفرهنگ قزوین است وبی گمان باید چشم براه آثار دیگری از او دربارۀ مینودر قزوین بود.

 
  • · شـازدة حمّام: محمّد حسـین پاپلی یزدی، مشهد: پاپلی و گوتنبــــرگ، با همکاری بنیــــــاد فرهنگی مهندسی حمید گرامی، وزیری، 512 ص، جلد سوم/ (ج اوّل و دوم، چاپ دهم).

   این دفتر در بر دارندة یادبودهای زندگی نویسنده از سال 1346 تا 1353 ش از مهاجرت به مشهد و تحصیل در آن دیار است.

 

  • شــــال سبز: مهدی قانعی، تبریز: یاس نبی، وزیــــری، 400 ص.

   زندگی نامة شهدای سادات بافق.

 

  • · شب­های بی­مهتاب: اشرف السّادات (محبوبه) حسن پور، یزد: اندیشمندان یزد، رقعی، 146 ص.

   مجموعة اشعار سنّتی و نو به همراه اشـــعاری در سوک علیرضــــا لشکری، قهرمان جود جوانان ایـــــــران و فرزند سراینده.

 

  • · شخصیّت در ادبیّات کودک و نوجوان: آسیة ذبیح نیا عمران و منوچهر اکبری، یزد: هومان، وزیری، 306 ص.

   در پنج فصل به ادبیّــــــات، قصّه، داســــتان، تعریف انواع شخصیّت در ادبیّات و بررسی شخصیّت کودک و نوجوان پرداخته است.

 

  • شرح پریشانی: گزیده و نگاهی اجمالی به مثنوی های وحشی بافقی: یوسف علی میر شکّاک، تهران: امیر کبیر، جیبی، رقعی، 136 ص.

  از سلسلة کتاب های گزیده داستان های منظوم فارسی است.

 

  • · شرح پریشــــانی: غلامرضا محمّدی، قم : ائمّه، خشتی، 60 ص، مصوّر رنگی.

نگاهی گذرا به زندگی و آثار کمال الدّین وحشی بافقی.

 

  • شرح و تحلیل دیوان حسین مضطر زاده: حسین مطهّری، پایان نامة کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی یزد، استاد راهنما: سید حسین شهاب رضوی، رحلی، 230 ص.

  مضطر زاده از شعرای عصر قاجار و پهلوی اوّل در یزد است. سه بخش دوم دیوان موضوع کار بوده است.

 

  • · شرح و تحلیل دیوان حسین مضطرزاده: فرهاد مزیدی، پایان نامة کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی یزد، استاد راهنما: هادی حیدرنیا، رحلی، 191 ص.

  سه بخش نخست دیوان مضطرزاده موضوع کار بوده است.

 

  •  
ادامه مطلب |  

 

«پوست‌نوشت‌های قرآنی یزد: بازمانده از حدود سده سوم و چهارم هجری قمری (یافت شده در یزد)»، عنوانی گویا برای کتابی نفیس است که به اهتمام رسول جعفریان و نادر مطلّبی کاشانی توسط مؤسسه «آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث» به چاپ رسیده است.


به گزارش ایبنا این کتاب تصویر رنگی 16 پوست‌نوشت به صورت پشت و رو از هفت قرآن کریم را در خود جا داده است. کاغذ آن گلاسه مرغوب و در ابعاد 30 × 30 است. در صفحه اول از معرفی هر پوست‌نوشت، ابتدا تصویر رنگی آن پیش از مرمت به چشم می‌خورد. سپس با دقت‌ نظر گردآورنده، برای آن‌که خوانندگان اطلاعاتی جامع و کلی از کتاب به دست آورند، آیه‌های روی هرپوست‌نوشته، میانگین ضخامت پوست، سویه پوست، اندازه نوشته و تعداد سطرها به زبان‌های فارسی و انگلیسی دیده می‌شود. روبه‌روی این اطلاعات نیز همه آیات مندرج روی پوست‌نوشته درج شده است. در صفحه دوم هم تصویری بزرگتر از پوست‌نوشت وجود دارد.

 

اگرچه این کتاب، تخصصی و نفیس است اما هنگام مطالعه و تورق آن، خواننده با ابهام‌ها و سؤال‌هایی که جای توضیح آن‌ها در اثر خالی است مواجه می‌شود. بر همین اساس به گفت‌وگو با نادر مطلّبی کاشانی نشستیم.

این محقق که پوست‌نوشته‌ها را مورد بررسی قرار داده است، درباره این که چرا تاریخچه به‌دست‌آوردن پوست‌نوشت‌ها و اطلاعاتی کامل از آن‌ها در کتاب نیامده است، گفت: کتاب حالت کاتالوگ دارد؛ چیزی که بیشتر در فرنگ مرسوم است. از این رو توضیحات اضافی را در کتاب نیاورده‌ایم. قرار بود همراه کتاب، مجموعه مقاله‌هایی درباره آن‌ها منتشر شود که به دلیل آماده نبودن برخی مقاله‌ها، این کار به بعد موکول شد. این نوشتارها ارزش این مجموعه را به لحاظ علمی، خط‌شناسی، تزیینات، مرمت و آفت‌زدایی و جنس پوست‌نوشته‌ها  ــ که مرکز تحقیقات ژنتیک در مورد آن تحقیق کرده است ــ نشان خواهد داد. امیدواریم در سلسله نشست‌هایی که به یاد مرحوم ایرج افشار در سال آینده برگزار می‌شود، در اوایل سال آینده این نشست برگزار و این مجموعه منتشر شود.

