کاریز یزد

حسین مسرّت

     آيت الله سيد روح الله خاتمي اردکانی(۵ آبان ۱۲۸۵–۵ آبان ۱۳۶۷) روحانی و فقیه شیعه، مؤسّس مدرسۀ علمیۀ اردکان، روحاني پاک نهاد و روشنفکري بود که هر لحظۀ زندگيش آکنده بود از لحظات پربار. در چهرۀ صادق او سيماي انساني کامل و راستين را مي شد به عيان ديد که گاه کلام از تصوير دقايق زندگي او ناتوان است .

     اين کتابنامه با هدف آشنایی نخستین با منابع و مآخذ در بارۀ آن روحانی گردآوری و تدوین شده و بنا به محدوديّت جا شامل کتاب ها و مقالاتي مي شود که دربارۀ اين روحاني فرزانه حرف يا سخن آمده است و به ناچار از  ذکر مقالات، سخنراني ها، پيام ها و خطبه هاي آن مرحوم چشم پوشي شد. امید است که خانۀ فرهنگ خاتمی نسبت به چاپ کتابنامۀ کامل ایشان که در سال 1388 گردآوری و تدوین شده پس از ده سال اهتمام ورزد.؛ تا همگان بیش از پیش با زندگانی ، آثار و افکار این روحانی ساده زیست و اخلاق مدار آشنا شوند.

   تنها کتاب ايشان آئينۀ مکارم است که به راستي آئينۀ مکارم آيت الله خاتمي است . روانش شاد باد.

الف = کتاب

امام خميني (س) ، سيد روح الله موسوي : صحيفۀ نور ، تهران : مرکز مدارک فرهنگي انقلاب اسلامي ، ج 16 ، 1361 : 223 ، 230/ ج17، 1364: 38/ج21، 1369: 42.

بهجتي«شفق» ، محمّدحسين : بارش نور ، تهران : بصير ، 1373: 185.

حاجي شعباني ،محمّد :از سترون خاک تا حماسۀ شکفتن در کوير ،یزد :استانداري يزد بي تا :8.

رازي، محمّدشريف :گنجينۀ دانشمندان ،تهران: اسلاميه، 1352 ،ج3: 66- 65.

راستي، منصور و محمّدصادق خلدي :کتابخانه هاي عموي استان يزد، یزد: ادارۀ کلّ فرهنگ و  هنر استان يزد، 1355: 57.

ريحان يزدي، عليرضا : آئينۀ دانشوران، به کوشش: ناصر باقري بيد هندي، قم :کتابخانۀ آيت الله مرعشي نجفي، چاپ سوم ، 1373: 22 ،23 24، 25.

سپهري اردکاني، علي: تاريخ اردکان، اردکان: کانون کتاب ولي عصر اردکان، 1364، ج1: 32 ،56-57، 192، 336-304 / اردکان: حنين اردکان، 1374 ،ج2.

عبّاس زاده ،سعيد : شيخ عبدالکريم حائري نگهبان بيدار، تهران: سازمان تبليغات اسلامي، 1373: 92 و ...

فاضل ميبدي، محمّد تقي :يادنامۀ خاتمي، مجموعه علمي و تحقيقي در بزرگداشت آيت الله حاج سيّد روح الله خاتمي اردکاني، قم :مؤسّسۀ معارف اسلامي امام رضا، 1376 ،وزيري ،864 ص.

کريمي جهرمي ،علي: آيت الله مؤسّس مرحوم آقاي حاج شيخ عبدالکريم حائري ،قم :دارالحکمه، 1372.

محمّدي «کوير»، غلامرضا: از عطش لبريز ،يزد :کمال، 1373: 39 .

مرکز مدارک فرهنگي انقلاب اسلامي :فهرست مقالات فارسي در مطبوعات جمهوري اسلامي ايران ، تهران: مرکز مدارک فرهنگي انقلاب اسلامي ، 1361 تا 1373 ،دورۀ 1، ش2(تابستان 61) :40،41/دوره 2ش1(بهار62) :50/دوره 3،ش1(بهار63) : 300،135،/دوره 3،ش2(تابستان 63):58،139/دوره 3 ش 3 ( پائيز63):36/دوره 4 ش 1 (بهار 64) :131-132/ دورۀ 4، ش2(تابستان 1364) :117، 133/ دورۀ 4،ش4(زمستان 1364):164- 165/ دورۀ 7 ، ش 27(پاييز 1367):100-101/ دورۀ 8 ،ش31(پايیز 1368):107/ دورۀ 9،ش 35(پاييز 1369):23 ، 99 / دورۀ 9 ش 36(زمستان 1369):204 / دورۀ 10 ش 39 (پاييز 1370):18،19/ دورۀ 11،ش46(آبان 1371):8/ دورۀ 12 ، ش 58(آبان 1372):7، 8، 92.

