سیری کوتاه در کارنامۀ علمی دانشمند والاتبار، استاد دکتر مسعود چلبی*
حسین مسرّت
دیار کهن و تاریخی یزد، هرچند زمینی سترون دارد ، امّا آسمانی پرستاره آن را پوشانده است ،آسمانی که آکنده از ستارگانی درخشان در طول تاریخ فرهنگ ،ادب و علوم ایران هستند. ستارگانی همچون: مولانا شرف الدّین علی یزدی ،مورّخ؛ مولانا محمّدباقر یزدی از ریاضی دانان نامی جهان اسلام و ایران؛ دکتر علی محمّد کاردان ، دانشمند پرآوزۀ روانشناسی؛دکتر اصغر دادبه و دکتر رضا داوری اردکانی استادان فلسفه؛ دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن، حقوق دان و ادیب معاصر؛ استاد ایرج افشار ، کتابشناس و ایرانشناس ؛ دکترمحمّدحسین پاپلی یزدی،جغرافیدان جهانی و اکنون هم استاد دکتر مسعود چلبی؛ دانشمند سرشناس جامعه شناسی.
دکتر چلبی در سال ۱۳31 در یزد پای بدین دنیای خاکی نهاد. آن گاه رهسپار پایتخت علم و دانش،تهران گشت و در سال 1349 دیپلم ریاضی خود را از دبیرستان خوارزمی تهران گرفت. سپس در سال 1354 موفق به اخذ کارشناسی علوم اجتماعی از دانشگاه تهران گردید و در همان سال در مقطع کارشناسی ارشد رشتۀ علوم اجتماعی در همان دانشگاه پذیرفته شده و در سال 1356 تحصیلات دورۀ ارشد خود را به پایان رسانید. دکترچلبی با شوق و ذوقی که در اثر آشنایی با علوم اجتماعی در وی پدیدار گشت ، در جهت رسیدن به قلّه های دانش این رشته، تلاشی زایدالوصف کرد و در این راه، دمی باز نایستاد و بی درنگ برای ادامۀ تحصیل در دانشگاه "میشیگان غربی" آمریکا اقدام نمود و در نهایت توانست با افتخار و سربلندی، رتبۀ بسیار خوب دکتری را در رشتۀ جامعه شناسی در سال 1363 از این دانشگاه اخذ نماید. عنوان رسالۀ دکتری ایشان" توسعه نیافتگی و سرمایه داری دولتی" بود که با استفاده از مطالعۀ تطبیقی توانست با نمرۀ عالی از رساله خود دفاع نموده و موفق به اخذ دکتری گردد.
شوق خدمت به وطن و سرزمینی که در آن بالیده بود، استاد دکتر چلبی را به ایران کشاند . ایشان در سال 1364 استادیار دانشگاه شهید بهشتی تهران شد و پس از طیّ موفقیت آمیز مراحل علمی،که از چونان اندیشمندانی بر می آید، هم اکنون استاد تمام دانشگاه شهید بهشتی تهران است.
شوق دانش اندوزی و پیمودن پلّه های ترّقی باعث گردید که دکتر مسعود چلبی در سال 1375 به عنوان پژوهشگر برگزیده کشوری انتخاب شود،آن گاه در سال 1383 به عنوان استاد راهنمای برگزیده در گروه علوم اجتماعی (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)، در سال 1388 به عنوان برگزیدۀ مفاخر پژوهشی کشور(جشنوارۀ پژوهش های تجربی ابوریحان)، در سال 1394 به عنوان پژوهشگر برگزیدۀ علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی و همچنین، در سال 1394 به عنوان نویسندۀ برتر و شایستۀ تقدیر کتاب سال در حوزۀ جامعهشناسی برای تألیف کتاب «تحلیل نظری و تطبیقی در جامعهشناسی» از طرف هئیت داوران انتخاب شد. افتخاراتی که هر کدام به تنهایی برای هر اندیشمندی کافی بود، تا او را بر صدر نشاند.
دکتر مسعود چلبی دارای 5 عنوان کتاب و 10 پژوهش برتر در سطح ملی است که یکی از مهمترین آثار وی کتاب " جامعه شناسی نظم" بوده که در بین صاحب نظران علوم اجتماعی از اهمیّت شایانی برخوردار است. همچنین بر اثر سعی، کوشش و دانش اندوزی، موفق به تألیف ،نگارش و چاپ دهها مقالۀ علمی – پژوهشی شده است. در کنار فعالیت های پژوهشی، دکتر مسعود چلبی در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دانشجویان زیادی را تربیت نموده است که بیشتر این دانشجویان اکنون از جمله استادان فرزانه و محقّقان کارآمد دانشگاه ها و مراکز پژوهشی گوناگون کشور هستند. دکتر مسعود چلبی به حق انسانی وارسته، پاک، متخصّص و متعهّد و به لحاظ علمی شخصیتی جدّی، منظم، پرتلاش و خلاق هستند و همین منش علمی و اخلاقی او باعث الگوگیری بسیاری از دانشجویان و همکاران وی گشته و تاثیرگذاری ایشان در حوزه های گوناگون بویژه حوزۀ علوم اجتماعی هم به لحاظ پژوهشی و هم به لحاظ آموزشی، مورد تأیید اکثریّت دانش پژوهان علوم اجتماعی ایران است.
*گفتارمتن نماهنگ زندگی و آثار دکتر مسعودچلبی در دانشگاه یزد(دی 1396).
حسین مسرّت