به گفته کاشانی، در سال‌های اخیر تعداد پوست‌نوشته‌های جعلی و قلابی بسیاری نوشته شده است اما این سندها، اصالت دارند.
 
این نسخه‌شناس با اشاره به سابقه دیرینِ یکی از روش‌های نگهداری پوست‌نوشت و اوراقی که کلام قرآن روی آن‌ها نوشته می‌شده است، توضیح داد: در گذشته و تا سال‌ها پیش، اوراق قرآنی، کتاب مقدس، اوراق ادعیه و ... را داخل آب روان می‌ریختند یا آن‌ها را در سوراخی جای می‌دادند. این یک سنت بود. همچنین پشت مساجد جامع، اتاقکی می‌ساختند و مردم این کاغذها را آن‌جا می‌گذاشتند تا زیر دست‌ و پا نباشد و به آن‌ها هتک حرمت نشود. در مجموعه‌ای که به من دادند، یک گونی پُر از کاغذهای مختلف بود. در هنگام بررسی محتویات آن گونی، این پوست‌‌نوشت‌ها را دیدم.

ادامه مطلب |  

یززد؛شهر دوستدار کتاب می شود

 

ننشست همفکری فعالان فرهنگی حوزه کتاب و کتابخوانی با موضوع "یزد،پایتخت کتاب ایران"در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد برگزار شد. 

به گزارش یزدی نیوز،اسدالله شکرانه مدیر فرهنگسرای آذر یزدی با اشاره به اینکه یزد شهر فرهنگی و تاریخی در کشور محسوب می شود،اظهارداشت:این استان از صاحبان برجسته فکری ومشاهیر ارزشمندی بهره می برده که باید بیش از این به آنها توجه کرد.

وی گفت:بعد از ظهور اسلام تعاملات فرهنگی خاصی در این استان رواج داشته است که قابل تامل برای همه فعالان حوزه فرهنگی و پژوهشگران است.

وی مفاخر اندیشمندی همچون؛ایرج افشار،مهدی آذر یزدی و اسلامی ندوشن را از برجسته ترین فعالان یزدی حوزه کتاب نام برد و پیشنهاد داد که با همگاری میراث فرهنگی و دیگر نهاد های اجرایی موزه کتاب در یزد تاسیس شود.

وی برگزاری برخی نمایشگاههای کتاب در بافت تاریخی یزدو ترویج گپ و گفتگوهای خانوادگی در حوزه کتاب را برای ترویج فرهنگ کتاب در میان جامعه یزدی موثر دانست و در عین حال گفت که برنامه ریزان فرهنگی نیز باید توجه بیشتری به بافت سنتی و مدرن شهری داشته باشند.

این نویسنده همچنین خواهان توجه و مشارکت جدی مدیریت شهری در اجرای برنامه های فرهنگی شد و گفت:نگاه استانی باید باتوجه پیشینه و دیرینه فرهنگی استان تغییر یابد.

رقیه دوست فاطمی ها شاعر و فعال حوزه فرهنگی هم در این نشست پیشنهاد داد که یزد بعنوان شهر دوستدار کتاب در کشور معرفی شود.

وی که حائزرتبه های بین المللی در جشنواره های قصه گویی است،تصریح کرد:استان یزد با برند مهدی آذر یزدی که بعنوان پدر ادبیات کودک و نوجوان محسوب می شود می تواندبا برنامه ریزی موثر در حوزه کودکان بخوبی ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی را در سطح استان گستر ش دهد.

وی همچنین پیشنهاد داد که تمامی کتابخانه های استان یزد که با توجه به سرانه فیزیکی در سطح کشور سرآمد هستند ایستگاه کتابخوانی کودک با موضوع آذر یزدی را برپا نمایند.

 

ادامه مطلب |  

حسین مسرّت

 

به مانند 15 سال گذشته، تازه­ های نشر و پژوهش استان یزد در سه زمینۀ "نشر یزد"، "دربارۀ یزد" و "نویسندگان شاخص یزدی در حوزه علوم انسانی" به خوانندگان معرّفی می­شوند. باید گفت دشواری­های تهیّه و ساماندهی این گفتار تنها با عشق و علاقه است که این گفتار سامان می­یابد وگرنه برخی از ناشران یزدی با نگارنده همکاری ندارند و حتّی جالب است با اینکه برخلاف عرف رایج معرّفی کتاب، نگارنده ناچار به خرید کتاب­های ناشران یزدی برای معرّفی می­شود، باز برخی ناشران، حتّی به این امر هم راضی نیستند، امّا در سوی دیگر بسیاری از ناشران همکاری خوبی با نگارنده دارند و به رایگان کتابشان را در اختیار می­گذارند که هماره نامشان آمده است و جای دارد که در اینجا هم یادی از آنان بشود: امیر سیدعلی زاده، اندیشمندان یزد، علم نوین، توز و قلم، آبگینه کویر، کودکان، یزدا، آرتاکاوا، طلوع فردا، پاپلی، شاهنده، معاونت برنامه­ریزی استانداری یزد و لالة کویر.