ب=مقاله

آشتياني، جلال الدّين :«يادي از آيت الله خاتمي » يادنامۀ خاتمي : محمّد تقي فاضل ميبدي ، قم : مؤسّسۀ معارف اسلامي امام رضا ، 1376 : 39-45.

«آيت الله خاتمي » رسالت، ش 813(8/8/1367):2.

«آيت الله خاتمي ، آيتي از روحانيت روشن ضمير ، طرفدار محرومان و مستضعفان و مبلّغ راستين اسلام ناب محمّدي » اطّلاعات ، (21/9/1367).

«آيت الله خاتمي ، عالم توانا و وارسته » کار و کارگر ، (5/8/1371):2.

«آيت الله خاتمي ، عالمي وارسته و سختکوش»کار و کارگر،(5/8/1370):6.

«آيت الله خاتمي ، عالمي مجاهد و وارسته » کار و کارگر ، (5/8/1372):3.

«آيينۀ مکارم » (معرّفي کتاب )جمهوري اسلامي ، ش 3379 (3/11/1369) :10.

«آيينۀ مکارم » (معرّفي کتاب )کيهان فرهنگي ، س 11 ، ش 1 (فروردين 1373):53.

اخوان فرد، محمّد : «آيت الله خاتمي ، چهرۀ تابناک مبارزات خستگي ناپذير روحانيت » جمهوري اسلامي ، ش 275 ( 17/9/1367):2 .

-------------- :«غروب شمس و قهر را چه زيان باشد»جمهوري اسلامي،(4/8/1372):12.

«از شمار خرد، هزاران بيش » اطّلاعات ،ش18598(8/8/1367):16.

امام خميني(س):روح الله موسوي:«خاتمي زنده دل ، چهرۀ تابناک و مبارز خستگي ناپذير روحانيت روشن ضمير در دهه هاي اخير بود» جمهوري اسلامي ، ش 2731 (8/8/1367):4.

بهجتي  ، محمّد حسين :«او ياور و پناه محرومان بود .» سيماي اردکان ، ش 38 (آبان 1374) :1.

-----------:«خورشيد را چه ستائيم » کيهان ،ش 13489(17/9/1367):6 و 19.

------------: « حضرت آیت الله خاتمی از دیدگاه حجّت الاسلام و المسلمین محمّدحسین بهجتی »، کیهان (4/8/1368).

—--------- :« مصاحبه با حجّت الاسلام بهجتی یکی از یاران آیت الله خاتمی پیرامون شخصیّت آیت الله خاتمی »، پیام انقلاب ، ش 71(6/9/1361) / تاریخ اردکان : علی سپهری اردکانی، اردکان ، کانون کتاب ولی عصر، ج 1 : 334-328.

«به مناسبت سالروز رحلت آیت الله خاتمی »، سلام (7/8/1374).

« پیر زنده دل »، پیام انقلاب ، س 9 ، ش 227 (12/9/1367): 7-6.

خاتمی ، روح الله : « پاسداران اسلام ، آشنایی با شخصیّت های اسلامی معاصر ، آیت الله خاتمی ، نمایندۀ امام و امام جمعۀ یزد » ( مصاحبه)، پیام انقلاب ، ش 71( 6/9/1361) / یادنامۀ خاتمی ، همان جا با عنوان : «آیت الله خاتمی به روایت خودش » ص 28-21.

—--------:« زندگی نامۀ آیت الله سید روح الله خاتمی به قلم آن مرحوم »، اطّلاعات ، ش 18886 ( 8/8/1368):ص 2 ویژه نامۀ یزد و کرمان.

—--------:« زندگی نامۀ آیت الله سید روح الله خاتمی به قلم آن مرحوم »، اطّلاعات ، ش 18635 ( 21/9/1367):ص 1و8 ویژه نامۀ یزد و کرمان.

