حسین مسرّت

پس از اینان که از سرشناسان نثر پارسی هستند ، نام افراد زیر که نوشته هایشان ارزش ادبی دارد ، قابل ذکر است :

   مجدالدّوله سینکی ( 1224 – 1298 ق ) نویسندۀ رسالۀ مجدیه ، فرهاد میرزا معتمد الدّوله قاجار ( 1233 – 1305 ق ) نویسندۀ منشآت ، حسنعلی خان امیر نظام گروسی ( 1236 – 1317 ق ) ، نادر میرزا ( 1242 – 1302 ق ) ، نویسندۀ تاریخ تبریز ، میرزا عبداللّطیف طسوجی ( ف حدود 1306 ق ) مؤلّف برهان جامع در لغت و مترجم هزار و یک شب . عبدالرّزاق بیک مفتون دنبلی ( ف 1243 ) ، مؤلّف نگارستان دارا ، میرزا صادق همای مروزی، وقایع نگار و منشی حضور فتحعلی شاه ، میرزا جعفر ریاضی همدانی ، میرزا طاهر شعری دیباچه نگار ، مؤلّف گنج شایگان ، میرزا عیسی قائم مقام فراهانی ( میرزا بزرگ ، ف 1237 ق ) ، میرزا تقی علی آبادی صاحب دیوان ( ف 12252 ق ) ، میرزا حبیب قاآنی، مؤلّف پریشان بر وزن گلستان ، میرزا رضی تبریزی ، عبّاسقلی سپهر مورّخ الدّوله، نویسندۀ دوم کتاب ناسخ التواریخ ، محمّد حسن خان صنیع الدّوله ( اعتماد السّلطنه ) مؤلّف مرآت البلدان و منتظم ناصری و میرزا ابراهیم وقایع نگار .

 

پی نویس ها :

1-یاحقی ، محمّد جعفر : تاریخ ادبیّات ایران ، سال چهارم دبیرستان ، تهران : آموزش و پرورش ، 1378 : 68 .

2-فرشید ورد ، خسرو : دربارۀ ادبیّات و نقد ادبی ، تهران : امیر کبیر ، 1363 ، ج 2 : 791 .

3-مصاحب ، غلامحسین : دایرة المعارف فارسی ، تهران : حبیبی ، 1356 ، ج2 : 1828 .

4-اقتباس از کتاب : دربارۀ ادبیّات و نقد ادبی ، همان  : 793 – 792 .

5-زرّین کوب ، عبدالحسین : از گذشتۀ ادبی ایران ، تهران : الهدی ، 1375 : 472 .

6-از گذشتۀ ادبی ایران ، همان  : 476 و 474 .

7-همان جا .

8-مؤتمن ، زین العابدین : تحوّل شعر فارسی ، تهران : حافظ و مصطفوی ، بی تا : 394 .

9-یاحقی ، محمّد جعفر : تاریخ ادبیّات 4 : 69 – 68 .

10-صبور ، داریوش : آفاق غزل فارسی ، تهران : گفتار ، 1370 : 470 .

11-فرشیدورد ، خسرو : دربارۀ ادبیّات ایران ، همان  : 791 .

13-12-شفیعی کدکنی ، محمّد رضا : ادبیّات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما ، ترجمۀ حجت الله اصیل ، تهران : نی . 1378 : 60 .

14-نیما یوشیج : ارزش احساسات ، تهران : گوتنبرگ ، چاپ سوم، 1355 .

15-هاشمپور سبحانی ، توفیق : تاریخ ادبیّات 4 ، تهران : دانشگاه پیام نور ، چاپ دوم ، 1371 : 21- 20 .

16-همان: 22.

17-حقیقت ، عبدالرّفیع : تاریخ نهضت های فکری ایرانیان دردورۀ قاجاریّه ، تهران : شرکت مؤلّفان و مترجمان ایران ، 1368 ، ج 1 : 14 – 13 .

18-شفیعی کدکنی : ادبیّات فارسی ، همان : 66 .