نگارنده علیرغم عدم همکاری دانشگاه یزد و دانشگاه آزاد اسلامی یزد که کماکان از سال 1388 تاکنون کتاب­های خود را به نگارنده نمی­دهند، برای تکمیل کتابشناسی یزد، اطّلاعات نشر آن مؤسسات را از کتابفروشی­ها و پایگاه­های کتاب به دست آورده است؛ بنابراین بودن نام کتابهایشان در این گفتار دلیل بر همکاری آنان نیست.

این گفتار با همکاری واحد نشر ادارة کل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد و با بهره­گیری از کتابخانۀ وزیری، کتابخانۀ شخصی نگارنده، پایگاه سیمرغ آستان قدس و همکاری خوب بسیاری از نویسندگان و ناشران یزدی تهّیه و تدوین می­شود و اگر کاستی­ای دارد، بواسطة عدم­همکاری برخی ناشران، بویژه دانشگاه یزد و دانشگاه آزاد اسلامی یزد است که اهمّیتی برای آن قائل نیستند.

معرّفی کتاب­ها به دلیل فراوانی آن به ناچار بسیار کوتاه است.

 

ادامه مطلب |  

 

 
 
 
 

خانه پدر ادبیات کودکان ایران هنوز بلاتکیف است. خانه‌ای که می‌توانست تبدیل به موزه شود، اکنون روز به روز به ویرانی نزدیک‌تر می‌شود.این خانه هنوز در فهرست میراث فرهنگی ایران ثبت نشده است. 
به گزارش یزدی نیوز T خانه آذر یزدی هنوز در فهرست میراث فرهنگی ایران به ثبت نرسیده است. مالک این خانه که از قضا پسر خوانده آذر یزدی است، هیچ گونه همکاری با سازمان میراث فرهنگی انجام نداده و ملک را به قیمتی بسیار بالا برای فروش گذاشته است.
 
دوستداران آذریزدی، که با کتاب قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب خاطره‌های بسیار دارند، می‌گویند که این خانه قابلیت تبدیل شدن به گنجینه (موزه) ادبیات کودک یزد دارد، با این وجود آنچه امروز شاهد آن هستیم، ویرانی روز به روز این خانه است.
 
حسین مسرت، پژوهشگر با بیان اینکه اقدامات ثبت در فهرست آثار ملی این خانه به دلیل نبود همکاری از سوی مالک آن پیش نمی‌رود. خانه با قیمتی بسیار بالاتر از عرف معمول خانه‌های یزد به فروش گذاشته شده است. به نظر می‌رسد که پسر خوانده آذر یزدی علاقه‌ای به صیانت از این خانه و تبدیل آن به موزه ندارد.
 
شرافت، رییس سازمان میراث فرهنگی یزد هم اگر چه گفته بود که قرار است این خانه در فهرست آثار ملی ایران قرار بگیرد اما تا کنون اتفاقی در این زمینه نیافتاده است.
 
ادامه مطلب |  
 
 
 

کمتر کسی است که کودکی‌اش با قصه‌های «مهدی آذر یزدی» گره نخورده باشد. مردی که پدر ادبیات نوین ایران خوانده می‌شود. 

به گزارش یزدی نیوز،. با این حال خانه او در بافت تاریخی یزد، شرایط مناسبی ندارد و فروش این خانه در روزهای اخیر سرنوشتی نامعلومی برای آن رقم زده است.

خانه مهدی آذر یزدی، نویسنده «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» این روزها از سوی فرزندخوانده‌اش برای فروش گذاشته شده است. فروش این خانه سرنوشت نامعلومی را برای آن رقم می‌زند. از سوی دیگر وضعیت کنونی این بنا هم مطلوب نیست. با اینکه قرار بود این خانه تبدیل به موزه کودک و ادبیات شود، اکنون مورد بی‌توجهی مسئولان مربوطه قرار گرفته است.

 
این بی توجهی در حالی است که مهدی آذر یزدی، پدر ادبیات نوین کودک و یکی از برجسته‌ترین نویسندگان ایران به شمار می‌رود. او هرگز ازدواج نکرده و هیچ‌گاه به کار دولتی مشغول نشد. معروف‌ترین اثر او مجموعه «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» نام دارد. او جایزه یونسکو و نیز جایزه سلطنتی کتاب سال را پیش از انقلاب 57 دریافت کرده بود و سه کتاب او توسط شورای کتاب کودک به‌عنوان کتاب برگزیده سال انتخاب شده بودند.
 
امیر ترقی نژاد، یکی از فعالان حوزه میراث فرهنگی به chn می‌گوید:« برخی از شنیده‌ها حاکی از آن است که بعد از گذشت 5سال از فوت اذر یزدی، فرزند خوانده این نویسنده شهیر  قصد دارد خانه این نویسنده که درمحله تاریخی خرمشاه قراردارد را به فروش برساند.»
 
ترقی‌نژاد پیش از این در دولت قبلی تلاش‌ و رای‌زنی هایی را برای به ثبت رسیدن این خانه در فهرست ملی انجام داده بود.
 
