تضمينهايي براي دموكراسي
به دنبال سلسله سخنرانيهاي ادواري دكتر محمد علي اسلاميندوشن درباره علم، تمدن و فرهنگ، نشستي با عنوان «آزادي براي چه خوب است؟» سه شنبه 13 تيرماه در تالار ناصري خانهي هنرمندانايران برگزار شد.
به گزارش سايت خبري خانهي هنرمندانايران، دكتر محمد علي اسلاميندوشن در سخناني در خصوص دموكراسي و آزادي گفت: آزادي جنبه وسيع فردي و اجتماعي دارد ودموكراسي قالب آزادي است. دموكراسي در واقع بدنه آزادي محسوب ميشود ولي اصل قضيه همان آزادي بشر است.
اين محقق و نويسنده ادبي در ادامه به مفهوم آزادي در سنتايران اشاره كرد و گفت: ما در سنتايران با دو نوع آزادي مواجهيم كه يكي آزادگي و ديگري آزادي در معناي اجتماعي آن است. آزادي در معناي وسيعش به شخصيت انساني گره خورده است و مربوط به اجتماع بشري است ولي آزادگي به درونيات انسانها مربوط ميشود. آزادگي به معناي فارغ كردن درون انسان از تعلقات دنيوي است.
وي افزود: وقتي تماميراه حلهاي زميني مسدود ميشود و ديگر نميتوان انتظاري از تشكيلات جامعه براي حل مسايل بشري داشت انسان به آرزوهاي خود پشت ميكند وبنابر اجبار خود را از تعلقات دنيوي رها ميكند. بشر به عنوان انساني جستجو گر طبيعي نيست كه خود را از تعلقاتش دور كند ولي بنا بر اجباري كه در زندگي پيش ميآيد به آزادگي دروني روي ميآورد.
وي پيشنيه تاريخي مفهوم آزادگي در سنتايران را بعد از پيدايش جنگها ونابسامانيها و حمله مغول بهايران قلمداد كرد و گفت: با بروزاين مشكلات وجنگهاي پي در پي بود كه مردم براي تسلاي خاطر خود در پشتاين فكر پناه گرفتند. قبل از آناين مفهوم عرفاني در تفكرايران جايي نداشت.
وي در ادامه به محدود كردن آزادي در جوامع بشري اشاره كرد و گفت: وقتي در جامعهاي آزادي محدود شود مثلاين است كه انسان فروكش ميكند و آن شعله دروني كه بايد برانگيزنده زندگي او باشد از او گرفته ميشودوقتي انگيزه نباشد كاري خشك و جامد از انسان بر ميآيد نه كاري اساسي. دريك جامعه بسته وقتياين عنصر اصلي ( آزادي) از انسان گرفته ميشود كم كم يك زمينه واكنشيايجاد ميشود. اگر كشوري دراين مدت، هنوز سر زندگي و پويايي خود را حفظ كرده باشد بعد ازاين بستگيها و كمبودها ميتواند به يك دوره رونق و شكوفايي مطلوب دست يابد همان طور كه در كشور چين شاهداين امر بوديم.
ندوشن در ادامه با اشاره به اركان و نهادهاي دموكراسي در جامعه اظهار داشت: مهمترين ركن يك جامعه دموكراتيك، وجود مرجعي صالح وبي طرف در آن است تا بتواند به حقوق مردم رسيدگي كند. حزب، اجتماع و بيان آزاد تضمينهايي براي دموكراسي در جامعه است. در يك جامعه دموكراتيك كه براساس آراي اكثريت اداره ميشود حق اقليت نيز بايد محفوظ بماند تااين گروه نيز بتواند حرفش را بزند.
وي از ديگر شاخصههاي يك جامعه دموكراتيك را رعايت عدالت اقتصادي و اجتماعي دانست وتصريح كرد: عدالت اقتصادي بهاين معني است كه هر كس به اندازه توان و قابليتش از حقوق ومعاش برخوردار باشد و حداقل توازن در بين شهروندان يك كشور از لحاظ طبقات و گروههاي مختلف بتواندايجادشود. سامان اجتماعي بايد طوري باشد كه تعادلي در بين افراد جامعه برقرار شود و از متراكم شدن ثروت در دست طبقهاي خاص جلوگيري شود.
وي تصريح كرد: عدالت اجتماعي نيز بايد بر پايه عدالت اقتصادي استوار باشد. عدالت اجتماعي بهاين معني است كه جامعه بتواند ساماني بيابد كه تفاوتي بين افراد در برابر قانون و نظم اجتماعي وجود نداشته باشد. اگراين احساس وجود نداشته باشد جامعه نميتواند در آرامش به سربرد.
ندوشن تاكيد كرد: وجود همهاين مسايل به وجود يك آزادي سنجيده شده براساس موقعيت و برحسب جذب ملتها وابسته است واين مساله نبايد از جوامع دريغ شود. مساله آموزش درجامعه بايد اهلي شود و در قالب قرار گيرد تا يك ملت را براي پذيرش آزادي آماده سازد. دوراهي كه بشر در مقابلش قرار ميگيرد يك راهش بايد از طريق آزادي سنجيده و درست تامين شود. البته دراين راه آزادي مطلوب از آزادي غيرمطلوب را بايد تشخيص داد.
محمد علي اسلاميندوشن در پايان سخنانش تاكيد كرد: تمدني كه در قرن بيست و يكم به كل بشريت عرضه شد تكيهاش بر روي پيشرفتهاي مادي و صنعتي بود و به معنويت كمتر توجه داشت. برخوردها، تشنجها و آشوبهايي كه دراين عصر خود را نشان ميدهد نشانه عدم توازن بين ماديت و معنويت است كه بايد سعي كرد تا تا تعادل لازم بيناين دو برقرار شود.
در پاياناين نشست استاد محمد علي اسلامی ندوشن به پرسشهاي مطرح شده توسط حاضرين درجلسه پاسخ گفت.
+ نوشته شده در پنجشنبه پانزدهم تیر 1385ساعت توسط حسین مسرت
|
