رشیدالدّین میبدی، مؤلّف کشف الاسرار*
حسین مسرّت
امام حافظ، فخرالاسلام، ابوالفضل رشید الدّین احمد بن جمال اسلام ابی سعید محمد بن محمود مهریزاد میبدی که غالباً او را رشیدالدّین میبدی می نامند، آفرینندۀ تفسیر کشف الاسرار و عدّه الابرار است. پدرش جمال الاسلام ابوسعید احمد بن مهریزاد ،درگذشته به سال ۴۸۰ است که بنا به روایات منقول در تواریخ از صلحا و عبّاد و مزارش تا عهد صفویه برقرار و مورد اعتناء و توجّه خاصّ و عام بوده است.
رشیدالدّین در اواخرسدۀ پنجم هجری در خانهای از اهل علم به دنیا آمده و مقدّمات علوم را در میبد آموخته و سپس برای ادامۀ درس به هرات رفته و در حوزههای پررونق علمی آن دیار به تکمیل معلومات میپردازد و احتمالاً از مکتب خواجه عبدالله انصاری نیز کسب فیض کرده باشد. میبدی چنانچه در مقدّمۀ تفسیر تصریح کرده است در آنجا تفسیر پیر هرات را دیده و خوانده است و چون آن را بسیار موجز و مختصر یافته، به تألیف تفسیر کبیر کشف الاسرار و عدّة الابرار مبادرت نموده است ابوالفضل رشید الدّین تفسیر را در سه نوبت نوشته است. در نوبت اولی و نوبت ثانی به تفسیر آیات بنابر روال سایر مفسّرین پرداخت و در نوبت ثالث آن را بر مذاق معرفت پیشگان نگاشت تابدان قرار گیرند، آتش عشق بیفروزند. از او آنچه می دانیم این است که تا سال 520هجری زنده بود و همان زمان کشف الاسرار را مینوشته است، ولی از آن پس دیگر از او چیزی نمی دانیم. اینکه چند سال دیگر زیسته، کجا بدرود حیات گفته و در کدام گورستان خفته بر ما معلوم نیست گویند مزارش در میبد بوده است. اما متأسّفانه امروز اثری از آن نیست. دو کتاب دیگر به نام های" اربعین" و" الفصول" نیز از او به جای مانده است .
*یزد امروز ، ش748.
حسین مسرّت