مهدی آذر یزدی، پدر ادبیات نوین کودک در خانه‌اش، خانه‌ای که به زودی به فروش می‌رسد و معلوم نیست که سرنوشت آن چه خواهد شد
 
 
 

 

ادامه مطلب |  

یزد- محمّد یاسین دهقان- خبرنگار همشهری: کمرنگ شدن جایگاه کتاب در سبد خانواده چند سالی است که برای مردم و حتی مسئولان هم عادی شده است و کسی در پی دلایل این اتفاق و حتی برداشتن موانع نیست تا مطالعه دوباره جایگاه خود را در خانواده بازیابد.

 

کتاب و کتابخوانی اگرچه ابزار مناسبی برای پر کردن اوقات فراغت به صورت مفید است همچنین کتاب می‌تواند با بازیافتن جایگاه خود در بین اعضای خانواده، نگرانی والدین را از وابستگی بیش از حد فرزندان به ابزار الکترونیکی و ارتباطات مجازی نوین که بعضا مشکلاتی را برای خانواده‌ها به دنبال داشته است، بکاهد.

در گفت‌وگویی با حسین مسرّت، نویسنده، پژوهشگر  و ناشر یزدی به بررسی دلایل پایین بودن سرانه مطالعه در استان یزد و راهکارهای پیشنهادی برای بازیافتن جایگاه کتاب در خانواده‌ها پرداختیم که با هم می‌خوانیم.

از نظر شما دلایل کاهش سرانه مطالعه در بین مردم یزد چیست؟

گرانی کتاب، کمبود کتاب های روز آمد(به روز) در  کتابخانه‌ها و کتابفروشی‌ها، بی انگیزگی شهروندان برای مطالعه و پیداشدن وسایل ارتباط گروهی مجازی و پایگاه‌های اطلاع رسانی مجازی فرصت کتابخوانی را از مردم گرفته است.

ادامه مطلب |  

 

سلسلة سادات عريضي، نسب خود را به علّي بن جعفرالصادق(ع)، مي رسانند كه پدرشان امام جعفر صادق (ع) روستايي را در مدينه به نام «عُريض»[2] بدو بخشيده و وي پس از سكونت در آنجا به «علي عُريضي» شهره گشت.

نامي ترين فرد اين خاندان در ايران، ابوجعفرمحمّدبن علي بن عبيدالله بن احمدبن عليّ بن امام جعفر صادق(ع) (در گذشتة427 ق) است كه در كتاب هاي تاريخي يزد به «امام زاده جعفر(ع)» موسوم گشته و آرامگاه او سده هاست كه زيارتگاه دوستداران خاندان پيامبر (ص) در يزد بوده و گنبد و بارگاهي باشكوه دارد.

دربارة سفر ايشان به يزد، كتاب هاي تاريخ يزد، سخنان گوناگوني دارند. امّا آنچه روشن است، اينكه : گويا وي در اواخر سدة چهارم قمري از راه بغداد و براي فرار از دست فرمانروايان ضدّ شيعي آن ديار، در لباس درويشان و گمنامان راهي كوير مركزي ايران شد و در شهر يزد، در كارگاه آهنگري به كار مشغول گرديد. تا اينكه امير اوجش، حاكم يزد بر اثر رؤياي صادقه پي به وجود ايشان در يزد مي برد و بر مراتبش مي افزايد و دختر خود را به پيوند او در مي آورد. از آن زمان وي در يزد ساكن شد و فرزنداني از خود به يادگار نهاد.

دستاورد اين پيوند، سه پسر و شايد چند دختر بودند. كه بنابر نوشتة كتاب هاي تاريخي به نام هاي محمّد، عبيدالله و علي بوده اند. كه فرزنداني از اين سه تن، جزء بزرگان و مشاهير ايران و يزد هستند و برخي در اين ديار آرميده اند و از آن پس، هزاران تن از اين نسل، در اين ديار پراكنده گشته اند. (نك : شيرسليميان : 28-21)

شرح نسب اين خاندان در دو كتاب مشهور جمال الدين احمد بن عنبه (ابن عنبه) ؛ به نام هاي : الفصول الفخريّه و عمدة الطالب في انساب آل ابوطالب به قرار زير آمده است :

علّي بن جعفر العريضي كه از علماي روزگار خود بود و تا زمان امام محمّدهادي(ع) زندگي مي كرد. داراي چهار پسر به نام هاي محمّد، احمد شعراني، حسن و جعفر الاصغر بودند.فرزندان محمّد، حسن، جعفر در سرزمين هاي ديگر اسلامي پراكنده گشتند و در اين جا تنها به نسل احمد شعراني، ساكن در ايران، اشاره مي شود كه داراي فرزنداني چند به نام هاي محمّد، حسين و عبيدالله بود. از نسل حسين، فرزنداني بوجود آمد كه در ابرقو ساكن هستند. از نسل عبيدالله بن احمد مي توان به افراد زير اشاره كرد :

 

ادامه مطلب |  

حسين مسرّت

حجّت­الاسلام و المسلمين حاج سيدعلي­محمّد وزيري يزدي (يزد 1273_ يزد 1356ش) از عالمان نامور، واقف كتابخانة وزيري يزد به آستان قدس رضوي و باني و باعث و مشوّق وقف بسياري از املاك، باغات و مستغلّات در حوزة يزد و كرمان از سوي نيكوكاران به آستان قدس است.