19-اقبال ، عبّاس : تاریخ مفصّل ایران ، به کوشش : محمبد دبیر سیاقی ، تهران : خیّام ، بی تا : 809 .

20-هاشمپور سبحانی ، توفیق : تاریخ ادبیّات ، همان : 22- 21 .

21-شفیعی کدکنی : ادبیّات فارسی ، همان : 67 – 66 .

22-صفا ، ذبیح الله : مختصری در تاریخ تحوّل نثر پارسی ، قم : دفتر تبلیغات اسلامی ، 1363 : 133.

23-سبحانی : تاریخ ادبیّات ، همان : 22 .

دیگر منابع :

آرین پور ، یحیی : از صبا تا نیما ، تهران : حبیبی ، 1357 ، ج 1 .

آصفی ، آصفه : نگاهی به ادب فارسی ، تهران : مدرسۀ عالی علوم اداری و بازرگانی ، قزوین ، 1351 .

براون ، ادوارد جی : تاریخ ادبیّات ایران از صفویه تا عصر حاضر ، ترجمه : بهرام مقدادی ، تهران : مروارید ، چاپ دوم ، 1375 .

حقیقت ، عبدالرّفیع : تاریخ نهضت های فکری ایرانیان در دورۀ قاجاریّه ، تهران : شرکت مؤلّفان و مترجمان ایران ، 1368 ، بخش یک .

.............. : تقویم تاریخ سیاسی ایران از آغاز تا پایان دورۀ پهلوی ، تهران : کومش  ،1379 .

حمیدی شیرازی ، مهدی : شعر در عصر قاجار ، تهران : گنج کتاب ، 1364 .

خاتمی ، احمد : تاریخ ادبیّات ایران در دورۀ بازگشت ، تهران : پایا ، 1373 .

رضا زاده شفق ، صادق : تاریخ ادبیّات ایران ، شیراز : دانشگاه شیراز ، چاپ دوم ، 1355 .

ریپکا ، یان ودیگران : تاریخ ادبیّات ایران ، ترجمه : کیخسرو کشاورزی ، تهران : گوتنبرگ و جاویدان  ، 1370 .

زرّین کوب ، عبدالحسین : از گذشتۀ ادبی ایران ، تهران : الهدی ، 1375 .

.............. : سیری در شعر فارسی ، تهران : نوین ، 1363 .

شفیعی کدکنی ، محمّدرضا : ادبیّات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما ، ترجمه : حجّت الله اصیل ، تهران : نی ، 1378 .

شمیسا ، سیروس : سیر غزل درشعر فارسی ، تهران : فردوس + ایران و اسلام ، 1362 .

صبور ، داریوش : آفاق غزل فارسی ، تهران : گفتار ، 1370 ه . ش .

صفا ، ذبیح الله : مختصری از تاریخ تحوّل نظم و نثر پارسی ، قم : دفتر تبلیغات اسلامی ، 1363 .

غلامرضایی ، محمّد : سبک شناسی شعر پارسی از رودکی تا شاملو ، تهران : جامی ، 1377 .

فرشید ورد ، خسرو : دربارۀ ادبیّات و نقد ادبی ، تهران : امیر کبیر ، 1362 ، ج 2 .

گلبن ، محمّد : بهار و ادب فارسی ، تهران : حبیبی ، 1371 ، ج 1 .

مصاحب ، غلامحسین : دایرة المعارف فارسی ، تهران : حبیبی ، 1356 ، ج 2 .

مؤتمن ، زین العابدین : تحوّل شعر فارسی ، تهران : طهوری ، چاپ سوم ، 1355 .

موریسن ، جرج و دیگران : تاریخ ادبیّات ایران از آغاز تا امروز ، ترجمه : یعقوب آژند ، تهران گستره ، 1380 .

وزین پور ، نادر : مدح ، داغ ننگ بر سیمای ادب فارسی ، تهران : معین ، 1374 .

 

*ماخذ: فصل نامۀ علمی و پژوهشی مهر و ناهید ،س15، ش28(بهار  و تابستان 1398): 6-25 و س16، ش30 (بهار و تابستان 1399):16-34.