—--------:« زندگی نامۀ آیت الله سید روح الله خاتمی به قلم معظّم له »، کیهان ، ش 13489 ( 17/9/1367)6.

خاتمی ، فاطمه :« حماسۀ جاوید»، یادنامۀ خاتمی ، همان جا : 51-47.

خاتمی ، حجّت الاسلام محمد : « دینداری و آزادگی »، یادنامۀ خاتمی ، همان جا : 76-53.

خاتمی ، مریم : « جان پاک ، دربارۀ پدر »، یادنامۀ خاتمی ، همان جا : 81-77.

«خاتمی زنده دل »، رسالت ، ش 847 (17/9/1367):8.

« خاتمی، عارفی آراسته به خُلق نبوی »، جمهوری اسلامی ( 30/7/1370): 2.

خامنه ای، سید علی (رهبر):«آیت الله خاتمی از دیدگاه رهبر معظّم انقلاب اسلامی »، اطّلاعات، ش 18886(8/8/1368):2.ویژه نامۀ یزد و کرمان.

—----- و دیگران :« آیت الله خاتمی به روایت دیگران »، یادنامۀ خاتمی ، همان جا : 38-29.

خمینی ، سید احمد موسوی :«آیت الله خاتمی از دیدگاه حجّت الاسلام و المسلمین سید احمد خمینی » کیهان ، (12/9/1359).

« در سوگ فضیلت » اطّلاعات ش 18600 ( 10/8/1367):2و15.

«درگذشت آیت الله خاتمی » نشر دانش ، س 8، ش 6(مهر و آبان 1367) : 101.

«زاهد پیر کویر » کیهان ، ش 13743(4/8/1368) : 18.

سادات ، مصطفی :«بر خاک نظر نماز افلاک ، ای پاک » کیهان ، ش 14032 ( 5/8/1369) :16.

صدوقی ، محمّدعلی :«آیت الله خاتمی، دوست صمیمی و یاور قدیمی پدرم » جمهوری اسلامی ، (21/5/1361) : 11و7 ویژه نامه .

-----------:« گفتگو با حجّت الاسلام و المسلمین محمّدعلی صدوقی، نمایندۀ امام و امام جمعۀ یزد » کیهان ، ش 13489 ( 17/9/1367) :6.

صلواتی ، فضل الله :« آیت الله خاتمی ، مرد انقلاب » اطلاعات ، ش 18617 (30/8/1367) :6.

-----------:« آیت الله خاتمی ، مرد خدا و مردم » اطّلاعات ، ش 19173(6/8/1369):6.

-----------:»ستاره ای در کویر » یادنامۀ خاتمی، همان جا :91-83.

فاضل میبدی ، محمّدتقی :«بر فراز سکّوی حکمت و هدایت » همشهری (2/8/1374).

--------:« بصیرت عالم دینی » کیهان ش 13491 (20/9/1367) :10 و 2.

«مرحوم آیت الله خاتمی ، چهرۀ پر فروغ روشنفکری دین » کیهان فرهنگی ، س 5 ، ش 9 (آذر 1367) : 63.

مصباح یزدی ، محمّدتقی : «چهرۀ روحانیت » یادنامۀ خاتمی ، همان جا : 95-93.

ناظمی ، محمّد :« او پاک زیست و پاک مُرد » رسالت  (6/8/1370):4و11.

«هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق » سلام   (6/8/1372) : 2.

ویژه نامۀ آیت الله خاتمی ، سیمای اردکان ، 1371 (مصاحبه با حجج اسلام : سید محمّد خاتمی ، محمّدحسین بهجتی ، خلیلی و شیخ علی صحرائیان)

«یادی هزار باره از خاتمی زنده دل ، چهرۀ تابناک مبارزات خستگی ناپذیر روحانیّت روشن ضمیر » سیمای اردکان ، ش 43 (فروردین 1375):2.

«یک چشمه به خاک یزد از باغ بهشت » اطّلاعات ،  (7/8/1374).

پ=صوتی

«آیت الله خاتمی » گفتگوی سعید فاتحی با حجج اسلام و المسلمین سید محمّد خاتمی و محمّدحسین بهجتی ، مشاهیر یزد ، برنامۀ صدای جمهوری اسلامی ایران مرکز یزد ، 9/8/78 13+ 8/8/1372.