وزيري يزدي، فرزند سيدمهدي از احفاد ميرزاسيدمرتضي وزير و از سادات عريضي يزد به سال 1273ش درشهر يزد به دنيا آمد.(وزيري،19) دروس مقدّماتي فارسي و عربي را نزد پسر دايي خود معتمدالعلماء فراگرفت.(كاظميني3،1656) و آنگاه در مدارس علميّة مصلّي، شفيعيّه و خان يزد، تحصيلات خود را زير نظر علماي طراز اوّل يزد ادامه داد و پس از فراغت از تحصيل به وعظ و خطابه روي آورد.(جلاليان،106) و بواسطة صداي رسايي كه داشت، از مشهورترين وعّاظ يزد گرديد(انتظاري، سخنراني،54) مدّت زماني هم براي تبليغ به شهرهاي اصفهان، تهران، زاهدان، شيراز، قم و مشهد سفر كرد.(دعايي،122) در سفرهايي كه به عتبات عاليات و ديگر شهرهاي ايران داشت، موفّق به كسب اجازه از آيات عظام: سيدابوالحسن اصفهاني، حاج شيخ عبدالكريم حايري يزدي(مؤسّس حوزة علميّة قم) سيدمحمود شاهرودي، سيدمحسن حكيم، حاج سيدمحمّدتقي خوانساري، حاج آقا حسين بروجردي، حاج آقا حسين قمي، سيدابوالقاسم خوئي، امام خميني(ره)، حاج سيداحمد خوانساري، حاج سيدمحمّدهادي ميلاني و حاج سيد عبدالهادي شيرازي، در امور حسبيه(وجوه شرعي) و روايي گرديد. (جلاليان،106،  دعايي،122، قريشي، سيماي فضيلت، 266-257)

در همين سفرها بود كه وزيري از بيشتر علماء و دانشمندان، مراجع نامي و واعظان شهير ايران، دستخط و عكس به يادگار گرفت و بعدها آن را در مجموعه­اي 4جلدي به نام «مجمع الجواهر» سامان داد و در گنجينة مخطوطات كتابخانة وزيري به يادگار نهاد. (انتظاري، 74-73)

ادامه مطلب |  

حسین مسرت

چکیده:

آب انبار را می‌توان یکی از مهمترین و بزرگترین سازه‌های آبی کشور دانست که ابتکار بنیان آن را از ایرانیان می‌دانند و شهر یزد دارای بیشترین شمارگان آب‌انبار در ایران است.

واژگان کلیدی: آب، آب‌انبار، بادگیر، معماری، سازه.

 

مقدمه

معماری کویری، معماری تواضع و قناعت و فروتنی است. هر خشت، هر پی و هر دیوارش حامل و حاصل اندیشۀ انسان‌هایی است که در درازنای تاریخ آموخته‌اند که چگونه و چه سان باید در این گسترۀ خاک‌آلود زندگی کنند و حال که باید زیست، چگونه و با چه ابزاری می‌توان از این «خشکانه» جای، «ترانه» ساخت.

باشندگان یزد در پس تاریخ پرفراز و نشیب خود، مردمانی سخت‌کوش و آزموده بار آمده‌اند. و اگر بدین باور رسیده‌اند که آب چون، گوهری دردانه و یک دانه است، همچون گوهر نیز از آن نگهداری می‌کنند. از برای دسترسی به هر قطرۀ آب، هزاران قطرۀ عرق بر زمین می‌ریزند.

 به‌راستی که درختان این مرز و بوم با عرق باشندگانش آبیاری می‌شود. و بدین روی جای شگفتی نخواهد بود اگر دیده شود که چگونه بر این پهن دشت ریگ‌زار که خورشید، چون تیغی برنده، توان و تاب آدمی را می برد، می‌توان آبی نوشید به خنکی آب روان شده از کوهسارهای پوشیده از برف.

به‌راستی این چه داستانی است، این چه اندیشه‌ای است که می‌داند می‌توان در این آتشدان، نیز آب خنک ساخت، می‌توان با چند دانۀ خشت و آجر و مقداری ساروج و کمی ملات همت، آب‌انباری ساخت که در تابستان خشک و تفتیدۀ کویر «سقای تشنه کامان کویر» باشد.

ادامه مطلب |  

 

 

   محمدعلی اسلامی ندوشن در نخستین نشست درس‌گفتارهای «ناصر خسرو» در شهر كتاب كه با حضور غلامحسین ابراهیمی دینانی، مهدی محبتی و علی‌اصغر محمدخانی برگزار شد گفت: ناصرخسرو در عصری كه همه دچار مكر و تملق و خودفروشی بودند باز هم به آینده امیدوار بود. ناصر خسرو شبیه به هیچ‌كس نیست. او برای خودش خط معینی تعیین كرد و تا پایان عمر در همان خط زیست و زندگی كرد.

محمدعلی اسلامی ندوشن، نویسنده و پژوهشگر ادبیات گفت: باید ناصرخسرو و آثارش را زنده نگاه داشت، چرا كه او شبیه به هیچ‌كس نیست و در ادبیات فارسی دارای اهمیت زیادی است. ناصرخسرو برای خودش خط معینی تعیین كرد و تا پایان عمر در همان خط زیست و زندگی كرد. شبیه و نظیر ناصر خسرو در هیچ جای تاریخ ادبیات ما یافت نمی‌شود، به همین دلیل ما باید آثار او را به دقت بخوانیم. نكته مهمی كه در زندگی ناصرخسرو اهمیت دارد این است كه او در 40 سالگی تغییر روش داد. همواره این پرسش مطرح می‌شود كه چرا برخی بزرگان یكباره طرز زندگی خود را تغییر می‌دهند؟

وی ادامه داد: ناصر خسرو تا پیش از 40 سالگی زندگی معمولی و متعارفی مانند همه مردم داشت. در پاسخ به این پرسش باید گفت كه ژن ایرانی بودن و تمدن ایرانی كه از دوران هخامنشیان در او وجود داشت او را به تغییر روش ترغیب كرد. فراموش نكنیم ایران تنها كشوری است كه مسلمان شد و اما عرب نشد و گذشته خود را فراموش نكرد. در واقع ایران خصوصیات و ویژگی‌های خودش را با پوششی دیگر انتقال داد. ما برای این موضوع بیش از هر شاعر دیگری مدیون فردوسی هستیم.

 

ادامه مطلب |  
روزنامۀ اطلاعات چهارشنبه 10 دي 1393- 8 ربيع الاول 1436ـ 31 دسامبر 2014ـ شماره 25055

خاندان افشار
 
نوشته :علي اكبر جعفري ندوشن 
 

 ‏خبري آمد که خسرو افشاريزدي، نيز رخ در نقاب خاک کشيده است. او فرزند دکترمحمود افشاريزدي بود وپدر بزرگش مرحوم حاج محمد صادق افشار يزدي از اخلاف مستقيم خانداني بودند که در کتاب تذکره شعراي ايران (در ذيل نام دکتر افشار)آنها را بدين سان معرفي کرده‌اند:‏
‏«... خانواده افشار از خاندان‌هاي بزرگ و مشهور اين ناحيه هستند که به گواهي تاريخ عالم آراي عباسي،چند تن از سرداران و سرکردگان آنها در دوره پادشاهي شاه طهماسب و شاه عباس بزرگ،در شهر يزد حاکم و والي بوده‌اند و محله‌اي نيز در اين شهر به افراد اين خاندان اختصاص داشته....».‏
ادامه مطلب |  

حسین مسرّت

نخستین شمارة این نشریّه به نام « مجلّۀ باران بهار» با مدیری و سر دبیری میرزا حسن شکوهی در تاریخ 19 حمل 1299 ش، در چهار صفحه به وسیلة مطبعة مدرّسی و به طریقة سنگی در یزد چاپ شده است. سر مقالة این نشریّه که در ضمن، مبیّن هدف آن نیز هست، چنین آغاز می‌گردد:

« این نامه، تنها مرامش ارائة طریق و تهیّة وسایل آبادی و ترقّی این ولایت و تنویر افکار و نشر معارف و بیدار کردن احساساتی است که در زیر پرده های مغز به واسطة خواب‌های سنگین غفلت نموده است و می‌خواهد از ریزش قطرات باران تجدّد و حریّت، سیل‌های اتّحاد و اتّفاق جاری ساخته، خانه های فساد و نفاق را منهدم و گلستان مساوات و آسایش را که دیر زمانی است از خشکسال حوادث و استبداد پژمرده است، شاداب کرده، گل‌های مهر و گیاه محبّت را در گلخانة قلوب هموطنان عزیز خود برویاند و از نفوذ و سرایت تلخه‌هایی که پیوسته مانع از رشد و نموّ آنانند، جلوگیری نماید.

ادامه مطلب |  
کاریز خوش دارد خیال کند

که رودها

تنها برای این هستند 

که به او آب رسانند

رابیندرانات تاگور

 
جایگاه ناصرخسرو در تاریخ و فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی در اولین نشست از مجموعه جلسات درسگفتارهایی درباره ناصرخسرو بررسی خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، درباره ناصرخسرو شاعر و متفکر و نویسنده‌ ایرانی قرن پنجم، چنین سوالی وجود دارد که در تفکر عقلانی و فرهنگ اسلامی چه جایگاهی دارد و نقش او در تاریخ ادبیات فارسی چگونه تصویر می‌شود؟ چه پیوندی میان دریافت‌های او با معتزلیان و متکلمان دیگر می‌توان یافت؟ فکر و شعر و زندگی ناصرخسرو چه مقدار به هم پیوسته و همانند است؟ کردار و گفتارش چه شباهت و انطباق‌هایی دارد؟

آیا ناصر خسرو همان طور که می‌اندیشیده، شعر سروده و همان‌گونه نیز زندگی و رفتار کرده است؟ ناصرخسرو و شعر او در میان مردم ایران از هنگام درگذشتش تا کنون چه مقدار رواج داشته و تاثیرگذار بوده است؟ این‌ها پرسش‌هایی هستند که قرار است در اولین جلسه درسگفتارهایی درباره ناصر خسرو به آن‌ها پاسخ داده شود.

نخستین جلسه از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ ناصرخسرو روز چهارشنبه دهم دی، از ساعت ۱۶:۳۰ به بررسی جایگاه ناصرخسرو در تاریخ و فرهنگ اسلامی اختصاص دارد که با حضور دکتر محمدعلی اسلامی‌ندوشن، دکتر غلامحسین ابراهیمی‌دینانی و دکتر مهدی محبتی در مرکز فرهنگی شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه‌ سوم برگزار می‌شود.

ورود به این برنامه برای علاقه‌مندان آزاد است.

 

 

ضعف توزیع کتاب؛ مهم‌ترین چالش‌ نویسندگان استان
نویسندگان یزدی تشکل جامع و فراگیری ندارند.

استان یزد دارای نویسندگان به‎‎نامی است که برخی از آنها چهره‎ای شناخته شده هستند، اما به نظر می‎‎آید که به دنبال بی‎‎میلی نسل جدید به مطالعه، نویسندگان نیز بازار مناسبی برای انتشارات خود نمی‎‎یابند، از این رو انگیزه قوی برای تالیف کتاب میان نویسندگان یزدی به قوت گذشته وجود ندارد. البته نویسندگان استان با مشکلات دیگری از جمله نبود سازمان صنفی مشخص، نبود ناشر توانمند و نداشتن مرکز مناسب توزیع کتاب‏‏ نیز مواجهند که آنها را بیش از پیش دلسرد کرده است. مهم‌ترین نیاز در حوزه نویسندگی در استان، تشکیل انجمنی مشخص در این زمینه است که شاید با تمرکز نویسندگان و برگزاری نشست‏‏های تخصصی، کمیت و کیفیت نویسندگی و تالیفات استان را ارتقا بخشد.

انتشار 200 عنوان کتاب از ابتدای سال
رئیس اداره امور فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌استان از انتشار 200 عنوان کتاب از ابتدای سال تا پایان آذرماه امسال از سوی نویسندگان و ناشران استان خبر داد. «سید کاظم کمالیان» با بیان این‌که آمار دقیقی از نویسندگان استان در دست نیست، گفت: البته پیش‎‎بینی می‌شود که حدود 250 نفر نویسنده در استان فعالیت داشته باشند. این مسئول، جایگاه چاپ و نشر کتاب استان را از لحاظ کمی‌ در کشور در مکان دوازدهم دانست و افزود: باید با برگزاری کارگاه‏‏ها و کلاس‌های آموزشی، جایگاه چاپ و نشر کتاب در استان را ارتقا دهیم. وی، نقد و بررسی کتاب را از اولین برنامه‌ها و اولویت‌های اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌استان برشمرد و گفت: این کار باعث می‌شود که کتاب‎‎های استان هم از لحاظ کمی و کیفی ارتقا یابند. کمالیان افزود: بر طبق تفاهم‏‏نامه‎‎ای که با معاونت فرهنگی وزارت ارشاد برای حمایت از تألیفات نویسندگان و ناشران داریم، هر ساله تعدادی از کتاب‎‎های نویسندگان استان البته با شرایطی از سوی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌استان خریداری و در استان توزیع می‌شود.

مشکل توزیع نشدن کتاب از سوی ناشران
رئیس اداره امور فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی‌ استان تاکید کرد: نویسندگان استان برای نشر کتاب باید سرعت، دقت، کیفیت و هزینه را مدنظر قرار دهند. وی گفت: با وجود این‌که باید قدم‎‎هایی از سوی متولیان برداشته شود، ایجاد ارتباط و تعامل هر چه بیشتر بین حوزه‌های چاپ و نشر نیز به‌طور قطع موجب ارتقای کمی‌ و کیفی چاپ کتاب در استان خواهد شد. وی، توزیع نشدن کتاب از سوی ناشران را از مشکلات موجود در حوزه نشر کتاب در استان خواند و افزود: اگر ناشران بهتر از گذشته عمل کنند، باعث امیدواری و رونق نویسندگی در استان خواهد بود.کمالیان همچنین از برگزاری نمایشگاه کتاب استان برای سومین سال پیاپی در دهه اول اسفند ماه امسال خبر داد و افزود: در این نمایشگاه، شاهد حضور ناشران مطرح کشوری و استان خواهیم بود.

مشکل نبود یک انتشاراتی قوی و سرمایه‏‏گذار
یکی از نویسندگان و پژوهشگران استان، هدف از نویسندگی را در گام نخست پاسخ به نیازهای درونی انسان مانند سایر هنرها دانست و افزود: در گام دوم، هدف از نویسندگی، کشف رازهای ناشناخته درحوزه‌های علوم انسانی، ادبی و فرهنگی است.
«حسین مسرّت» با اشاره به این‌که خوشبختانه در استان و حتی در ایران، نویسندگان یزدی شاخصی داریم، گفت: متاسفانه برخی از همین نویسندگان نیز برای خود یزدی‎‎ها ناشناس هستند و تنها یزدی‎‎هایی در عرصه نویسندگی هستند که شاید از وجود آن‌ها مطلع باشند. این نویسنده که تاکنون 25 کتاب در حوزه‌های فرهنگ، ادب و تاریخ و معماری استان تألیف و تصحیح کرده است، گفت: خوشبختانه نویسنده در موضوعاتی همچون اجتماعی، فرهنگی و ادبیات کودک در استان یزد کم نداریم و همین باعث شده که به عنوان نمونه در حال حاضر سالانه حداقل 20 عنوان کتاب درحوزه ادبیات کودک به چاپ برسد. وی، نداشتن یک سازمان صنفی، نبود یک مؤسسه انتشاراتی قوی و سرمایه‏‏گذار، نبود مرکز توزیع کتاب‌های نویسندگان استان و نیز گرانی کاغذ و خدمات چاپ را از مشکلات حوزه نویسندگی برشمرد.

ناشران شهرستانی کتاب درسی چاپ می‎‎کنند
مسرت با بیان این‌که هیچ ناشری در شهرستان‌های ایران مگر در مورد کتاب‌های کمک درسی که فروش آن تضمین شده است، حاضر به سرمایه‏‏گذاری در زمینه چاپ کتاب غیردرسی نیست، افزود: ناشران شهرستانی عمدتا کتاب را با سرمایه مؤلف چاپ می‌کنند و در اختیار نویسنده قرار می‌دهند. این نویسنده یزدی افزود: نبود مرکز توزیع کتاب‌های نویسندگان باعث شده تا کتاب‌های بسیاری تألیف، تصحیح و ترجمه شود، اما چاپ نشود. این نویسنده و پژوهشگر یزدی یکی از مهم‌ترین چالش‌های نویسندگان استان را ضعف توزیع کتاب دانست و افزود: چون نویسندگان سرمایه ندارند و ناشران نیز عمدتا کتاب آنان را با سرمایه مؤلف چاپ می‌کنند توزیع کتاب نیز برعهده خود نویسنده است. وی افزود: البته در تهران هم ناشران و مراکز پخش از کتاب‌های شهرستان‌ها به دلیل بومی ‌بودن موضوعات، استقبال نمی‌کنند و تنها با تخفیف 50 تا 60 درصد، حاضر به توزیع کتاب شهرستان‎‎ها هستند که برای نویسنده و ناشر، زیان بزرگی است. مسرّت افزود: اداره کل ارشاد اسلامی یزد به تازگی اقدام به خرید 50 تا 100 جلد کتاب از مؤلفین کرده است  که کمک شایانی هم به نویسنده و هم به نشر کتاب است. به گفته وی، این کار بین سال‌های 84 تا 92 به کندی صورت می‌گرفت ولی در سال‌های پیش از سال 1384 حتی برخی از دستگاه‏‏ها مانند آموزش و پرورش، فرهنگ و ارشاد، استانداری و گاه واحدهای تولیدی و صنعتی نیز اقدام به خرید کتاب‌های مؤلفان می‌کردند.

مشکل در شناخت، تولید و شیوه‌های ارائه است
 یکی دیگر از نویسندگان و پژوهشگران استان هم با بیان این‌که استان از لحاظ غنای فرهنگی و تولید کتاب،  چیزی از دیگر استان‎‎های کشور کم ندارد، بیان کرد: بر خلاف سخن رایج، خشکسالی جغرافیایی استان به خشکی فرهنگی منجر نشده، بلکه آن را به سمت تولید محصولات کیفی‎‎تری در حوزه فرهنگ سوق داده است. «پیام شمس‌الدینی» افزود: همانطورکه برخی گیاهان مانند پسته، خرما و زعفران در مناطق شمالی کشور به بار نمی‎‎نشیند، محصولات فرهنگی نیز خاص هر منطقه کشور تولید می‌شود. وی گفت: مشکل ما در شناخت، تولید و شیوه‌های ارائه آنهاست، مشکلی که شاید بیشتر به حوزه چاپ و نشر یا مطبوعات مرتبط باشد.

جزیره‏‏ای بودن زیست نویسندگان یزدی
شمس الدینی که بیش از 60 مقاله درحوزه‌های مختلف دارد، گفت: مشکل کلی و اساسی دیگری که در یزد هست و در دیگر فضاها نیست، جزیره‏‏ای بودن زیست نویسندگان است به نحوی که هنوز فضای عمومی ‌قابل قبولی در حوزه فرهنگی یزد شکل نگرفته است.   وی معتقد است که نویسندگی در هر اقلیمی ‌بخشی از فضای فکری و فرهنگی آن سرزمین است و همانطور که همه به تاثیر آب و هوا و ویژگی‌های اقلیمی ‌بر تولید محصولات بومی ‌و جغرافیایی مثل گیاهان و درختان آگاه هستند باید از تاثیر این عوامل بر تولیدات فکری و فرهنگی نیز آگاه شوند. شمس‌الدینی به کتاب‏‏فروشان، حتی رسانه‎‎های استان و صدا و سیمای مرکز یزد توصیه کرد که فضای خاصی را برای انتشارات استان تخصیص دهند و به معرفی و نقد کتاب‌های خاص یزد بپردازند.
همشهری استان یزد1393/10/08 چاپ